فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

24 از اضافه غذای مؤمن نپرهیزید!

مستحب است از زیادی غذای مؤمن از آن خورده است و ظرف آبی که از آن آب نوشیده است، به عنوان تبرک استفاده نمایند. این عم یک نوع تربیت صحیح روانی و معنوی است، که مومنان از همدیگر متنفر نشوند؛ و باعث رنجش همدیگر نگردند؛ بلکه از اضافه و نیم خورده یکدیگر استفاده نمایند؛ تا نوعی علاقه و محبت میان آنها ایجاد شود.
1. قال ابوعبدالله علیه السلام : فی سور المؤمن شفاء سبعین داء (483) امام صادق علیه السلام فرمود: در نیم خورده مؤمن شفای هفتاد درد است.
2. عن علی علیه السلام قال: سور المؤمن شفاء (484) علی علیه السلام فرمود: نیم خورده مؤمن شفا است.
3. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: من شرب سور اخیه المؤمن تبرکا به خلق الله بینهما ملکا یستغفر لها حتی تقوم الساعة (485) امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس نیم خورده آب برادر مؤمنش را به عنوان تبرک بنوشد؛ خداوند در میان آنها فرشته ای می آفریند، تا روز قیامت برایشان طلب مغفرت می نماید
4. عن النبی صلی الله علیه و آله قال: شرب الماء من الکوز العام امان من البرص واجذام (486)
پیغمبر فرمود: نوشیدن آب از کوزه عمومی، امان از مرضهای برص و جذام است علامه مجلسی رضوان الله علیه می فرماید: مثل اینکه مراد از مشربه عمومی آن است که، هر کسی عبور کند از آن می نوشد؛ در حالی که مردم از ترس سرایت امراض از نوشیدن آن اجتناب و احتراز می کنند؛ اما رسول خدا آن را امیر المؤمنین کرده و برای اینکه سرور مؤمنان است، و آن را سبب رفع امراض دانسته است ولی ظاهر این روایت نشان میدهد که از روایات اهل تسنن است. (487)
البته در جوامع بشری، نوشیدن آب از ظرفهای عمومی را، یک نوع محل سرایت امراض دانسته و از آن پرهیز می نمایند. اگر روایت بالا از نظر سند مخدوش نباشد همانطور که در اول فصل گفته شد؛ بیشتر مانوس کردن مومنان، و تحریک عواطف نوع دوستی آنان را مورد توجه قرار داده به جنبه عاطفی آن نظارت دارد.
یا اینکه منظور از کوزه عمومی همان مشربه های سفالین قدیم است که، هر کس با لیوان و یا کاسه خود آب برداشته و بیاشامد؛ در غیر اینصورت اصلا با روایات بهداشتی اسلام سازگار می باشد،
در فصلهای گذشته خواندید که اسلام اجازه نمی دهد؛ از دهانه ظروف یا از طرف ریسمان و دستگیره آب نوشیده شود؛ چگونه اجازه می دهد؛ از کوزه عمومی مشترکا استفاده نمایند! همچنین به اندازه ای در رعایت بهداشت عمومی و حفظ بهداشت خصوصی دقت کرده است، حتی استفاده دو نفر از یک مسواک و یا شانه و یا حوله و دستمال را به طور اشتراک، جلوگیری کرده و ممانعت به عمل می آورد، پس چگونه تشویق می نمایند که از کوزه عمومی آنطور که به ذهن متبادر است، استفاده می نمایند . مگر این که هر کس با ظرف مخصوص خود از آب کوزه استفاده کند، یا اینکه روایت را از نظر سند مورد تردید قرار دهیم. و یا مصلحت دیگری هست که، بیرون از فهم ما است.

25 از چگونه آبی استفاده کنیم!

