فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

پیچاندن دهانه مشک را به طرف بیرون و آب نوشیدن از آن را (خنث) گویند خنث السقاء واختنث سرمشک را پیچید و از آن آب نوشید (المنجد) 15 حد کوزه

در کتابهای حدیثی برای تعیین حد کوزه، روایات مختلفه با عبارات گوناگون، نقل شده است، در این باره فقط به ذکر دو حدیث اکتفا می شود؛
1. امام جعفر صادق علیه السلام می فرماید: پدرم نشسته بود؛ برادرش عبدالله بن علی آمده برای تشرف عمرو بن عبید؛ بشیرالرحال و واصل، از امام اجازه ورود خواست، پس از کسب رخصت آنها داخل شده، نشستند به امام عرض کردند:
ای اباجعفر! برای هر چیز حد و مرزی هست که به آن منتهی می شود؟ فرمود: بلی ، چیزی نیست مگر این که برای او مرزی است که با آن پایان می یابد، پس کوزه آبی آوردند، گفتند:
ای اباجعفر! آیا برای کسی که از این کوزه آب می نوشد حدی هست؟ فرمود: بلی، گفتند : حد آن چیست؟ فرمود: آب آن با سه نفس نوشیده می شود، و در هر نفس حمد خدا گفته شود؛ و ابدا از طرف گوش و شکستگی آن اگر داشته باشد آب ننوشند؛ چون آنجا محل آب نوشیدن شیطان است، سپس بگوید: الحمدلله الذی سقانی ماءا عذبا فراتا برحمته و لم یجعله ملحا اجاجا بذنوبی (446)
در حدیث دیگر زیادتی دارد، در فصل 7 همین بخش گذشت.
2. ضمن حدیثی از امام محمد باقر علیه السلام آمده است، گروهی نزد آن حضرت حاضر بودند؛ به کنیزش دستور داد و سفر آورده و پهن کرد حضرت فرمود؛:
سپاس خدا را که برای هر چیزی حدی قرار داده و حتی برای این سفره هم حدی تعیین کرده است،
(یکی از حاضرین به نام) ابن ذر پرسید حد آن چیست؟ فرمود: وقتی که آن را پهن کردند بسم الله و وقتی که برداشته شد، الحمدلله بگویی.
امام به کنیزش فرمود اسقینی برای من آب بده کنیز کوزه ای از چرم آورد؛ ظرف آب به دست حضرت، رسید فرمود؛
حمد و سپاس سزاوار خدائی است که، بر هر چیز حدی قرار داده است. با آن پایان می پذیرد حتی برای این کوزه هم حدیست، ابن ذر پرسید آن حد چیست؟ فرمود:
وقتی که کسی از آن آب می نوشد؛ نام خدا را ببرد، چون فارغ شد؛ حمد خدا گوید، از محل شکستگی و از طرف دستگیره آن آب، ننوشد؛. (447)

16 آب را فوت نکن !

از نظر بهداشتی فوت کردن آب، مردود شناخته شده است؛ چون موقع فوت کردن آب، آلودگی هائی از اندرون بدن به همراه نفس بیرون می آید، بر روی آب می نشیند؛ با نوشیدن آن دوباره به داخل بدن بر می گردد؛
به عبارتی دیگر هوای درونی بدن که پر از بدبویی و سایر آلاینده ها است، در صورتی که نوشیدنیها فوت شود آن غذا یا آب آلوده شده، دوباره به اندرون بدن برمی گردد شده است.
1. امام صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش علیه السلام از امیرمؤمنان علیه السلام نقل کرده است، آن حضرت فرمود:
هیچ کس محل سجده و طعام و نوشابه و تعویذ را فوت نکند. (448)
2. در حدیث طولانی که از پیغمبر اسلام، در منهیات وارد شده است فرمود: خوردنی ها و آشامیدنی ها را فوت نکنید (449)
3. پیامبر صلی الله علیه و آله هیچ وقت بر ظروف فوت نمی کرد، و موقع آشامیدن نوشابه ای، اگر می خواست، نفسی بکشد، ظرف را از جلوی دهانش دور می ساخت. (450)
أما حدیث دیگر
بکار بن ابی بکر حضر می گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدند، کسی قدح آب را فوت کند چه حکمی دارد؟ فرمود: عیب ندارد، فقط آن مکروه است، که کسی با او باشد، و از فوت کردن او خوشش نیاید، پرسیدند بر طعامش فوت می کند؟ فرمود: مگر برای سرد کردن طعام نیست؟! عرض کرد بلی فرمود: عیب ندارد. (451)
شیخ صدوق رضوان الله علیه پس از نقل این روایت می گوید: آنچه که من فتوی می دهم، و بر آن اعتماد دارم، فوت کردن خوردنیها و نوشیدنیها جایز نیست، تنها باشد یا با کسی، این علت را از این روایت در جائی پیدا نکردم.
علامه مجلسی می فرماید:
از این فرمایش شیخ صدوق ظاهر می شود که فوت کردن را حرام می دانسته و به خاطر آن روایت را رد می کند،
اما ممکن است، این روایت جایز بودن و روایات دیگر مکروه بودنش را بیان می کند، یا اگر موقع نوشیدن آب کسی با او باشد، مکروه و در وقت ضرورت یا تنهائی عیب نداشته باشد. (452)

17 یادآوری امام حسین علیه السلام !

