فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

28 روی آب را بپوشانید

جابر بن عبدالله انصاری روایت می کند: قال رسول الله صلی الله علیه و آله اغلقوا ابوابکم و خمروا آنیتکم و أوکئوا اسقیتکم، فان الشیطان لایکشف غطاء و لایحل وکاء (502)
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود دردهایتان را ببندید، روی ظرف را بپوشانید و در مشک هایتانرا محکم کنید (مواد غذائی را از گرد و خاک و ورود حشرات نگهدارید) هیچ وقت شیطان چیز پوشیده و در بسته را باز نمی کند.
سماعه گوید از امام صادق علیه السلام بستن در و پوشاندن ظروف و خاموش نمودن چراغ را پرسیدم؟ فرمود در را ببند (بدانکه) شیطان رو پوش چیزی را بر نمی دارد (503)

بخش 5 آب رسانی به نیازمندان و تشنگان

مسئله نیاز هر جانداری به آب، انسان باشد یا حیوان، حتی نباتات از ضروریات مسائل است که، احتیاج به اقامه دلیل و برهان ندارد؛ چون واضح است و روشن است، هر جا آب نیست، حیات وجود ندارد، پایندگی زندگی و ادامه حیات، به وجود آب بستگی دارد.
فقط مسئله ایکه باید زیاد مورد توجه و بحث قرار گیرد، این است که آیا هر کس دستش به دهنش رسید، و توانست خود را اداره کرده و رفاه زندگی خویش را تامین نماید، باید به گرفتاریهای همنوعان خود بی اعتنا باشد، آنچه که در اطرافش می گذرد بی تفاوت باشد؟! یا در مقابل دیگران نیز وظایفی دارد که باید انجام دهد. عقل، وجدان و آداب انسانیت حکم می کند، که توانایان باید دست ناتوان را گرفته و در برابر آنها به مسئولیت خطیری که عمل نمایند و دمی به حال دیگران نیز بپردازد. چون از قدیم به ما یاد داده اند:
بی آدم اعضای یکدیگرند - که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی بدرد آورد روزگار - دگر عضوها را نماند قرار
اگر از کنار عضو به درد آمده بی اعتنا رد شده و گوشه چشمی به او نیندازیم، باید با گوش حقیقت شنو، این زمزمه را گوش کرده و آنرا بپذیریم.
تو که از غم دیگران بی غمی - نشاید که نامت نهند آدمی
وظیفه دینی و وجدانی به ما می گوید: تا سر حد امکان در رفع نیاز، نیازمندان بکوشیم، مخصوصا اگر دیدیم تشنه ای به جرعه آبی محتاج است، دامن همت به کمر زده و در رفع نیاز او نهایت سعی را به جا آوریم، مانند آن شخص بیابانگرد دستار خویش را ریسمان قرار داده تا در بیابان سگ تشنه ای را سیراب کنیم؛ و به جایی برسیم که، رسد آدمی به جایی به جز خدا نبیند.
محبت را به دل دادن صفای سینه می خواهد - به یاد دیگران بودن دل بی کینه می خواهد
دائم گل این بوستان شاداب نمی ماند - دریاب ضعیفان را در وقت توانائی
دین آسمانی مانند مسائل اجتماعی دیگر در مورد آب و آبرسانی، دقت بیشتری نموده و وظایف سنگین را که چند نمونه از آن ذیلا آورده می شود بر عهده افراد و وظایف سنگینی را که چند نمونه از آن ذیلا آورده می شود بر عهده افراد توانا جامعه گذاشته است .1. آحاد جوامع انسانی را در سه چیز آب، آتش، مرتع شریک قرار داده و به استفاده از آن ها را برای همگان آزاد گذاشته شده است، و اجازه نمی دهد، شخص و یا اشخاصی آنها را به انحصار خود درآورده و دیگران را محروم سازد. حتی اگر با هزینه شخصی خود، آنها را به اختیار خود آورده باشد هم، باز در موقع احتیاج جامعه نباید، از آن ممانعت به عمل آورند. تمامی ابناء بشر (زرد، سیاه، سفید، مسلمان و یا غیر مسلمان) در این حکم یکسانند
در گذشته یادآور شدیم که در جنگ خیبر از خود یهودیان قلعه از محاصره کنندگان امان خواست که، که راه فتح قلعه را به مسلمانها نشان دهد؛ امان دادند یهودی، ره قطع آب را نشان داد حضرت فرمود: امان تو بر قرار است، اما شاید خداوند راه بهتری به ما نشان دهد (504) حضرت به خود اجازه نداد که با سلاح تشنگی، به جنگ آنان برود، یا وصی او امیرمؤمنان علیه السلام در مقابل آن همه نامردی های معاویة با چه منش بزرگوارانه ای با آنها رفتار نمود، یا در منزل ثعلبیة، فرزندش امام حسین علیه السلام دستور داد هر چه زودتر آب را به حر و لشگریانش و مرکبهایشان برسانند، نگذارند در آن بیابان خشک و سوزان از تشنگی هلاک شوند.
2. اگر کسی بخواهد آب مازاد بر احتیاج خود را بفروشد او را توبیخ می نمایند.
و یا به عبارت دیگر کوتاه ولی پر معنی می فرماید: من باع فضل مائه منعه الله فضله یوم القیامة (505) هر کس مازاد آبش را بفروشد، خداوند در روز قیامت فضل خود را از او منع خواهد کرد.
3. روح ایثارگری را در افراد مسلمانها زنده کرده و مورد تمجید قرار می دهد، و صاحبان این صفت را انسانهای نمونه معرفی می نمایند.
و یوثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصة (506) برادران دینی خود را بر خود مقدم داشته و ترجیح می دهند ولو اینکه خود در تنگی و سختی قرار گرفته باشند. و من یوق شح نفسه فاولئک هم المفلحون (507) هر کس حرص نفس خود را نگهدارد، آنانند رستگاران در جنگ احد کاسه آبی به اولین مجروح می رسانند او می گوید: افتاده بغل دستی ام از من تشنه تر است! آب را به او برسانید. آب را پیش او بردند، او هم گفت آن طرف تر از من تشنه تری افتاده است 8 یا 12 نفر به این صورت ایثار کردند، آب را به دیگری حواله دادند به آخری رسیدند گفت به افتاده اولی برسان که او از من محتاج تر است، برگشتند دیدند جان به جان آفرین تسلیم کرده است، و دومی تا آخر هیچیک از آنان آب ننوشیده و با لب تشنه به شهادت رسیدند 4. برای آب دادن بر تشنگان حتی بر نباتات و اشجار، ترغیب و تشویق نموده، و برای صاحبان این عمل انسانی ارج زیادی قائل شده و برای آنان پاداشهای بیشتری وعده داده است: وعد الله لا یخلف الله المیعاد (508) وعده خداست و خداوند خلف وعده نمی کند: وعد الصدق الذی کانوا یوعدون (509) وعده راستین که به آنها داده شده است و چندین وظایف دیگر.

