فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

11 سرکشیدن آب لذت بخش تر است

1. عثمان بن عیسی از شیخی از اهالی مدینه نقل می کند، گفت:
سالت اباعبدالله علیه السلام عن الرجل یشرب الماء فلا یقطع نفسه حتی یروی؟ قال فقال: هل الذه الا ذاک قلت: فانهم یقولون: انه شرب الهیم فقال: کذبوا انما شرب الهیم ما لم یذکر اسم الله علیه (415)
از امام صادق علیه السلام پرسیدم کسی با یک نفس آب می نوشد و تا سیراب شود، قطع نمی کند فرمود: آیا غیر از آن لذتی هست؟ یعنی: لذت نوشیدن آب در آن طور نوشیدن است!
عرض کردم: آنها سنی ها می گویند نوشیدن آب با یک نفس، مانند آب نوشیدن شتران است، فرمود، دروغ گفته اند، شرب الهیم آن است که بسم الله گفته نشود.
2. عن ابی عبدالله علیه السلام فی حدیث انه قیل له افاشرب بنفس واحد حتی اروی قال: ان شئت (416) در حدیثی است که به امام صادق علیه السلام عرض کردند: آیا آب را تا حد سیراب شدن با یک نفس بنوشم؟! فرمود: اگر دلت خواست.
3. محمد بن ابی القاسم الکوفی رفعه الی ابی عبدالله علیه السلام قال: قیل له الرجل یشررب بنفس واحد؟ قال: لا باس قلت: فان من قبلنا یقولون: ذلک شرب الهیم فقال: انما شرب الهیم، ما لم یذکر اسم الله علیه (417)
به ابی عبدالله علیه السلام گفته شد: کسی، با یک نفس آب می نوشد، فرمود: بر او باکی نیست عیبی ندارد گفت: پیشینیان یا کسان پیش ما هستند می گویند: آن طوری نوشیدن شتر است، فرمود؛ در آن صورت آب خوردن شتر است که، در موقع نوشیدن آب نام خدا را نبرد یعنی: وقتی که بسم الله گفته شد، (یکباره نوشیدن) مانعی ندارد، حدیث دیگری تفصیل قائل شده است، بدین صورت.
4. محمد بن علی بن الحسین قال: سال الصادق علیه السلام بعض اصحابه عن الشرب: بنفس واحد؟ فقال: اذا کان الذی یناولک الماء مملوکا لک، فاشرب فی ثلاثه انفاس وان کان حرا، فاشربه بنفس (418)
بعضی از اصحاب از امام صادق علیه السلام با یک نفس سرکشیدن آب، را سوال کرد، فرمود: اگر کسی که به تو آب می دهد، غلام خودت است، با سه نفس بنوش، اگر آزاد است، با یک نفس
یعنی رعایت ادب آن است که شخص آزاد را سرپائی نگه داری؛ اما اگر برده خودت است با سه نفس بنوش.
از مجموع روایات گذشته چنین به نظر می رسد که آب را هر چه با آرامش و تانی بنوشند خوب و مستحب است، و اگر با شتاب نوشیده شود مکروه و ناخوشایند است.
پس یک نفس نوشیدن آب اشکال ندارد بلکه در بعضی حالات لذت بخش تر است.

12 ایستاده آب بنوشیم یا نشسته؟!