مستحب است کسی که آب می نوشد؛ تشنگی امام حسین علیه السلام را به یاد بیاورد؛ اگر می تواند اشک بریزد همانطور که ائمه بزرگوار ما می کردند؛ امام زین العابدین علیه السلام ، بعد از حادثه کربلا تا پایان عمر شریفش، هر وقت آب می نوشید و یا غذا می خورد تا اشک چشم خود را بر آنها نمی ریخت، میل نمی نمود؛ حتی خود اباعبدالله الحسین علیه السلام بعد از تیر خوردن طفل شش ماهه اش، در اشعار معروف و منسوب به آن حضرت چنین فرمود:
شیعتی مهما شربتم ما عذب فاذکرونی - اوسمعتم بشهید او قتیل فانذبونی
لیتکم فی یوم عاشورا جمیعا تنظرونی - کیف استسقی لطفلی فأبوا أن یرحمونی
شیعیان من! هر وقت آب سرد نوشیدید - مرا به یاد آورید!
یا شهید و کشته ای را شنیدید - برای من بنالید
ای کاش روز عاشورا بودید - همگی مرا می دیدید
با چه حالی برای بچه ام آب خواستم - آنها چگونه از دلسوزی ابا کردند
اما علاقه خود را برای حفظ آن حضرت در قلبها یادآوری در مجامع عمومی و اماکن خصوصی را نشان داده و شیعیان خود را دعوت بر گریستن کند.
بنابر این به خاطر تبعیت از ائمه بزرگوارمان، نباید آن حضرت را موقع شنیدن آب، فراموش نمائیم، به حدیث زیر توجه کنید!
عن داود الرقی، قال: کنت عند ابی عبدالله علیه السلام اذا اسقنی الماء فلما شربه رأیته قد استعبر و اغرورقت عیناه بدموعه، ثم قال لی: یا داوود! لعن الله قاتل الحسین علیه السلام فما انغص ذکر الحسین علیه السلام العیش.
انی ما شربت ماءا باردا الا ذکرت الحسین علیه السلام و ما من عبد شربت الماء فذکر الحسین علیه السلام و اهل بیته و لعن قاتله الا کتب الله عزوجل له مأة ألف حسنتة و حط عنه مأه ألف سیئة و رفع له مأة ألف درجة و کانما أعتق ماة ألف نسمة و حشره الله یوم القیامة ثلج الفواد (453)
داود رقی گوید: نزد امام صادق علیه السلام بودم آب می خواست، پس از نوشیدن آب دیدم چشمانش پر از اشک گردید، فرمود: ای داود! خدا قاتل حسین را لعنت کند! یادآوری حسین چقدر عیشها را تلخ کرده است، من آب سردی ننوشیده ام مگر اینکه حسین را بیاد آورده ام .
هر بنده ای، حسین و أهل بیت او را بعد از نوشیدن آب یادآورده، بر قاتل او لعن کند، خدای عزوجل یکصد هزار المؤمنین حسنه به او می نویسد.
و یک صد هزار سیئه گناه از او محو می کند؛ و یکصد هزار درجه او را بلند می کند؛ و مثل کسی می باشد که یکصد هزار بنده، در راه خدا آزاد کرده باشد، و روز قیامت با دل خنک، مطمئن و آرام محشور خواهد شد. (454)
اخبار و احادیث در این مورد یادآوری و گریه بر امام حسین علیه السلام فراوان است. نقل می کنند: فاضل دربندی شبی در خانه یکی از دوستانش، مهمان بوده، صاحبخانه، شب مواظب بود، آقا، هر وقت برای نماز شب بیدار شد برایش آب وضو ببرد؛ بعد از نصف شب، آقا بیدار شد وضو گرفته آماده شد.
صاحب منزل به خاطر برودت هوا، یک منقل پر از آتش زغال به خدمت او برد که سرمای اطاق اذیتش نکند؛ از اطاق بیرون رفت، پس از مدتی خواست دوباره به آقا سر بزند، متوجه شد، روی آتش زغال قطرات آب می ریزد؛ اطاق شد، دید آقا کنار آتش نشسته، گریه می کند، عرض کرد آقا نمی خواهید نماز شب بخوانید، (وقت می گذرد)؟ فرمود:
مگر ثواب گریه کردن بر امام حسین علیه السلام از ثواب نماز شب کمتر است، معلوم می شود که این عاشق حسین گریه بر آن حضرت را بر نماز شب ترجیح داده است.
واقعا همین طور است کدام عبارت در دل شب از گریستن بر امام شهداء حسین علیه السلام افضل است، مگر اشک ریختن بر مظلومیت آن حضرت حد اعلای عبادت نیست.
اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد و آخر تابع له علی ذلک اللهم العن العصابة التی جاهدت الحسین علیه السلام ، و شایعت و بایعت و تابعت علی ذلک اللهم العنهم جمیعا و عذبهم عذابا الیما، آمین