خوردنیها و آشامیدنیها از نظر پیشوایان علم و دین

سید محمد تقی حکیم با همکاری دکتر رهنما چیت ساز

امید

امید است خوانندگان گرامی دو جهت از این کتاب استفاده کنند:
1- ایمان آنان به پیشوایان دینی زیادتر شود و بدانند که آن بزرگواران، مردمی عادی نبوده اند و اطلاعات ایشان مختصر و منحصر به رشته های مخصوصی نبوده است. از کسی استفاده نکرده اند. مکتب نرفته اند و معلم ندیده اند، بلکه آنان افرادی فوق العاده بوده اند که خداوند دلهای آنان را روشن کرده و به آنان علم و فضل، عنایت فرموده است. از این موضوع تعجب نکنید، زیرا خدایی که به بشر قوه بینایی، شنوائی، بویائی و سایر قوا را مرحمت فرموده، به افراد منتخب و مخصوصی، بدون واسطه نیز نیروی علم و دانش داده است تا آنان راهبر مورد گردند و اجتماع از پرتو فضیلت آنان بهره مند شود.
2- دستورهای پیشوایان را مورد خوراکیها بکار بندند و متوجه شوند که هر خوراکی خاصیتی دارد، هر غذائی برای بعضی سودمند و برای برخی زیان آور است. یک خوردنی یا آشامیدنی که بطور کلی مفید و پر خاصیت است، امکان دارد برای شخصی که دستگاه هاضمه او دچار اختلال و ناتوانی است، ضرر داشته باشد و او را ناراحت کند. به هر جهت خوانندگان محترم باید وضع خود را در نظر بگیرند، از این نعمتهای بیشمار خوراکی بهره مند شوند و سپاس خدا را بجای آورند.

مسلمان بر سر سفره

هنگامی که مشغول نوشتن قسمتهای مختلف پیشگفتار این کتاب بودم، به دستورهائی که از پیشوایان ما راجع به کیفیت غذا خوردن و سر سفره نشستن در کتاب وافی آمده است برخوردم و متوجه شدم که پاره ای از آنها جنبه بهداشتی دارد و پیغمبر یا امام که آنها را فرموده اند، مسلماً منظور آنان رعایت آن جنبه بوده است و برخی از آنها جنبه معنوی دارد که به منظور تقویت روح ایمان و خداشناسی در افراد، بیان شده است. به هر حال خوش نداشتم که از آنها چشم پوشی کنم و آنها را ناگفته بگذارم و بگذارم. اینک فهرست وار به آنها اشاره می کنم و توفیق همگان را در عمل کردن به آنها از خداوند متعال مسئلت می نمایم:
1- پیش از غذا خوردن دستها را بشویید.
2- پس از غذا خوردن دستها را بشویید.
3- هنگامی شروع به غذا نام خدا را ببرید و بسم اللهبگویید.
4- موقعی که بر سر سفره نشستید، دعا کنید که خداوند نعمتهایش را بر شما و سایر مسلمانان بیشتر و پایدار گرداند.
5- در پایان غذا خوردن، خدا را بر نعمتهایش سپاس گویید.
6- میوه ها را پیش از خوردن بشوئید.
7- میوه را با پوست بخورید.
8- بر سر سفره شما سبزی خوردن باشد.
9- غذای داغ مخورید و بگذارید تا خنک شود.
10- هنگامی که سیر هستید و اشتها به غذا ندارید، غذا مخورید.
11- هنوز اشتها به غذا دارید، از غذا خوردن دست بکشید.
12- پرخوری مکنید.
13- شب حتماً غذای سبکی بخورید.
14- در حال راه رفتن غذا مخورید.
15- بعد از غذا خوردن با خلال لای دندانهای خود را تمیز کنید.
16- بعد از غذا خوردن دهانتان را بشویید.

یاد خدا و نعمتهای او

انسان مؤمن و خدا پرست حقیقی، در قبال مواهب بی شمار پروردگار، از آن جمله غذاهای گوناگون و خوراکی های لذیذ، وظیفه دارد همیشه خدا و نعمتهای او را یاد کند و الطاف پروردگار را فراموش ننماید. تفکر کند که حقیقتاً مقصود از آفرینش جهان هستی چیست، و این همه نعمت ها که خداوند آفریده و در اختیار انسان قرار داده است برای چیست؟
در قرآن خداوند متعال می فرماید:
یا ایها الناس اذکروا نعمة الله علیکم هل من خالق غیر الله یرزقکم من السماء و الارض. (4)
ای مردم ! نعمت هایی که خدا به شما مرحمت فرموده به یاد آورید، آیا آفریدگاری غیر از خداوند هست که شما را از آسمان و زمین روزی دهد؟
و نیز خداوند می فرماید:
فلینظر الانسان الی طعامه. انا صببنا الماء صباً. ثم شققناالارض شقاً. فانبتنا فیها حباً. و عنباً و قضباً و زیتوناً و نخلا و حدائق غلباً. و فاکهة و اباً. متاعاً لکم و لانعامکم. (5)
باید انسان به غذای خود بیندیشد. ما باران را فرو ریختیم پس از آن زمین را شکافتیم، و حبوبات، انگور، سبزی، درخت های زیتون و خرما، باغ های پر از درخت بزرگ و تنومند، سایر میوه ها و گیاه زار را رویانیدیم تا شما از آن ها استفاده کنید و چهار پایان شما بهره مند شوند.
ولی افسوس که همیشه مؤمنان و مردان خدا کم بوده اند و در هر دوره و زمانه کوشیده اند که مردم را از یاد خدا غافل کنند. و هنگامی که توجه به خدا کم شد و خدا فراموش گردید معنویت رو به زوال می رود.