خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

باقلا:

تا هنگامی که حضرت عیسی به آسمان برده شد (و از انتظار پنهان گردید) خوراکش باقلا بود، و چیزی که آتش آن را تغییر داده باشد، نخورد.
پیامبر اکرم (ص)
باقلا ساق را محکم می کند و مولد خون در بدن است. قوه دماغی را نیز افزایش می دهد.
امام صادق (ع)
خوردن باقلا ساقها را محکم می نماید و خون تازه در بدن تولید می کند.
حضرت رضا (ع)
یکی از اصحاب می گوید: شنیدم که حضرت صادق (ع) فرمود: باقلا را با پوستش بخورید، زیرا پوست باقلا، معده را دباغی می کند.
باقلا ارزش درمانی زیادی دارد، ولی دیر هضم است که این اشکال را می توان با خیساندن آن در آب برطرف کرد. از مصرف آن در پیلونفریت (عفونت های چرکین کلیه ها و لگنچه) نتایج ارزنده بدست آمده است.
دکتر لوکلر پزشک عالیقدری که در درمان بیماریها با فرآورده های گیاهی، تحقیقات زیادی کرده است، اثر درمانی قابل ملاحظه ای را برای باقلا در درمان التهاب و ورم مثانه، ناشی از وجود سنگ قایل شده است. مصرف باقلا به منظور رفع روماتیسم، نقرس و غیره در بین مردم زیاد معمول است.
دانه آن نرم کننده و از بین برنده التهابات بدن است. جوشانده آن نیز می تواند اسهالهای مزمن را متوقف سازد.
مصرف باقلای تازه در اوایل بهار، اغلب باعث بروز مسمومیت یا حساسیتی می شود که به فابیسم )fabisme( معروف است. عوارض ناشی از این مسمومین کم خونی، یرقان، اختلالات روحی، هذیان، ناراحتی های قلبی وحتی گاهی مرگ است. این عارضه در زمان های قدیم اغلب در ساردنی اتفاق می افتاد و اخیراً نیز در ایران بخصوص در شمال موارد زیادی از این نوع مسمومیت، دیده شده است.
در صد گرم باقلا مواد زیر یافت می شود:
پروتید 11 گرم.
گلوسید 60 گرم.
لیپید 5/1 گرم.
و مقداری فسفر، کلسیم، آهن و ویتامین های C.B.A 100 گرم باقلا مولد 340 کالری حرارت است.

بالنگ:

ابراهیم جعفری می گوید: امام صادق (ع) فرمود: اطبای شما راجع به بالنگ چه دستوری به شما می دهند؟ عرض کردم به ما امر می کنند که پیش از غذا بالنگ بخوریم. آن حضرت فرمود: و من شما را امر می کنم که بعد از غذا بالنگ بخورید.
بالنگ را بعد از غذا بخورید، زیرا خاندان پیغمبر (ص) این کار را می کنند.
امام صادق (ع)
نان خشک و برشته بالنگ را هضم می کند.
امام رضا (ع)
ابی بصیر می گوید: مهمانی بر من وارد شد و از من بالنگ و عسل خواست. برای او فراهم کردم و خورد و من هم با او خوردم. بعد خدمت امام صادق (ع) رسیدم و دیدم سفره غذا جلو آن حضرت گسترده است.. آن بزرگوار به من فرمود: نزدیک بیا و بخور. عرض کردم پیش از آن که خدمت شما برسم، بالنگ و عسل خورده ام و احساس سنگینی می کنم، چون زیاد خورده ام. حضرت به خدمتکارش فرمود: نزد کنیز برو و بگو یک تکه از نان خشکی که در تنور قرمز می کنی برای ما بفرست. غلام رفت و از نان خشک آورد. حضرت به من فرمود: ای ابی بصیر ! از این نان خشک و برشته بخور، زیرا بالنگ را هضم می کند. من از آن خوردم و بلند شدم گویی هیچ چیزی نخورده بودم.
یکی از اصحاب می گوید به حضرت رضا (ع) عرض کردم مردم چنین می پندارند که بالنگ در حال گرسنگی و قبل از غذا بهترین خوراک است. حضرت فرمود: اگر پیش از غذا خوب باشد بعد از غذا بهتر و نیکوتر است.
پیغمبر اکرم (ص) علاقه داشت که به بالنگ سبز و سیب سرخ نگاه کند.
حضرت رضا (ع)
بالنگ که به آن ترنج نیز می گویند، میوه ای لطیف و اشتها آور و صفرا آور است و مانع از ریختن صفرا به معده می شود، به همین جهت در درمان یرقان (زردی) و اسهالهای صفراوی و کبدی بسیار مفید است.
از بالنگ بعنوان تقویت کننده معده و کبد استفاده می شود. بالنگ رفع کننده تشنگی نیز هست.

برنج:

بهترین غذاهای دنیا و آخرت، گوشت و پس از آن برنج است.
پیامبر اکرم (ص)
یونس می گوید: خدمت امام صادق (ع) رسیدم. آن حضرت به من فرمود: چیزی بهتر از برنج و روغن بنفشه از عراق برای ما نمی آوردند. سپس آن حضرت ادامه داد: درد شدیدی داشتم، ناراحت بودم، به من الهام شد برنج بخورم. پس دستور تهیه برنج دادم. برنجها را شستند و خشک کردند، بعد آنها را بریان کردند و آرد نمودند. آن آرد را با روغن زیتون می خوردم، و همچنین مقداری از آن برنجها را پختند و از آن خوراکی برای من تهیه کردند و خداوند بوسیله همین برنج، درد مرا بر طرف کرد.
یکی از اصحاب می گوید: از درد شکمی که داشتیم نزد امام صادق (ع) شکایت بردم. حضرت به من فرمود: برنج بگیر و بشوی بعد آنها را در سایه خشک کن. وقتی که خشک شد، آنها را نیم کوب کن و هر روز صبح به اندازه گودی کف دستت از آنها بخور.
برنج خوب غذایی است امعاء را گشاد و بواسیر را بر طرف می کند و من به اهل غبطه می خورم که برنج می خورند و آن سرد می نوشند.
امام صادق (ع)
برنج غذای بسیار خوبی است. ما آن را برای بیماران خود ذخیره می کنیم
امام صادق (ع)
یکی از اصحاب می گوید: امام صادق (ع) مبتلا به درد شکم شد. دستور داد برای او برنج پختند و روی آن سماق ریختند. حضرت از آن برنج میل فرمود و بهبود کامل یافت.
خاصیت غذایی برنج 4 برابر سیب زمینی است. برنج صفرا را کم می کند و باعث ایجاد یبوست می شود. در برنج پاک نکرده مقداری زیادی ویتامینهای PP.B موجود است که برنج سفید، فاقد آنها است و خوردن مداوم آن سبب بروز بیماری پلاگر و بری بری می شود.
لعاب برنج برای اسهال کودکان بسیار مفید است. دستور تهیه برنج پخته برای آن که باعث ناراحتی دستگاه گوارش نشود، بشرح زیر است.
برنج را با مقمدار کافی آب و نمک آنقدر باید جوشاند تا آب آن کاملا تبخیر شود. برنج تهیه شده را باید با تأمل خورد و خوب جوید و در هنگام خوردن برنج یا فاصله بعد از آن نباید آب سرد نوشید. برنج برای افراد مبتلا به مرض قند و یبوست مضر است.
در 100 گرم برنج مواد زیر یافته می شود:
پروتید 3 گرم.
گلوسید 80 گرم.
لیپید 1 گرم.
این مقدار برنج تولید 350 کالری حرارت می کند.