خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

پنیر:

یکی از اصحاب می گوید: از امام محمد باقر (ع) راجع به پنیر سؤال کردم. آن حضرت فرمود: از غذایی که من خوشم می آید از من سؤال کرده ای ! سپس به خادمش در همی داد و به او فرمود: برای ما پنیر بخر، خادم پنیر را آورد. آنگاه با هم ناهار خوردیم. آن بزرگوار پنیر خورد و ما هم پنیر خوردیم. وقتی که ناهار تمام شد؛ خدمت امام باقر (ع) عرض کردم شما درباره پنیر چه می فرمایید؟
حضرت فرمود: مگر ندیدی که از آن خوردم؟ عرض کردم بلی دیدم، ولی میل دارم از زبان شما بشنوم.
آن حضرت فرمود: بطور کلی درباره پنیر و هرچیز دیگر به تو می گویم: هر چیزی که نوعی حلال و نوعی حرام داشته باشد، برای تو حلال است تا این که نوع حرام آن بعینه برای تو مشخص شود، که در آن صورت آن را باید ترک کنی.
علت این سؤال وجود مایه پنیر در پنیر است که گاهی آن را از حیوان میته تهیه می کنند. و منظور امام این است که هر وقت بر تو ثابت شد که مایه پنیر از حیوان میته گرفته شده، باید از آن پنیر اجتناب کنی و مادامی که این مطلب بر تو ثابت نشده است، خوردن پنیر حلال است و اشکالی ندارد.
خوب لقمه ای است لقمه ای که در آن پنیر باشد. دهن را خوش بو و غذای قبل را هم هضم می کند. پنیر اشتهاآور است؛ و کسی که در اول ماه پنیر بخورد حاجت او برآورده می شود.
امام صادق (ع)
پنیر در نتیجه منعقد شدن شیر یا خامه، تحت اثر مایه پنیر، حاصل می شود. پنیر به علت داشتن ویتامین های مختلف برای فقرا و کسانی که در نقاط دور افتاده زندگی می کنند و از داشتن انواع و اقسام غذاها محرومند، غذای بسیار مفیدی است. مایه پنیر موجود در آن نیز، در بالا بردن ارزش غذایی آن تأثیر به سزایی دارد. شرط اساسی استفاده از پنیر، تازه بودن آن است. زیرا دیاستازها در آن زنده اند و در امعاء به زندگانی خود ادامه می دهند و تا مدتی تأثیر آنها باقی می ماند. پنیری که مدتی در آب نمک بماند، استفاده چندانی ندارد، مخصوصاً پنیری که شور شده باشد و برای گرفتن شوری آن، مدتی آن را در آب انداخته باشند.

پیاز:

پیاز بوی بد دهان را که ناشی از بدکار کردن معده است برطرف می کند. بلغم را از بین می برد و محرک قوای جنسی است.
امام صادق (ع)
پیامبر خستگی را برطرف، اعصاب را قوی، قوه راه رفتن را زیاد، آب مرد (نطفه) را افزون و تب را از بین می برد.
امام صادق (ع)
پیاز لثه را محکم، پشت را قوی و پوست بدن را لطیف می کند.
امام صادق (ع)
پیغمبر اکرم (ص) فرمود: وقتی که وارد شهر و محلی شدید، از پیاز آنجا بخورید تا مرض آن محل را از شما دور کند.
امام صادق (ع)
پیاز به علت مدربودن، در موارد آب آوردن شکم (استسقاء) تشمع کبدی )Cirrohse Hopatic( و آلبو مینوری مؤثر است. بعلاوه درمان کننده ذات الریه و ذات الجنب نیز می باشد. طبق تحقیقات فلم )FIamm( پیاز اشتها آور و کاهش دهنده ناراحتی های مربوط به نفخ شکم و غیره است. به علاوه پیاز به علت داشتن مقدار زیادی انسولین گیاهی به نام گلو کوکینین، کم کننده قند خون نیز هست و این اثر پیاز با انجام دادن آزمایش های زیاد بطور قاطع مورد تأیید قرار گرفته است.
در استعمال خارجی، پیاز نیمه پخته، تسکین دهنده سوختگیها و بواسیر است.
پیاز دارای هورمون و دیاستازی است که غدد اشک و آمیزش و گوارشی را تقویت می کند. این مواد در اثر حرارت از بین می روند و پیاز پخته تأثیری در قوای جنسی و هاضمه ندارد و اشک آور هم نیست.
پیاز درمان کننده کوه گرفتگی است.
در 100 گرم پیاز مواد زیر یافته می شود:
پروتید 3گرم
گلوسید 12گرم
لیپید 3/0 گرم
و مقداری فسفات و استات و سیترات دو کلسیم و ویتامین های C.B.A

تخم مرغ:

تخم مرغ سبک است و میل به گوشت را از بین می برد و اذیت گوشت را نیز ندارد.
امام صادق (ع)
عمر می گوید: نزد حضرت موسی بن جعفر (ع) از کمی اولاد شکایت کردم. آن حضرت فرمود: از خداوند طلب آمرزش کن و تخم مرغ و پیاز بخور.
پیغمبری از پیغمبران خدا، به خداوند متعال از کمی نسل شکوه نمود. خداوند به او خطاب فرمود: گوشت با تخم مرغ بخور.
امام صادق (ع)
موسی پسر بکر می گوید: شنیدم که حضرت موسی بن جعفر (ع) فرمود: زیاد خوردن تخم مرغ قوای جنسی، و در نتیجه تولید مثل را زیاد می کند.
زده تخم مرغ سبک و سفیده آن سنگین است.
امام صادق (ع)
زده تخم مرغ برای گوارا بودن غذا سودمند است.
امام رضا (ع)
تخم مرغ را باید یک نوع غذای ازت دارمتراکم دانست که 75 درصد وزن آن را آب تشکیل می دهد. غیر از آب در تخم مرغ پروتئین، لیپید، گلوسید، لستین، کلسترول، مواد رنگی، مواد معدنی (مقدار زیادی فسفر و 13 ویتامین مختلف از جمله ویتامینهای B.PP.B.B.D.A، هورمونها و آنزیمهای مختلف موجود است.
از نظر قابلیت هضم که در مورد تخم مرغ توجه زیادی به آن مبذول می شود؛ باید خاطر نشان کرد که تخم مرغ یکی از قابل هضمترین مواد غذایی است و کلیه موارد پروتئینی و چربی آن جذب بدن می شود. طبق عقیده لانگورتی قابلیت هضم تخم مرغ را می توان مطابق زیر تعریف کرد:
قابلیت هضم زرده تخم مرغ خام، نیم بند و سفت، کاملاً یکسان است، ولی سفیده تخم مرغ خام، قابل هضمتر از تخم مرغ نیم بند است، و چون سفیده تخم مرغ سفت شده معمولاً به خوبی جویده نمی شود، در برابر شیره های گوارشی مقاومت زیادی می کند.
بطور خلاصه باید گفت که تخم مرغ، غذای کاملی است که نطفه (موجود در تخم مرغ) در نتیجه استفاده از آن، رشد و نمو می کند و به جوجه تبدیل می شود. در تغذیه انسان علاوه بر آن که برای سلامتی بدن ضروری است، رشد بلوغی را تسریع می کند و شیر مادران شیرده را افزایش می دهد و برای تغذیه بیمارانی که دوره نقاهت را طی می کنند. ارزش غذایی بسیار زیاد دارد.
یک تخم مرغ 58 گرمی، 4/92 کالری حرارت تولید می کند. امروزه تخم مرغ خشک کرده و مصرف زیادی - خصوصاً در کشورهای غربی - دارد.