خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

بالنگ:

ابراهیم جعفری می گوید: امام صادق (ع) فرمود: اطبای شما راجع به بالنگ چه دستوری به شما می دهند؟ عرض کردم به ما امر می کنند که پیش از غذا بالنگ بخوریم. آن حضرت فرمود: و من شما را امر می کنم که بعد از غذا بالنگ بخورید.
بالنگ را بعد از غذا بخورید، زیرا خاندان پیغمبر (ص) این کار را می کنند.
امام صادق (ع)
نان خشک و برشته بالنگ را هضم می کند.
امام رضا (ع)
ابی بصیر می گوید: مهمانی بر من وارد شد و از من بالنگ و عسل خواست. برای او فراهم کردم و خورد و من هم با او خوردم. بعد خدمت امام صادق (ع) رسیدم و دیدم سفره غذا جلو آن حضرت گسترده است.. آن بزرگوار به من فرمود: نزدیک بیا و بخور. عرض کردم پیش از آن که خدمت شما برسم، بالنگ و عسل خورده ام و احساس سنگینی می کنم، چون زیاد خورده ام. حضرت به خدمتکارش فرمود: نزد کنیز برو و بگو یک تکه از نان خشکی که در تنور قرمز می کنی برای ما بفرست. غلام رفت و از نان خشک آورد. حضرت به من فرمود: ای ابی بصیر ! از این نان خشک و برشته بخور، زیرا بالنگ را هضم می کند. من از آن خوردم و بلند شدم گویی هیچ چیزی نخورده بودم.
یکی از اصحاب می گوید به حضرت رضا (ع) عرض کردم مردم چنین می پندارند که بالنگ در حال گرسنگی و قبل از غذا بهترین خوراک است. حضرت فرمود: اگر پیش از غذا خوب باشد بعد از غذا بهتر و نیکوتر است.
پیغمبر اکرم (ص) علاقه داشت که به بالنگ سبز و سیب سرخ نگاه کند.
حضرت رضا (ع)
بالنگ که به آن ترنج نیز می گویند، میوه ای لطیف و اشتها آور و صفرا آور است و مانع از ریختن صفرا به معده می شود، به همین جهت در درمان یرقان (زردی) و اسهالهای صفراوی و کبدی بسیار مفید است.
از بالنگ بعنوان تقویت کننده معده و کبد استفاده می شود. بالنگ رفع کننده تشنگی نیز هست.

برنج:

بهترین غذاهای دنیا و آخرت، گوشت و پس از آن برنج است.
پیامبر اکرم (ص)
یونس می گوید: خدمت امام صادق (ع) رسیدم. آن حضرت به من فرمود: چیزی بهتر از برنج و روغن بنفشه از عراق برای ما نمی آوردند. سپس آن حضرت ادامه داد: درد شدیدی داشتم، ناراحت بودم، به من الهام شد برنج بخورم. پس دستور تهیه برنج دادم. برنجها را شستند و خشک کردند، بعد آنها را بریان کردند و آرد نمودند. آن آرد را با روغن زیتون می خوردم، و همچنین مقداری از آن برنجها را پختند و از آن خوراکی برای من تهیه کردند و خداوند بوسیله همین برنج، درد مرا بر طرف کرد.
یکی از اصحاب می گوید: از درد شکمی که داشتیم نزد امام صادق (ع) شکایت بردم. حضرت به من فرمود: برنج بگیر و بشوی بعد آنها را در سایه خشک کن. وقتی که خشک شد، آنها را نیم کوب کن و هر روز صبح به اندازه گودی کف دستت از آنها بخور.
برنج خوب غذایی است امعاء را گشاد و بواسیر را بر طرف می کند و من به اهل غبطه می خورم که برنج می خورند و آن سرد می نوشند.
امام صادق (ع)
برنج غذای بسیار خوبی است. ما آن را برای بیماران خود ذخیره می کنیم
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: امام صادق (ع) مبتلا به درد شکم شد. دستور داد برای او برنج پختند و روی آن سماق ریختند. حضرت از آن برنج میل فرمود و بهبود کامل یافت.
خاصیت غذایی برنج 4 برابر سیب زمینی است. برنج صفرا را کم می کند و باعث ایجاد یبوست می شود. در برنج پاک نکرده مقداری زیادی ویتامینهای PP.B موجود است که برنج سفید، فاقد آنها است و خوردن مداوم آن سبب بروز بیماری پلاگر و بری بری می شود.
لعاب برنج برای اسهال کودکان بسیار مفید است. دستور تهیه برنج پخته برای آن که باعث ناراحتی دستگاه گوارش نشود، بشرح زیر است.
برنج را با مقمدار کافی آب و نمک آنقدر باید جوشاند تا آب آن کاملا تبخیر شود. برنج تهیه شده را باید با تأمل خورد و خوب جوید و در هنگام خوردن برنج یا فاصله بعد از آن نباید آب سرد نوشید. برنج برای افراد مبتلا به مرض قند و یبوست مضر است.
در 100 گرم برنج مواد زیر یافته می شود:
پروتید 3 گرم.
گلوسید 80 گرم.
لیپید 1 گرم.
این مقدار برنج تولید 350 کالری حرارت می کند.

