خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

خیار:

پیغمبر اکرم (ص) خیار را با نمک میل می فرمود.
امام صادق (ع)
پیغمبر اکرم (ص) رطب را با خیار می خوردند (26)
خیار علاوه بر آن که به صورت خام خورده می شود، در پزشکی نیز دارای مصارفی است. با ساییدن دانه خیار در مقدار کمی آب، محلولی تهیه شود که دارای اثر آرام کننده است. با آب خیار نوعی پماد مسکن خارش تهیه می شود که اگر بر روی بدن مالیده شود. در رفع خارش و تحریکات جلدی بسیار مؤثر است. مخلوط آب خیار با موم و عسل، در لطافت پوست بدن و رفع جوش و زیبا نمودن پوست اثر فراوان دارد. مصرف زیاد خیار، ایجاد ناراحتی می کند، مخصوصاً در اشخاصی که دارای معده ای ضعیف هستند. حتی المقدور باید خیار را بانمک خورد، زیرا نمک دفع آب فراوان موجود در خیار، آسان می کند و ناراحتی معده را کاهش می دهد. خیارادراررازیان و تبهای صفراوی ویرقان را درمان می کند.
در 100 گرم خیار مواد زیر موجود است:
پروتید 2 گرم
گلوسید 4 گرم
لیپید 4/0 گرم
آب 90 گرم
و نیز ویتامینهای C.B.A و 10 نوع ماده معدنی دیگر

ذرت:

یکی از اصحاب می گوید: با امام موسی کاظم (ع) حلیمی که از ذرت درست شده بود، خوردم و آن حضرت فرمود: این غذایی است که سنگینی و ضرری در آن نیست و من از آن خوشم می آید، از این جهت دستور دادم که آن را برای من درست کنند، و اگر این غذا با شیر باشد، سودمندتر و لینت آن در معده بیشتر است.
شخصی می گوید: من در مدینه مریض شدم و اسهال گرفتم. امام صادق (ع) را مطلع ساختم. حضرت امر فرمود که قاووت ذرت تهیه کنم و با آب زیره بخورم. این کار را کردم اسهال قطع و حالم خوب شد.
آرد ذرت دارای مصارف مختلف است، و بعلت فراوانی مواد چربی آن برای تغذیه مسلولین بسیار مفید است. از جوانه ذرت روغنی بدست می آید که در رفع اگر ما و بیماریهای جلدی مختلف اطفال، دارای اثر قاطعی است، مشروط بر آن که مدت چندین سال بطور مداوم استعمال گردد.
کاکل ذرت مدر است و نه تنها مجاری ادرار را تحریک نمی کند، بلکه ناراحتیهای مربوط به آن را نیر تسکین می دهد؛ به همین جهت برای مبتلایان به سنگ مثانه، التهاب، درد و ورم مثانه، نزله مثانه، آلبومینوری و نقرس مفید است.
کاکل ذرت ادرار روزانه را به مقدار زیادی افزایش می دهد و از جمله مدرهایی است که رسوبات ادراری را از هر نوع که باشد، دفع می کند. بنابراین یکی از بهترین مدرهایی است که تاکنون شناخته شده است.
در 100 گرم ذرت مواد زیر یافته می شود:
پروتید 10 گرم
گلوسید 70 گرم
لیپید 2 گرم
و مقداری سلولز، فسفر، کلسیم و ویتامین B که این مقدار تولید 340 کالری حرارت می کند.

روغن:

امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود: روغن گاو شفاست.
امام صادق (ع)
امیرالمؤمنین علی (ع) فرمود: روغن دواست و روغن تابستان بهتر از روغن زمستان است، و هیچ خوراکی بخوبی روغن در شکم وارد نشده است.
امام صادق (ع)
روغن قاتق خوبی است
امام صادق (ع)
کسی که به پنجاه سالگی رسید، در شب هنگام خواب نباید در شکمش روغن باشد.
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: خدمت امام صادق بودم، پیر مردی از اهل عراق نزد آن حضرت آمد. حضرت به او فرمود: چرا سخن گفتن تو غیر عادی است؟ پیرمرد عرض کرد دندان های پیشین من افتاده و در تکلم من نقصی وارد شده است. حضرت صادق به او فرمود: منهم همینطور، بعضی از دندان هایم افتاده است، تا جایی که شیطان مرا وسوسه می کند و به من می گوید اگر بقیه دندان های تو بیفتد با چه چیزی غذا می خوری؟ و من می گویم لا حول و لا قوة الا بالله
(نیست قدرت و قوه ای جز بوسیله خداوند).
سپس امام فرمود: ترید بخور که غذایی خوب و بی ضرر است و از روغن اجتناب کن که با مزاج پیرمرد سازگار نیست.
روغنها موادی هستند جامع یا مایع، به رنگ مایل به زرد که دارای حالت دهنی مخصوص، و اغلب بی مزه هستند. روغنها را به دو دسته گیاهی و حیوانی تقسیم می کنند. باید دانست که یک گرم گلوسید 5/9 کالری، و یک گرم لیپیدو یا پروتید، 4 کالری حرارت تولید می کند. حداکثر مواد چربی که باید در 24 ساعت مصرف شود، 70 گرم است و هر چه از این مقدار کمتر باشد، بهتر است. دانشمندان امروزه معتقدند که بهتر است کالری لازم از مواد پروتیدی تأمین گردد، زیرا مازاد آنها در بدن، به مصرف سازندگی می رسد، ولی زیادی چربی اگر در بدن تولید بیماری تصلب شرائین (آرتریواسکلروز) نکند، دفع می شود.
هر چه سن بالاتر می رود، مصرف چربی باید کمتر شود، و برای اشخاص مسن، حداکثر 40 گرم چربی در 24 ساعت کافی است که این مقدار از مصرف غذاهایی از قبیل گوشت، پنیر، ماهی شیر، بادام و سایر مواد چربی دار تأمین می شود. عده ای از متخصصان مواد غذایی معتقدند که روغنهای نباتی به علت داشتن اسیدهای چرب اشباع شده، قابلیت جذب ندارند و برای اشخاص مسن روغنهای حیوانی که دارای چربی قابل جذب هستند برتری دارند.