فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

23 اگر مگسی به آب افتاد

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: اذ وقع الذباب فی اناء احدکم فلیغمسه فان فی احد جناحیه داء و فی الاخر شفاء: و انه یغمس به جناحه الذی فیه الداء فلیغمسه کله ثم لینزعه (478)
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اگر در ظرف یکی از شماها مگسی افتاد، آن را زیر آب ببرید؛ چون در یک بال درد و مرض، و در بال دیگر آن شفا است.
مگس همیشه با طرف بالی که مرض دارد به آب می افتد، پس همه بدن آن را زیر آب برده، دوباره بیرون آورید. (تا مرض آن یکی بال را خنثی کند) . این روایت را از بزرگان اهل سنت مانند بخاری، ابوداوود، نسائی، ابن ماجه و ابن حبان و ابن خزیمه و دیگران، در کتابهای خود با عبارات و شرحهای مختلف ذکر کرده اند . (479)
بحارالانوار نیز در جاهای متعدد آورده است، بعضی ها می گویند (داء) در بال چپ، شفاء در بال راست آن است.
شاید حدیث بالا را حدیث ذی تفسیر نماید:
هشام ابن سالم از امام صادق (ع) روایت می کند که، آن حضرت فرمود: لو لا ما یقع من الذباب علی طعام الناس ماوجد منهم الا مجذوما اگر مگسی بر روی غذای مردم نمی نشست از آنها کسی غیر از جذامی پیدا نمی شد
و در روایات دیگر می فرماید: لو لاالذباب الذی یعق فی اطعمة الناس من حیث لا یعلمون لاسرع فیهم الجذام (480) اگر مگسی بطور ناخاسته بر روی غذاهای مردم نمی نشست ، جذام به سرعت آنها را فرا می گرفت.
در حدیث دیگری فرمود:
لو لا ان الناس یاکلون الذباب من حیث لایعلمون لجذموا، او قال: لجذم عامتهم (481) اگر مردم ندانسته مگس را نمی خورند؛ همگی گرفتار مرض جذام می شدند.
از این حدیثها استفاده می شود، در ساختمان بدن مگس، ماده جذام و ضد جذام وجود دارد؛ ممکن است در یک بال او ماده جذام و در بال دیگر ضد آن بوده باشد که برای از بین بردن ضرر آن دستور داده اند، همه بدنشرا به آب فرو ببرند؛
اگر اسناد روایات فوق، اشکال نداشته باشد؛ جا دارد در این باره متخصص فن و اهل تحقیق، بحث و بررسی نمایند؛ چون با این همه پیشرفت علوم پزشکی در عصر فضا، هنوز سر آن کشف نشده و به حقیقت آن پی نبرده اند.
شاید در آینده نزدیک یا دور در نتیجه آزمایشهای دقیق و بررسیهای عالمانه، اسرار وجودی مگس به دست آید؛
اما فعلا مفاد احادیث بالا را، جامعه بهداشتی و پزشکی نمی پذیرد. چون مگس را از نظر علمی ناقل میکروب می شناسند.
گفتنی است در این زمان برای پیدا کردن اجساد و تعیین مدت مرگ یا کشته شدن شخص را، از وجود مگس استفاده کرد، برای تسهیل کار پلیسی بهره برداری، می کنند؛
همچنین از کرمهای موجود در اجساد؛ سن و میزان عمر صاحب آن را، مشخص می نمایند. (482)

24 از اضافه غذای مؤمن نپرهیزید!

