فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

7 پرهیز از ادرار به آب جاری

عن ابی عبدالله علیه السلام قال: قال امیرالمؤمنین علیه السلام : انه نهی از یبول الرجل فی الماء الجاری الا لضرورة و قال: ان للماء اهلا (697)
امام صادق علیه السلام از امیرمؤمنان صلوات الله و سلامه علیه روایت می کند که آن حضرت از ادرار کردن به آب جاری نهی فرمود مگر در موقع ضرورت و فرمود: آب هم اهلی دارد.
2. علی علیه السلام فی حدیث الاربعماه، قال: لا یبولن احدکم فی سطح فی الهواء و لا یبولن فی ماء جار فان فعل ذلک فأصابه شی ءفلا یلومن الا نفسه للماء اهلا (698) امیرمؤمنان علیه السلام در حدیث چهارصد گانه فرمود: از شماها کسی در پشت بام به هوا ادرار نکند و در آب جاری ادرار نکند! اگر کسی این کار را کرد، چیزی خطری
اما حدیث دیگر
عن ابی عبدالله علیه السلام فی حدیث قال: قلت له: یبول الرجال فی الماء؟ قال: نعم ولکن یتخوف علیه من الشیطان (699)
راوی گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: کسی به آب ادرار می کند؟ فرمود: بلی یعنی مانعی ندارد، اما از شر شیطان در امان نیست و به او می شود
2. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: لا بأس یبول الرجل فی الماء الجاری، و کره أن یبول فی الماء راکد (700)
امام صادق علیه السلام فرمود
: عیب ندارد، کسی به آب جاری ادرار کند ولی بول کردنش به آب راکد خوش آیند نیست و مکروه است
3. عن عنبسة بن مصعب قال: سالت اباعبدالله علیه السلام یبول فی الماء الجاری؟ فقال: لا باس اذا کان الماء جاریا (701)
عنبسة بن مصعب گوید: از ابی عبدالله علیه السلام در مورد ادرار کردن به آب جاری پرسیدم فرمود: اگر جاری باشد، عیب ندارد.
4. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: لاباس بالبول فی الماء الجاری (702)
امام صادق (ع) فرمود: ادرار کردن به آب جاری عیب ندارد.
5. عن سماعة قال: سالته عن الماء الجاری یبال فیه قال: لا باس به (703) سماعة از امام علیه السلام پرسید که به آب جاری بول می کنند، فرمود: عیب ندارد،
6. و لا یجوز البول فی حجر و لا ماء راکد و لا بأس بالبول فی مأجار (704) ادرار کردن به سوراخ حیوانی و یا آب راکد جایز نیست ولی به آب جاری عیب ندارد.
7. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: لو ان میزایین سالا احدهما میزاب بول و الآخر میزاب ما فاختلطا ثم اصابک ما کان به باس (705)
از امام صادق علیه السلام است که فرمود: اگر دو ناودان، بول و آب، جاری شده و به همدیگر مخلوط شود و ترشحی از آن به تو برسد، عیبی ندارد. شیخ حر عاملی در وسائل در ذیل این حدیث می فرماید: اگر چه در روایت مطلق آب گفته شده است، اما منظور قویترین افراد آن یعنی: آب جاری است.
راه حل
دو دسته روایت بالا که دسته اول، ادرار کردن به آب جاری را مجاز نمی داند؛ و دسته دوم، با صراحت اجازه می دهد .
از نظر فقهی، اولی را حمل به کراهت دومی را حمل بر جواز کرده اند.
اما از نظر اخلاقی، ادرار کردن به آب جاری نیز کار پسندیده نیست. اگر چه از نظر شرعی عیب نداشته باشد؛ چون شرع، بیشتر به طهارت و نجاست آب نظارت دارد نه قسمت طبی آن، شاید منظور آب جاری زیاد است که، بول کردن آن را متاثر نسازد.
پس اخباری که ادرار کردن به آب جاری را بلا مانع می داند یعنی از نظر پاک بودن اشکال ندارد. مگر اینکه بو یا مزه و یا رنگ آب با چیز نجس تغییر یابد. أخباری که نهی می کند؛ یعنی: اخلاقا زشت است و استفاده از آن به صورت نوشیدن و غیر آن خوب نیست.

