خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

شکر خدا

انسان غرق در نعمت های الهی است. موجودیت او نعمت است. استفاده او از مواهب الهی نعمت است. رزقی که خداوند به او عنایت می فرماید نعمت است. خلاصه به هر سو که رو آورد و به هر چه بنگرد، نعمت می بیند. از این جهت خداوند متعال در قرآن کریم فرموده است.
وان تعدوا نعمة الله لا تحصوها. (6)
اگر بخواهید نعمتهای خدا را بشمارید، نخواهید توانست.
شخص باایمان و حق شناس با توجه به این مسائل، باید شکر پروردگار را بجا بیاورد. به این ترتیب که هر نعمتی را در جایی که خداوند فرموده بکار ببرد و در موردی که آن را نهی فرموده است صرف ننماید.
در قرآن کریم آمده است:
فکلوا مما رزقکم الله حلالا طیباً واشکروا نعمة الله ان کنتم ایاه(7) تعبدون.
آنچه را که خداوند به شما روزی داده و برای شما حلال و پاکیزه گردانیده است بخورید و شکر نعمت خدا را بجا بیاورید، اگر او را پرستش می کنید.
و در جای دیگر قرآن آمده است:
کلوا من رزق ربکم و اشکروا له (8)
روزی پروردگارتان بخورید و شکر او را بجا بیاورید.

حلال

شخص مسلمان باید کسب حلال داشته باشد، و در آمدی که از راه کار و پیشه خود بدست می آورد مشروع باشد تا خوراک و پوشاک و سایر لوازم و احتیاجاتی که از در آمد خویش تهیه می کند حلال، و استفاده از آنها برای او روا باشد.
خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید.
و کلوا مما رزقکم الله حلالا طیباً (9)
از آنچه خداوند به شما روزی داد و حلال و پاکیزه است، بخورید. پیامبر اکرم فرمود:
من اکل من الحال القوت صفا قلبه و رق و دمعت عیناه ولم یکن لدعوته حجاب (10)
کسی که خوراکش حلال باشد، قلبش با صفا و نازک می شود.
چشمهای او از خوف خدا اشکبار می گردد و دعای او به اجابت می رسد.

اسراف

انسان باید در زندگی و مخارج خویش حد اعتدال را رعایت کند، و پا از دایره اقتصاد بیرون ننهد. اشخاصی که میانه رو باشند، هیچگاه مشکلات مالی برای آنان پیش نمی آید و بر عکس کسانی که زیاده روی کنند، خود را در زحمت می اندازند و سرانجام به فقر و ناداری دچار خواهند شد.
امام صادق علیه السلام فرمود:
ضمن لمن اقتصد ان لا یفتقر (11)
من ضامن می شوم که اگر کسی میانه روی کند، فقیر نشود. در امر خوردن و آشامیدن نیز انسان باید حد وسط را نگاه دارد و و زیاده روی ننماید.
خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید:
کلوا و اشرابوا و لاتسرفوا انه لا یحب المسرفین. (12) بخورید و بیا شامید و زیاده روی مکنید، زیرا خداوند افرادی را که زیاده روی می کنند دوست ندارد.