فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

3 آب زیاد بنوشید!

أبی طیفور طبیب گوید: دخلت علی أبی الحسن الماضی علیه السلام فنهیته عن شرب الماء قال و ما بأس الماء و هو یدیر الطعام فی المعدة و یسکن الغضب و یزید فی اللب و یطفی ء المرار (392)
امام موسی کاظم علیه السلام را از آشامیدن آب نهی کردم، فرمود: آب ناراحتی ندارد، آب طعام را در معده می گرداند، غضب را ساکن و عقل (مخ و تشخیص صحیح آدمی) را زیاد کرده و تلخی را خاموش و از میان بر می دارد. (از بین می برد).
2. قال ابوالحسن علیه السلام : انی لاکثر شرب الماء تلذذا (393)
امام موسی کاظم علیه السلام فرمود: من آب را برای تلذذ و لذت بردن، زیاد می نوشم
3. قال ابوالحسن علیه السلام : ان شرب الماء البارد اکثرره تلذذ (394)
امام موسی کاظم علیه السلام فرمود: نوشیدن آب سرد بیشترش برای لذت بردن است، در روایت اصول کافی اکثر تلذذا آمده: یعنی: نوشیدن آب سرد، لذتبخش تر است.
روایت این فصل، زیاد نوشیدن آب را تجویز می کند و روایات گذشته نهی کرده و مجاز نمی داند، جمع میان روایات و حل آن به چند صورت ممکن است.
1. روایات منع را متوجه سرد مزاجها و رطوبتی ها و چاقها کنیم؛ چون نوشیدن آب زیاد برای این اشخاص، باعث سستی اعضاء و ضعف احشاء و فساد هضم و خرابی رخسار و فراموشی و بی حوصله و ترس و هیجان و سنگین حواس و بدن ایشان می شود.
پس باید تا حد امکان از نوشیدن آب زیاد، اجتناب کرده و کمتر بنوشند و کمتر استحمام کنند و خود را از مجاورت آن دور ساخته، مدت حمام را به حداقل برسانند.
و روایات تجویز کننده نوشیدن زیاد آب را، برای کسانی که گرم مزاج هستند، متوجه سازیم، چون خودداری گرم مزاجها از نوشیدن آب و صبر بر تشنگی جهت آنان باعث مرض دق، سل و غم و سوخته شدن غذا در معده و خشکی و لاغری بدن می شود. (395)
یا اینکه در زمان ائمه علیه السلام مخصوصا در عربستان آب بهداشتی کم پیدا می شد و آلودگی زیاد داشت از نوشیدن زیاد آب نهی می کردند، واقعا آب غیر بهداشتی منشاء تمام امراض است، چنانکه روایات فصل قبل بیانگر آن بود.
2. علامه مجلسی - رضوان الله علیه - جمع بین روایات را، با راههای مختلف ارائه داده است، روایات منع کننده را به چند مورد متوجه ساخته است
1. بر مزاجهایی که با آب، سازگاری بیشتری ندارد.
2. بر نوشیدن آب روی غذاهای چربی دار.
3. به حالت عدم اشتهاء بر آب.
4. بر یک نفس و یکباره سر کشیدن آب.
اما نوشیدن آب زیاد را، بر طول دادن زمان آشامیدن آب، که به طور مک و مکیدن باشد، در نهایت می فرماید: اکثر روایات المنع من اکثار شرب المأمرویة فی المکارم مرسلا (396) بیشتر روایات منع کننده از نوشیدن زیاد آب در کتاب مکارم الاخلاق به طور مرسل روایت شده است. یعنی از نظر روائی سندیت قوی ندارد.
با توجه به مطالب بالا فعلا در جامعه پزشکی پذیرفته شده است که بیماران کلیوی باید زیاد آب بنوشند؛
حتی در هر ساعت نوشیدن یک لیوان آب را توصیه می کنند. البته این تجویزها در موارد خاص است، اما به طور کلی و در حالت عادی، نوشیدن آب را به میزان لازم توصیه کرده اند.
در پایان به این روایت اخلاقی و تشویقی توجه فرمائید.
عن ابی عبدالله علیه السلام قال: من تلذذ بالماء فی الدنیا لذذه الله من اشربة الجنة (397)
از امام صادق علیه السلام روایت شده است که فرمود: هر کس در دنیا با آب تلذذ نماید؛ یعنی آب را با لذت بردن و نوش جانی بنوشد؛ خداوند او را از نوشیدنیهای لذیذ بهشت، خواهد بخشید

4 خودداری از آب روی غذاهای چربی دار

عن جعفر عن آبائه علیه السلام قال: کان رسول الله صلی الله علیه و آله اذا اکل الدسم اقل من شرب الماء فقیل: یا رسول الله انک لتقل من شرب الماء، قال: هو امر لطعامی (398)
امام جعفر صادق علیه السلام از پدران بزرگوارش علیه السلام نقل کرده است که: رسول خدا صلی الله علیه و آله وقتی که غذای چربی دار می خورد نوشیدن آب را کم می کرد، گفته شد (پرسیدند): یا رسول الله! آب را روی غذای چربی دار کم می آشامی؟
فرمود: آن طوری به صلاح بدن من و برای غذایم بهتر و گواراتر است
با نوشیدن آب سرد روی غذای با چربی، چربی آن در اندرون معده و احشاء یخ می کند و سبب بروز مشکلات و آلام می گردد.
2. قال: شرب الماء علی اثر الدسم یهیج الدآء : (399)
فرمود: نوشیدن آب پس از چربیها، دردها را به هیجان آورده و تحریک می کند).

5 نوشیدن آب روی غذای بی چربی

عن یاسر الخادم عن ابی الحسن رضا علیه السلام قال: لاباس بکثرة شرب الماء علی الطعام و لا تکثر منه علی غیره و قال: لو رایت رجلا اکل مثل ذا و جمع بین کلتیهما و لم یفرقهما، ثم لم یشرب علیه الماء کان تنشق معدته (400)
یاسر خادم از امام رضا علیه السلام نقل کرده فرمود: روی غذای، نوشیدن زیاد آب ترسی ندارد، اما بر روی خوردنی های دیگر (از قبیل میوه و سبزیجات و جز آنها، در نوشیدن آب زیاده روی نکن (چون اثرات طبیعی آنها را از بین برده و به سم تبدیل می کند).
و فرمود: اگر کسی را دیدی که به اندازه یک مشت غذا خورد و روی آن آب نیاشامید بعید نیست که معده اش پاره شود،
2. عن یاسر قال: قال ابوالحسن علیه السلام : عجبا لمن اکل مثل ذا و أشار بکفه و لم یشرب علیه الماء کیف لاتنشق معدته (401)
یاسر گوید: امام رضا علیه السلام فرمود: تعجب است کسی که به اندازه این اشاره به کف دستش کرد غذا بخورد و بر روی آن آب ننوشد، چگونه معده اش نمی ترکد، و پاره نمی شود!