8 دستشوئی کردن در کنار نهر آب!

اصولا آلوده نمودن محلهای مورد بهره برداری مردم، با هیچ منطق درست و عقل سالم صحیح نیست.
هر کسی اخلاقا موظف است که با رعایت آسایش دیگران، شخصیت خود را نیز حفظ نماید
کثیف کردن جاهائی که در روایت ذیل اشاره شد، از محلهائی است، از سوی پیامبر اسلام مورد نهی قرار گرفته است.
پس باید آلوده ساختن آنها پرهیز و خودداری نمود.
عن جعفر بن محمد عن آبائه عن علی علیه السلام قال: نهی رسول الله صلی الله علیه و آله این یتغوط علی شفیر مأیستعذب منه او نهر یسعذیب منه او تحت شجرة علیها ثمرة (706)
امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش علیه السلام از امیرمؤمنان روایت کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله، از دستشوئی کردن تغوط در کنار (چشمه آبی) که از آن استفاده می کنند (و یا نهر آبی که مورد استفاده قرار می گیرد) یا زیر درختی که میوه دارد، نهی کرد.

بخش 8 آبهای ممدوح و مذموم

اخبار و احادیث اسلامی، بعضی از آبها را مورد مدح و بعضی دیگر را مورد ذم قرار داده است. با توجه به اینکه آبهای مذمت شده ذاتا بد نیست. چون در نظام احسن جهان آفرینش، هیچ موجودی ذاتا بد به وجود نیامده است.
بلکه هر یک از آنها تحت شرایط خاص اقلیمی، دارای خاصیتهای گوناگون بوده در نهایت با برخوردهای متفاوت حدیثی رو به رو گشته است.
مثلا رود نیل که در بعضی روایتها مورد نکوهش قرار گرفته. نه به خاطر این است که، خود رو نیل ذاتا بد است. بلکه اثرات خاک و هوا یا جهات دیگر است که، اسرار آن برای ما بیان نه گردیده است.
رود نیل از هفت کشور مختلف عبور می کند و طولانی ترین رود جهان به شمار می آید. اما روایات روی خاک مصر انگشت گذاشته است، و نه همه کشورهایی که در مسیر آن قرار دارد. در این راستا است رودهای دیگر جهان که در صفحات بعد مطالعة می فرمائید.
و همچنین آبهای گرم و گوگردی و یا تلخی که در عده ای از روایات استشفا از آنها را منع کرده و توبیخ نموده است. در حالی که میان مردم نافع بودن این قبیل آنها شهرت تام گرفته است. به طوریکه معالجه با آن آبها به صورت یک فرهنگ درآمده است.
پس نباید روایت نکوهش کننده را به خود آبها متوجه سازیم، بلکه فعل و انفعالات درون زمینی و برون زمین است که در آبها اثر گذاشته و عنوان ثانوی روی آنها آورده است.
چیزی که مایه تاسف است، هنوز درباره چشمه های آب گرم و معدنی و خواص آنها، نه در ایران، و نه در بسیاری از کشورهای دیگر، بررسی فراگیر و منظمی انجام نشده؛
آنچه صورت گرفته، بسیار ناقص و پراکنده بوده است به نظر می رسد در بسیاری از مناطقی که در حوزه آتشفشانها قرار دارند، چشمه های معدنی دست نخورده، و منابع آبگرمی که بتوان با سهولت بدانها دست یافت، وجود دارد. خواص درمانی فوق العاده این گونه چشمه ها و در نهایت، اهمیت اقتصادی غیر قابل انکار آنها ، در این زمینه بررسیهای منظم و گسترده ای را ضروری می سازد. (707)