دو دسته روایت درباره نوشیدن آب به صورت ایستاده وارد شده است، دسته اول جایز نمی داند مانند روایت زیر.
1. عن ابی عبدالله علیه السلام : ایاکم و شرب الماء من قیام علی ارجلکم فانه یورث الداء الذی لا دواء له او یعا فی الله عزوجل (419) امام صادق علیه السلام فرمود: مبادا سرپایی آب بنوشید!، چون سبب مرضی می شود که دوا ندارد؛ مگر اینکه خدای عزوجل شفا دهد
2. قال النبی صلی الله علیه و آله: من شرب قائما فاصابه شیئی من المرض لم یستشف ابدا (420) پیغمبر، فرمود: هر کس ایستاده آب بنوشد اگر مرضی به او برسد، ابدا شفا نمی یابد.
3. شرب رجل قائما فرآه رسول الله صلی الله علیه و آله: فقال: ایسرک ان تشرب معک الهره؟! فقال لا قال: قد شرب معک من هو شر منه، (الشیطان) (421) مردی ایستاده آب می نوشید، پیغمبر صلی الله علیه و آله او را دید فرمود: آیا دوست داری گربه با تو آب بنوشد!؟ عرض کرد نه فرمود: شیطان که بدتر از گربه است با تو آب نوشید.
4. قال: امیرالمؤمنین علیه السلام لایشرب احدکم قائما (422) امیرمؤمنان علیه السلام فرمود: کسی از شماها ایستاده آب ننوشد.
دسته دوم ایستاده آب نوشیدن را مجاز و بلامانع می داند.
عبدالرحمن الحجاج قال کنت عند ابی عبدالله علیه السلام اذ دخل علیه عبدالملک القمی فقال: له اشرب و انا قائم؟ فقال: ان شئت فقال: اشرب بنفس واحد حتی اروی؟ قال: ان شئت قال: فأسجد و یدی فی ثوبی؟ قال: ان شئت ثم قال: ابوعبدالله علیه السلام اما والله ما من هذا و شبهه اخاف علیکم (423)
عبدالرحمن بن حجاج می گوید: نزد امام صادق علیه السلام بودم عبدالملک قمی به خدمت حضرت داخل شد، به امام عرض کردم: من ایستاده آب می نوشم؟ فرمود: اگر خواستی گفت: با یک نفس آب می نوشم تا سیراب شوم؟ فرمود: اگر خواستی، گفت: سجده می کنم، دستم زیر لباسم است (مستحب است هنگام خواندن نماز دستها بیرون از لباس باشد) فرمود:؟ اگر خواستی: (یعنی اگر دستهایت زیر عبا یا لباس دیگر هم باشد و دیده نشود، عیب ندارد، (424)) سپس فرمود: آگاه باش! به خدا قسم من از این چیزها و مانند آن برای شما نمی ترسم).
2. عمرو بن مقدام گوید: من و پدرم پیش ابی جعفر علیه السلام بودیم، قدح سفالین پر از آب آوردند،: فشرب و هو قائم ثم ناوله أبی، فشرب و هو قائم ثم ناولنی، فشربت و انا قائم (425) (پس حضرت ایستاده آب نوشید و قدح را به پدرم داد و در حال ایستاده نوشید و به من دادند در حال ایستاده نوشیدم
3. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: قام امیرالمؤمنین علیه السلام الی اداوة فشرب منها و هو قائم (426) امام صادق علیه السلام فرمود: امیرمؤمنان علیه السلام بلند شد به سوی ظرف آبی، در حال ایستاده از آن آب نوشید.
4. علی بن یقطین از امام موسی کاظم علیه السلام پرسید: مردی ایستاده آب می نوشد فرمود: در این عیبی نیست (مانعی ندارد) (427)
5. بشیر بن غالب گوید: در حالی که مرکب امام حسین علیه السلام را می راندم از نوشیدن آب در حال ایستاده، پرسیدم به من جواب نداد تا در منزلی فرود آمد، شتری را آوردند آن را دوشید، پس مرا صدا زد، به طور ایستاد نوشید؛ یعنی: عملا نشان داد که عیبی ندارد.
سدیر نیز گوید: از امام باقر (ع) مسئله را پرسیدم فرمود: عیب ندارد؛ چون حسین بن علی علیه السلام ایستاده نوشیده (428)
6. عن ابی عبدالله صلی الله علیه و آله عن ابیه قال: الشرب قائما اقوی لک و أصح (429)
امام صادق علیه السلام از پدر بزرگوارش علیه السلام روایت می کند که آن حضرت فرمود: ایستاده آب نوشیدن برای بدن تو قویتر و صحیحتر است یا (برایت قدرت و سلامتی بیشتر) می آورد.
از مجموع روایات منع و مجاز چنین به نظر می آید که روایات منع را به نوشیدن ایستاده در شب و روایات مجاز را به ایستاده نوشیدن در روز معنا کنیم، دلیلش روایات فصل بعد است، توجه کنید!

13 روز ایستاد و شب نشسته بنوشید

1. عن ابی عبدالله علیه السلام قال: شرب الماء من قیام بالنهار یمری الطعام و شرب الماء باللیل من قیام یورث الماء الأصفر (430)
امام صادق علیه السلام فرمود: نوشیدن آب در روز، به حالت ایستاده، غذا را گوارا می کند و در شب، ایستادهه آب نوشید، باعث جمع شدن زرد آب در شکم می شود
2. امام صادق (ع) فرمود: در روز ایستاده آب نوشیدن، برایت اقوی و اصح است (431)
3. امام صادق علیه السلام فرمود: در روز، ایستاده نوشیدن آب، سبب آب زرد (زرد آب یا صفراء) می شود. (432)
4. امام صادق علیه السلام فرمود؛ در روز، ایستاده آب نوشیدن عرق را زیاد و بدن را قوی تر می کند. (433)
5. امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس شب آب بنوشد و بگوید ای آب، بر تو سلام زمزم و فرات باد! آن آب به او ضرر نمی رساند. (434)
مطلب به این صورت خلاصه می شود که در شب ایستاده آب نوشیدن مکروه است مگر اینکه سلام زم زم و فرات را به آن برساند، و در روز جایز و مستحب می باشد .
امیرمؤمنان علیه السلام ایستاده آب نوشید، فرمود: دیدم پیغمبر نیز این کار را می کرد (435)
این مطلب را بخوانید
نوشیدن آب بعد از میوه جات سبب، بروز مرض آکله خوره و مثل آن می شود.
بعد از اجماع، باعث رعشه و سستی و ضعف معده و عصبانیت می شود ناشتا نوشیدن باعث امراض عصبی و رخوت و طپش قلب می شود مگر در هوای گرم و بروز طاعون باشد
بعد از خواب باعث خاموشی قوای شهوانی شده و ایستاده و دمر خوردن ضعف معده و عصبانیت می آورد مگر برای صاحبان معده گرم که برایشان بی ضرر است (436)