فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

8 آب گوگردی و تلخ

روایات مذمت کننده این آبها در بخش 6 فصل 25، مشروحا گذشت.
چشمه های آب گرم در سراسر ایران به ویژه در دامنه های کوه البرز و زاگرس پراکنده اند و بسیاری از آبادیهای به علت داشتن این گونه چشمه ها، شهرت و اهمیت یافته، آب گرم نام گرفته اند.
در هر منطقه آب گرمها با زبان محلی نامگذاری شده است. مثلا در اطراف اردبیل با زبان آذری شناخته می شوند. مانند گامیش گلی - ساری سو - قره سو - قوتور سویی - سردآبه - داغ آتان - بوشلی سویی و.... )
یا در جاهای دیگر (زی سو - شورسو) یا در محلات (آب شفا - آب حکیم) و در ورتون اصفهان (آب کچلی - آب مفاصل) همچنین در سمنان چشمه آب قولنج و بالاخره آبگرمهای دامنه دماوند و سایر مناطق که شمارش آنها به طول می انجامد.
به طور کلی مردم در خواص این آبها عقاید خاص دارند و از زمانهای دور برای استشفای امراض مختلف به سوی این گونه آبهای معدنی رو می آورند و چون با ایمان خالص آب تنی می کنند به نتیجه مطلوب می رسند.
اما واقعا به این آبها برای شفای بیماران موثرند؟! یا تغییر فیزیکی زندگی یکنواخت، و استفاده از آب و هوای سالم خوردنیها و آشامیدنیها طبیعی، کمک های روانی و اعتقادات درونی است که، امراض را ولو به طور موقت از بدنها دور می سازد؟ خدا می داند.
به هر حال این شهرتها و عقیده کار خود را کرده و به طرز زیبایی جا افتاده است. چنانچه می بینیم در طول سال عامه مردم، مخصوصا شهرنشینان، به انتظار فرا رسیدن تابستان تعطیلی مدارس می نشینند تا به مناطق ییلاقی و آبگرمها سفر کرده و بهبودی خود را به دست آورند. ما هم شفای بیماران را با هر وسیله ای که باشد، از خداوند قادر یکتا خواستاریم. آمین.

بخش 9 مراسم سنتی آب

1 پاشیدن آب روز نوروز

از تاریخهای دیرین و از قدیم الایام سنت های مختلفی میان مردم در رابطه با آب رایج است. و پیران و سالخوردگان به آنها زیاد پای بند هستند، برای خود به عنوان یمن قبولانده اند مانند: 1. پاشیدن آب روز عید نوروز 2. پاشیدن آب به دم در موقع ورود عروس 3. پاشیدن آب روی قبرها 4. پاشیدن آب پشت سر مسافر و غیر آنها.
آیا این سنت ها مبتنی بر اصل است یا نه، به مطالب آینده توجه فرمایید.
1. معلی بن خنیس از امام صادق علیه السلام روایت می کند می کند که آن حضرت فرمود: (روز نیروز (نوروز) روزیست که پیغمبر صلی الله علیه و آله در غدیر خم به ولایت امیرمؤمنان علیه السلام بیعت گرفت و به ولایت او اقرار کردند، خوشا به حال کسی که ثابت ماند و وای بر کسی که بیعت را شکست! و روزی است که پیغمبر امیرمؤمنان علیه السلام را به وادی جن فرستاد و بر آنها عهده ها و پیمانها بست؛
روزی است که به اهل نهروان، غالب شد و ذوالثدیه را کشت و روزی است که، در آن روز قایم ما اهل بیت و ولاة امر ظهور می کند؛ خداوند او را به دجال غالب می کند؛ و او را در دروازه کناسه کوفه به دار می آویزد؛ روز نوروزی نمی آید مگر اینکه ما امید فرج داریم، چون روز نوروز ما و شیعیان ما است.
پیغمبری است که از انبیاء بنی اسرائیل به اجساد هزاران نفر گذشت که، از ترس وبا یا طاعون فرار کرده بودند؛ و خداوند به او وحی نمود که به خوابگاهها و قبرهای آنها آب بپاش، آن پیغمبر در روز نوروز به آنها آب پاشید؛ و همه زنده شدند؛ که تعداد آنها سی هزار نفر بودند و مدتی هم زندگی کردند.
فصار صب الماء فی یوم النیروز سنة ما ضیة
پس پاشیدن آب در روز نوروز سنت مقبول گردید و علت آنرا نمی داند، مگر راسخون در علم، آن اولین روز سال فارسها است. معلی می گوید: حضرت، املاء فرمود و من نوشتم (760)
2. شیخ طوسی رضوان الله تعالی علیه در کتاب مصباح المتجهد از معلی بن خنیس از مولانا امام صادق علیه السلام روایت می کند که آن حضرت فرمود:
هر وقت روز نوروز فرا رسد غسل کن، و پاکیزه ترین لباسهایت را بپوش و با بهترین عطر، خود را خوشبو کن و آن روز را روزه بگیر وقتی که نوافل نماز ظهر را خواندی چهار رکعت نماز بخوان و در رکعت اول حمد و ده مرتبه انا انزلنا و در رکعت دوم، حمد و ده مرتبه قل یا ایهاالکافرون و در رکعت سوم، حمد و ده مرتبه قل هو الله و در رکعت چهارم، حمد و ده مرتبه معوذتین را بخوان و سجده کن! پس از فراغت، سجده شکر به جا بیاور! خداوند گناه پنجاه سال تو را می بخشد (761)
3. احمد بن فهد در کتاب المهذب از معلی نقل می کند که در صبح روز نوروز به خدمت امام صادق علیه السلام وارد شدم فقال اتعرف هذاالیوم آیا امروز را می شناسی؟ عرض کردم: نه ولکن روزی است که عجم آن را بزرگ شمرده و مبارک می داند، فرمود: ای طور نیست، قسم به بیت عتیق که در بطن مکه است. این روز به خاطر کار قدیم است، برایت روشن کنم، عرض کردم: دانستم از شما بهتر است برای من از زندگی همیشگی، خداوند دشمنانتان را هلاک کند، فرمود: ای معلی! روز نیروز، روزیست که خداوند در آن روز از بندگان پیمان گرفت که او را عبادت کنند، به او و شریکه قرار ندهند. پیامبران، حجت ها، اولیاء او را بپذیرند. و آن اولین روز خورشید است؛
در آن روز بادهای لواقح وزید؛ و در آن روز سبزه های زمین خلق گردید؛ و روزیست که کشتی نوح بر جودی قرار گرفت، و روزیست که خداوند قومی را که از ترس مرگ فرار کرده و همگی مرده بودند، زنده کرد.
روزیست که ابراهیم علیه السلام بت ها را شکست؛ و روزیست که پیغمبر امیرمؤمنان علیه السلام را بر دوش گرفت تا بتهای قریش را از بالای بیت الله الحرام انداخت، و خرد کرد و.... (762)
جریان عید نوروز در جلد 59 بحارالانوار از صفحه 95 تا صفحه 143 مشروحا بیان شده است.