1 آب دادن بهترین صدقه است

صدقه دادن یکی از کارهای نیک و پسندیده ای است که، مورد قبول و سبب جلب رضای خداوند متعال می باشد.
این عمل نیک در آیات و اخبار زیاد مورد تمجید و تشویق قرار گرفته است.
از اثرات مثبت آن، این است که هفتاد نوع بلا را از انسان دور می سازد؛ و در مقابل گرفتاری ها بیمه کرده، سپر آتش جهنم خواهد بود.
در خوبی و پسندیده بودن این صفت خداپسندانه شک و تردید نیست، و بدین جهت از شرح و بسط زیاد، درباره آن خودداری می نماییم.
صدقات از نظر ارزش و اهمیت درجات مختلف دارد، یکی از پر ارزش ترین
آنها صدقه آب یعنی: سیراب کردن تشنه ها و خنک کردن دلهای سوخته است. برای دانستن اهمیت آن به دو حدیث زیر توجه فرمایید.
1. قال علیه السلام افضل الصدقه سقی الماء وأفضل الصدقه صدقة الماء (510)
فرمود: بهترین صدقه آب دادن و بهترین صدقه صدقه آب است.
2. قال علیه السلام : افضل الصدقه الماء (511)
رسول خدا فرمود بهترین صدقه آب است.