عن ابی عبدالله علیه السلام عن ابائه علیه السلام قال: قیل لرسول الله صلی الله علیه و آله یا رسول الله ای الشراب احب الیک قال الحلو البارد (488)
امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش روایت کرده است: از پیغمبر صلی الله علیه و آله پرسیدند ای رسول خدا! چه نوشابه ای را دوست دارید؟ فرمود: سرد و شیرین.
2. عن ابی عبدالله عن ابائه علیه السلام قال: قال: رسول الله المؤمن عذب یحب العذوبة و المؤمن حلو یحب الحلاوه (489)
امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش علیه السلام از رسول خدا نقل می کنند که فرمود مؤمن شیرین و دلنشین و پاکیزه خوشگوار است، چیز شیرین و گوارا دوست دارد و مومن شیرین، است و شیرینی را دوست دارد
3. عن الصادق علیه السلام قال: الماء البارد یطفی الحرارة و یسکن الصفراء و یذیب الطعام فی المعدة و یذهب الحمی (490) و یذهب افضلة التی علی راس المعدة (491)
از امام صادق علیه السلام روایت است فرمود: آب سرد حرارت را خاموش و صفرا را تسکین و غذا را در معدة آب کرده و تب را می برد؛ ناراحتی بالای معده را از بین می برد.
4. و خیرالمآء شربا لمن هو مقیم او مسافر ما کان ینبوعه من الجهة المشرقیة الحنیف الابیض. و افضل المیاه ما کان مخرجها مشرق الشمس الصیفی و اصحها و افضلها ما کان بهذا الوصف الذی نبع منه و کان مجراه فی جبال الطین و ذلک انها تکون فی الشتاء باردة و فی الصیف للبطن نافعة الاصحاب الحرارت
بهترین آب برای مقیم و مسافر آبی است که از سمت شرق در زمین سبک و سفید و بجوشد و افضل آنها، آن است که در تابستان از طرف مشرق بیرون می آید.
و صحیح تر و خوبترین آنها، با توصیفی که گذشت آن است که، از زمین بجوشد و از کوههای خاکی جریان پیدا کند، به خاطر اینکه آن نوع آبها در زمستان سرد و در تابستان ملین شکم و به گرم مزاجها نافع است
وأما الماء المالح والمیاه الثلیه فانها ییبس البطن میاه الثلوج و الجلید ردیة لسائر الاجساد و کثیرة الضر جدا
اما آب شور و آبهای سنگین خشکیت می آورد، آبهای برفی و یخی به سایر اعضاء بدن ضرر جدی دارد و بد است
و اما میاه اسحب فانها خفیفة عذبة ما فیه نافعة اللاجسام اذا لم یطل خزفها و جبسها فی الارض و اما میاه الجب فانها عذبة صافیه ان دام جریها و لم یدم حبسها
اما آبهای جریان یافته سبک، خوشگوار، نافع بدنهاست، اگر در زمین، زیاد و طولانی نمانده، و زیاد حبس نشود. اما آب چاهها آن هم گوارا و صاف و نافع جسمهاست، اگر جریانش ادامه یابد و در چاه زیاد راکد نمانده باشد.
و اما البطائح و اسبخ فانها حارة غلیظة فی الصیف لرکودهاو دوام طلوع الشمس علیها و قد یتولد من داوم شربها المرة الصفراویة و تعظم به اطحلتهم (492)
و اما آبهای بیابانهای شنی، که در مسیل های سنگریزه دار جاری می شود و آب زمین های شوره زار در تابستان گرم و غلیظ است، چون زیاد راکد مانده و آفتاب زیاد بر او تابیده و اگر نوشیدن آنها ادامه یابد، صفرا را زیاد می کند و طحال سپرزهای آنها بزرگ می شود (493)
بهترین آبها، آب باران و بعد از آن آب کثیر یعنی آب فراوان است که از زمین پاک و سرخ رنگ به دست بیاید و دیگر آبی که به سرعت و از روی سنگ بگذرد.
هر چه راهش دور و از منبع به دست بیاید، و سبک وزن، و رویش باز باشد، و بعد از آن آب مقطر و آبی که حداقل نیم ساعت آن را بجوشانند، و پس از آن آب چشمه و قنات که زیاد باشد.
اما آب بد و مضر، آب نیزار و آبی است که از معادن گوگرد و برکه های ساک و مثل آن باشد. (494)
پس اینگونه نتیجه گیری می شود که آب خنک و شیرین و آبی که از چشمه های مشرقی بجوشد؛ بهترین آبها است؛ نه زیاد سرد و یخی باشد که درد گلو و ناراحتی تبدیل شده باشد.
صلوات الله و سلامه علی الحسین الشهید و اهل بیته و اصحابه و لعنةالله علی الذین منعوهم من الماء و قتلوهم عطشانا آمین

26 در ظروف طلا و نقره آب ننوشید!

روایات زیاد استعمال ظروف طلا و نقره زر و سیم را حرام و آشامیدن آب را در این گونه ظرفها تحریم کرده است. و فتواهای تمامی مراجع تقلید نیز در این محور بر یک منوال است.
1. عن ابی عبدالله علیه السلام عن ابائه علیه السلام قال: نهی رسول الله صلی الله علیه و آله عن الشرب فی آنیتة الذهب و افضه (495)
امام صادق از پدران بزرگوارش علیه السلام نقل کرده است: که پیغمبر از نوشیدن نوشیدنیها در ظرفهای طلا و نقره را نهی کرده است.
2. عن البراء بن عازب، قال نهانا رسول الله صلی الله علیه و آله ان نتختم بالذهب و عن الشرب فی انیة الذهب و الفضة و قال من شرب فیها لم یشرب فیها فی الاخرة..... (496)
برآء بن عازب گوید: رسول خدا ما را از به دست کردن انگشتر طلا و نوشیدن در ظرفهای طلا و نقره نهی کرد و فرمود: هر کس در دنیا، توی آن ظرفها بیاشامد در آخرت از آنها محروم خواهد بود.
3. عن ابی الحسن موسی بن جعفر علیه السلام قال: انیة الذهب و الفضه متاع الذین لا یوقنون (497)
روایت از امام کاظم علیه السلام است فرمود: ظرفهای طلا و نقره متاع کسانی است که یقین ندارند. به حساب، معاد؛ روزی دادن خدا اعتماد نکرده اند.
المجازات النبویة قال النبی للشارب فی آنیه الذهب و الفضه، انما یجرجرر فی بطنه نار جهنم (498)
پیغمبر درباره کسانیکه نوشیدنی ها را در ظروف طلا و نقره بنوشد، فرمود: در شکم او، آتش جهنم صدا خواهد کرد، یعنی در آتش خواهد سوخت
5. عن ابی عبدالله علیه السلام : لا ینبغی فی آنیة الذهب و لفضة (499)
امام رضا علیه السلام فرمود: با انگشتر طلا نماز نخوان و در ظروف سیم و زر نیاشام
البته در این باره، هم روایات زیاد است، و هم در تحقیقات علما و دانشمندان آن که چرا و به چه علت و چه حکمتی دارد که بهره برداری و استفاده از این نوع ظرفها را ممنوع کرده اند؟! طالبین به کتاب مربوطه و مجموعه های فقهی مراجعه نمایند.