مستحب است از زیادی غذای مؤمن از آن خورده است و ظرف آبی که از آن آب نوشیده است، به عنوان تبرک استفاده نمایند. این عم یک نوع تربیت صحیح روانی و معنوی است، که مومنان از همدیگر متنفر نشوند؛ و باعث رنجش همدیگر نگردند؛ بلکه از اضافه و نیم خورده یکدیگر استفاده نمایند؛ تا نوعی علاقه و محبت میان آنها ایجاد شود.
1. قال ابوعبدالله علیه السلام : فی سور المؤمن شفاء سبعین داء (483) امام صادق علیه السلام فرمود: در نیم خورده مؤمن شفای هفتاد درد است.
2. عن علی علیه السلام قال: سور المؤمن شفاء (484) علی علیه السلام فرمود: نیم خورده مؤمن شفا است.
3. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: من شرب سور اخیه المؤمن تبرکا به خلق الله بینهما ملکا یستغفر لها حتی تقوم الساعة (485) امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس نیم خورده آب برادر مؤمنش را به عنوان تبرک بنوشد؛ خداوند در میان آنها فرشته ای می آفریند، تا روز قیامت برایشان طلب مغفرت می نماید
4. عن النبی صلی الله علیه و آله قال: شرب الماء من الکوز العام امان من البرص واجذام (486)
پیغمبر فرمود: نوشیدن آب از کوزه عمومی، امان از مرضهای برص و جذام است علامه مجلسی رضوان الله علیه می فرماید: مثل اینکه مراد از مشربه عمومی آن است که، هر کسی عبور کند از آن می نوشد؛ در حالی که مردم از ترس سرایت امراض از نوشیدن آن اجتناب و احتراز می کنند؛ اما رسول خدا آن را امیر المؤمنین کرده و برای اینکه سرور مؤمنان است، و آن را سبب رفع امراض دانسته است ولی ظاهر این روایت نشان میدهد که از روایات اهل تسنن است. (487)
البته در جوامع بشری، نوشیدن آب از ظرفهای عمومی را، یک نوع محل سرایت امراض دانسته و از آن پرهیز می نمایند. اگر روایت بالا از نظر سند مخدوش نباشد همانطور که در اول فصل گفته شد؛ بیشتر مانوس کردن مومنان، و تحریک عواطف نوع دوستی آنان را مورد توجه قرار داده به جنبه عاطفی آن نظارت دارد.
یا اینکه منظور از کوزه عمومی همان مشربه های سفالین قدیم است که، هر کس با لیوان و یا کاسه خود آب برداشته و بیاشامد؛ در غیر اینصورت اصلا با روایات بهداشتی اسلام سازگار می باشد،
در فصلهای گذشته خواندید که اسلام اجازه نمی دهد؛ از دهانه ظروف یا از طرف ریسمان و دستگیره آب نوشیده شود؛ چگونه اجازه می دهد؛ از کوزه عمومی مشترکا استفاده نمایند! همچنین به اندازه ای در رعایت بهداشت عمومی و حفظ بهداشت خصوصی دقت کرده است، حتی استفاده دو نفر از یک مسواک و یا شانه و یا حوله و دستمال را به طور اشتراک، جلوگیری کرده و ممانعت به عمل می آورد، پس چگونه تشویق می نمایند که از کوزه عمومی آنطور که به ذهن متبادر است، استفاده می نمایند . مگر این که هر کس با ظرف مخصوص خود از آب کوزه استفاده کند، یا اینکه روایت را از نظر سند مورد تردید قرار دهیم. و یا مصلحت دیگری هست که، بیرون از فهم ما است.

25 از چگونه آبی استفاده کنیم!