به:

کسی که سه روز ناشتا به بخورد، ذهن او صاف و حلم و علم او بسیار می شود و از مکر شیطان و شیطانیان محفوظ می ماند.
پیغمبر اکرم (ص)
به بخورید و آن را به یکدیگر هدیه بدهید. زیرا به، دید را روشن می نماید و محبت در قلب ایجاد می کند. به زنان آبستن خود به بخورانید تا فرزندان آنان نیکو شود.
پیامبر اکرم (ص)
پیغمبر اکرم (ص) فرمود: به، دل را شاد و با نشاط، شخص بخیل را سخاوتمند و آدم ترسو را دلیر می کند.
امام صادق (ع)
امام صادق (ع) پسر زیبایی دید فرمود: ممکن است پدر این پسر به خورده باشد.
علی (ع) فرمود: خوردن به برای ضعف قلب بسیار مفید است. معده را پاک، ذهن را زیاد. آدم ترسو را شجاع می کند.
امام صادق (ع)
جعفر بن ابیطالب در خدمت پیغمبر اکرم (ص) بود یک عدد به برای آن حضرت هدیه آوردند. پیغمبر یک تکه از آن را برید و به او فرمود: به را بگیر و بخور، زیرا به ذهن را یاد، ترسو را شجاع، رنگ را صاف و فرزند را نیکو می کند.
امام صادق (ع)
کسی که در حال گرسنگی (ناشتا) به بخورد، آب (نطفه) او پاک و فرزند او نیکو می شود.
امام صادق (ع)
کسی که به بخورد، خداوند متعال تا چهل روز حکمت را بر زبان او جاری می سازد.
امام صادق (ع)
خداوند هرگز پیغمبری را مبعوث نکرده، مگر آنکه بوی به با او باشد.
امام صادق (ع)
سفیان می گوید: از امام صادق (ع) شنیدم که آن حضرت فرمود: به، غم شخص اندوهناک را از بین می برد، همچنان که دست، عرق پیشانی را می زداید.
به مقوی معده و متوقف کننده اسهالهای ساده و خونی است. در ورم حاد روده ها، خونریزیهای قاعدگی و بو اسیری، اثر بسیار مفید دارد. بهترین روشن برای رساندن تانن به مسلولین به است. به ضمن تقویت اعمال دستگاه گوارشی، هیچگونه ناراحتی برای آن بوجود نمی آورد.
دانه به، به علت داشتن مقدار زیادی موسیلاژ، در رفع التهابات داخلی مخاط و سرفه بکار می رود. مصرف آن از خارج اثر نرم کننده دارد، به همین جهت خیسانده آن در سوختگی، سرمازدگی، ترک پوست بدن، مخصوصاً ترک پستان و لب و نیز درمان بو اسیر بسیار مفید است.
در 100 گرم میوه به مواد زیر یافته می شود:
پروتید 1 گرم
گلوسید 26 گرم
لیپید 5/0 گرم
آب 78 گرم
به سرشار از ویتامین های A.B و املاح آهکی و تانن است.
100 گرم آن تولید 112 کالری حرارت می کند.