خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

حلال

شخص مسلمان باید کسب حلال داشته باشد، و در آمدی که از راه کار و پیشه خود بدست می آورد مشروع باشد تا خوراک و پوشاک و سایر لوازم و احتیاجاتی که از در آمد خویش تهیه می کند حلال، و استفاده از آنها برای او روا باشد.
خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید.
و کلوا مما رزقکم الله حلالا طیباً (9)
از آنچه خداوند به شما روزی داد و حلال و پاکیزه است، بخورید. پیامبر اکرم فرمود:
من اکل من الحال القوت صفا قلبه و رق و دمعت عیناه ولم یکن لدعوته حجاب (10)
کسی که خوراکش حلال باشد، قلبش با صفا و نازک می شود.
چشمهای او از خوف خدا اشکبار می گردد و دعای او به اجابت می رسد.

اسراف

انسان باید در زندگی و مخارج خویش حد اعتدال را رعایت کند، و پا از دایره اقتصاد بیرون ننهد. اشخاصی که میانه رو باشند، هیچگاه مشکلات مالی برای آنان پیش نمی آید و بر عکس کسانی که زیاده روی کنند، خود را در زحمت می اندازند و سرانجام به فقر و ناداری دچار خواهند شد.
امام صادق علیه السلام فرمود:
ضمن لمن اقتصد ان لا یفتقر (11)
من ضامن می شوم که اگر کسی میانه روی کند، فقیر نشود. در امر خوردن و آشامیدن نیز انسان باید حد وسط را نگاه دارد و و زیاده روی ننماید.
خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید:
کلوا و اشرابوا و لاتسرفوا انه لا یحب المسرفین. (12) بخورید و بیا شامید و زیاده روی مکنید، زیرا خداوند افرادی را که زیاده روی می کنند دوست ندارد.

انفاق

انسان طبعاً مایل است: 1- مال و دارایی داشته باشد تا به وسیله آن به آرزوهای خود برسد. 2- وسایل زندگی او کامل باشد. 3- غذاهای لذیذ و متنوع برای او فراهم شود. 4- زندگی راحت و خاطری آسوده داشته باشد.
ولی شخص مسلمان نباید اینها را فقط برای خود و خانواده اش بخواهد، بلکه باید به فکر برادران دینی خود نیز باشد و بیندیشد که دیگران نیز مانند او مزایای نامبرده را خواهانند و اگر آنها را نداشته باشند ناراحت هستند.
بنابر این اگر می تواند و قدرت مالی دارد باید به نیازمندان کمک کند تا از این رهگذر شکر نعمتهای الهی را بجا آورده باشد.
خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید:
یا ایها الذین آمنوا انفقوا مما رزقناکم (13)
ای کسانی که ایمان آورده اید، از آنچه به شما روزی داده ایم انفاق کنید.
و نیز خداوند در جای دیگر می فرماید:
الذین ینفقون اموالهم فی سبیل الله ثم لایتبعون ما انفقوا منا و لا اذی لهم اجرهم عند ربهم. (14)
کسانی که اموال خود را در راه خدا می بخشند و به دنبال بخشش خود، منتی نمی گذارند و آزاری نمی رسانند، پاداش آنان در نزد پروردگارشان خواهد بود.
جالب این جا است که خداوند وعده فرموده است: اگر انسان چیزی در راه خدا بخشید، پروردگار عوض آن را به او گرامت فرماید. این آیه را ملاحظه بفرمائید:
و ما انفقتم من شی ء فهو یخلقه و هو خیر الرازقین. (15)
و هر چه انفاق کردید او ( خداوند) عوض آن را خواهد داد، و او(خدا) بهترین روزی دهندگان است.