عن ابی عبدالله علیه السلام عن ابائه علیه السلام قال: قیل لرسول الله صلی الله علیه و آله یا رسول الله ای الشراب احب الیک قال الحلو البارد (488)
امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش روایت کرده است: از پیغمبر صلی الله علیه و آله پرسیدند ای رسول خدا! چه نوشابه ای را دوست دارید؟ فرمود: سرد و شیرین.
2. عن ابی عبدالله عن ابائه علیه السلام قال: قال: رسول الله المؤمن عذب یحب العذوبة و المؤمن حلو یحب الحلاوه (489)
امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش علیه السلام از رسول خدا نقل می کنند که فرمود مؤمن شیرین و دلنشین و پاکیزه خوشگوار است، چیز شیرین و گوارا دوست دارد و مومن شیرین، است و شیرینی را دوست دارد
3. عن الصادق علیه السلام قال: الماء البارد یطفی الحرارة و یسکن الصفراء و یذیب الطعام فی المعدة و یذهب الحمی (490) و یذهب افضلة التی علی راس المعدة (491)
از امام صادق علیه السلام روایت است فرمود: آب سرد حرارت را خاموش و صفرا را تسکین و غذا را در معدة آب کرده و تب را می برد؛ ناراحتی بالای معده را از بین می برد.
4. و خیرالمآء شربا لمن هو مقیم او مسافر ما کان ینبوعه من الجهة المشرقیة الحنیف الابیض. و افضل المیاه ما کان مخرجها مشرق الشمس الصیفی و اصحها و افضلها ما کان بهذا الوصف الذی نبع منه و کان مجراه فی جبال الطین و ذلک انها تکون فی الشتاء باردة و فی الصیف للبطن نافعة الاصحاب الحرارت
بهترین آب برای مقیم و مسافر آبی است که از سمت شرق در زمین سبک و سفید و بجوشد و افضل آنها، آن است که در تابستان از طرف مشرق بیرون می آید.
و صحیح تر و خوبترین آنها، با توصیفی که گذشت آن است که، از زمین بجوشد و از کوههای خاکی جریان پیدا کند، به خاطر اینکه آن نوع آبها در زمستان سرد و در تابستان ملین شکم و به گرم مزاجها نافع است
وأما الماء المالح والمیاه الثلیه فانها ییبس البطن میاه الثلوج و الجلید ردیة لسائر الاجساد و کثیرة الضر جدا
اما آب شور و آبهای سنگین خشکیت می آورد، آبهای برفی و یخی به سایر اعضاء بدن ضرر جدی دارد و بد است
و اما میاه اسحب فانها خفیفة عذبة ما فیه نافعة اللاجسام اذا لم یطل خزفها و جبسها فی الارض و اما میاه الجب فانها عذبة صافیه ان دام جریها و لم یدم حبسها
اما آبهای جریان یافته سبک، خوشگوار، نافع بدنهاست، اگر در زمین، زیاد و طولانی نمانده، و زیاد حبس نشود. اما آب چاهها آن هم گوارا و صاف و نافع جسمهاست، اگر جریانش ادامه یابد و در چاه زیاد راکد نمانده باشد.
و اما البطائح و اسبخ فانها حارة غلیظة فی الصیف لرکودهاو دوام طلوع الشمس علیها و قد یتولد من داوم شربها المرة الصفراویة و تعظم به اطحلتهم (492)
و اما آبهای بیابانهای شنی، که در مسیل های سنگریزه دار جاری می شود و آب زمین های شوره زار در تابستان گرم و غلیظ است، چون زیاد راکد مانده و آفتاب زیاد بر او تابیده و اگر نوشیدن آنها ادامه یابد، صفرا را زیاد می کند و طحال سپرزهای آنها بزرگ می شود (493)
بهترین آبها، آب باران و بعد از آن آب کثیر یعنی آب فراوان است که از زمین پاک و سرخ رنگ به دست بیاید و دیگر آبی که به سرعت و از روی سنگ بگذرد.
هر چه راهش دور و از منبع به دست بیاید، و سبک وزن، و رویش باز باشد، و بعد از آن آب مقطر و آبی که حداقل نیم ساعت آن را بجوشانند، و پس از آن آب چشمه و قنات که زیاد باشد.
اما آب بد و مضر، آب نیزار و آبی است که از معادن گوگرد و برکه های ساک و مثل آن باشد. (494)
پس اینگونه نتیجه گیری می شود که آب خنک و شیرین و آبی که از چشمه های مشرقی بجوشد؛ بهترین آبها است؛ نه زیاد سرد و یخی باشد که درد گلو و ناراحتی تبدیل شده باشد.
صلوات الله و سلامه علی الحسین الشهید و اهل بیته و اصحابه و لعنةالله علی الذین منعوهم من الماء و قتلوهم عطشانا آمین