فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

8 سخاوتمند کیست!؟

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: السخی قریب من الله و قریب من الناس و قریب من الجنة و بعید من النار. و البخیل من الله من الناس و بعید من الجنة و قریب من النار و لا یسمی سخیا الاالباذل فی طاعة الله و لو جه و لو بر غیف او شربة ماء (559)
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: سخاوتمند کسی است که، به خدا و بهشت و مردم نزدیک و از آتش دور است؛ بخیل از خدا و مردم و بهشت دور و به آتش نزدیک است؛ کسی سخی نامیده نمی شود؛ مگر اینکه در رضای خدا چیزی را ببخشد اگر چه یک قرص نان و به اندازه یک نوشیدن آب باشد.

9 اولین پاداش روز قیامت!

1. عن الصادق علیه السلام : عن ابیه عن امیرالمؤمنین علیه السلام : اول ما یبدء به فی الاخرة صدقة الماء یعنی: فی الآجر (560) اولین چیزی که برای پرداخت اجر آن در آخرت شروع می شود آب دادن است
2. ان اول ما یبدء یوم القیامة الماء (561)
اولین پاداش روز قیامت، به صدقه دهندگان آب داده می شود.

10 هر کس مازاد آبش را بفروشد!

عن موسی بن جعفر علیه السلام عن آبائه قال: قال علی علیه السلام من باع فضل مائه منعه الله فضله یوم القیامة (562)
از امام موسی بن جعفر علیه السلام از پدران بزرگوارش نقل شده است که: امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود: هر کس زیادی آبش را بفروشد، خداوند در قیامت فضل خود را از او دریغ می کند (از رحمت او محروم می شود).
2. قضی رسول الله صلی الله علیه و آله فی اهل البوادی: ان لا یمنعوا فضل ماء و لا ینبغوا فضل کلاء (563)
رسول خدا درباره بادیه نشینان حکم کرد که : مازاد آبشان را از استفاده مردم دور نسازند! منع نکنند و از بذل زیادی چراگاه به همنوع خود سرپیچی ننمایند به حدیث اول فصل 12 همین بخش توجه فرمایید!
3. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: نهی رسول الله صلی الله علیه و آله عن النطاف والاربعاء (564)
روایت از امام صادق علیه السلام است فرمود: پیغمبر از نطاف و اربعاء نهی کرده است. اربعاء سیل بند یا نهر کوچکی را گویند که با آن زمین را آبیاری کنند، سپس از آن مستغنی شوند فرمود: لا تبعه و اعره اخاک او جارک آن را نفروشد به برادرت، یا همسایه ات عاریه بده
اما حدیث دیگر
علی بن جعفر عن أخیه موسی بن جعفر علیه السلام قال: سالته عن قوم کانت بینهم قنات ماء لکل انسان شرب معلوم فباع احدهم شربه بدارهم او بطعام هل یصلح ذلک قال نعم لاباس (565)
علی بن جعفر از برادرش امام موسی علیه السلام سوال کرد: قنات آبی در میان قومی مشترک است، آیا به صلاح است؟ یکی از آنها حق آب خود را به نقد یا جنس بفروشد؟ فرمود: بلی مانعی ندارد.
2. عن عبدالله الکاهلی قال سال رجل اباعبدالله علیه السلام و انا عنده عن قناة بین قوم لکل رجل منهم شرب معلوم، فاستغنی رجل منهم عن شربه، اییبعه بحنطة او شعیر قال: یبیعه بما شاء هذا مما لیس فی شی ء (566)
عبدالله کاهلی کابلی گوید: من پیش امام صادق علیه السلام بودم مردی از آن حضرت سوال کرد!؟ قناتی، در میان قوم مشترک است. هر کس حق آب معینی دارد ، یکی از آنها از حق آب خود بی نیاز شده می خواهد آن را به گند یا جو بفروشد، آیا جائز است؟ فرمود: به هر چه دل خواست بفروشد، این از آن چیزهایی است که اشکالی در آن نیست.
3. عن سعیدالاعرج عن ابی عبدالله علیه السلام قال: سالته عن الرجل یکون له الشرب مع قوم فی قناة فیها شرکاء فیستغنی بعضهم عن شربه، ایبیع شربه قال: نعم ان شاء باعه بورق و ان شاء باعه بحنطة (567)
سعید اعرج گوید: از امام صادق علیه السلام سوال کردم، درباره کسی که با قومی در قنات آب شریک است، سپس از آن بی نیاز می شود، آیا می تواند حق آب خود را بفروشد؟ فرمود: بلی: اگر خواست به نقد و یا به گندم بفروشد جه جمع این دو دسته را بدین صورت می توان گفت، روایات اولی را به آب نهرها، جویبارها جریان یافته از کوهستانها و آبهای خدادادی و عمومی که بدون هزینه به دست مردم می رسد؛ حمل کنیم؛
روایات دومی را به آبهایی که وسیله اشخاص با هزینه شخصی آنها استخراج و مورد استفاده قرار گیرد.
چون کسانی که با زحمات و مخارج زیاد چاه می زنند و یا قنات احداث می کنند حق اولویت با آنهاست، خود استفاده کنند و یا بفروشند.
اما به فروش رساندن آبهای روان بدون دخالت دست بشر، و نهرها و دریاها که مربوط به عموم مردم و مسلمین است، جایز نیست،
باید همه، از آن استفاده کنند، مگر بنا به عللی که در کتابهای فقهی بیان گردیده اولویتهایی پیدا کند.
یا روایتهای اولی را به کراهت شدید، و دومی را بدون کراهت حمل کنیم؛
خلاصه فروختن آب برای مصرف ضروری انسانها یا حیوانات، به هر صورتی که باشد، کار پسندیده ای به نظر نمی آید؛
مگر اینکه در روایت سومی فرمود: به همسایه یا برادرت عاریه بده معنایش این باشد که بعد بتوانی معادل آن را بگیری و مورد بهره برداری قرار دهی در این صورت بلا مانع است.