فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

21 باز عرش خدا بر آب قرار می گیرد

آیات و اخبار زیادی از بهم خوردن نظام آفرینش در روز قیامت خبر می دهد به طوری که در این مطلب هیچگونه ابهامی وجود ندارد، به استشهاد و استدلال زیادی نیست چون با کوچکترین مراجعه به کتابهای مربوطه مسئله، روشن می شود، فقط آیه ای که خیلی جلب توجه می کند آیه مبارکه: یوم تبدل الارض غیر الارض و السموات و بروزوالله واحد القهار (269) در آن رز که این زمین به زمین دیگر و آسمانها به آسمانهای دیگر مبدل می شود و آنان در پیشگاه خداوند قهار ظاهر می گردند.
یعنی زمین و آسمان به صورتی غیر از نظام فعلی که مشاهده می کنیم تبدیل می شود و به سوی خدا واحد قهار آشکار می شوند
در تفسیر قمی از امام زین العابدین علیه السلام رواتی نقل می کند، در ضمن آن می فرماید: و تبدل الارض غیر الارض یعنی بارض لم یکتسب علیها الذنوب بارزة لیس علیها جبال و لا نبات کما دحاها اول مرة و یعید عرشه علی المآء کما کان اول مرة مستقلا بعظمته و قدرته (270)
زمین بر می گردد به صورتی غیر از این صورت یعنی: به زمینی که در آن گناهی انجام داده نشده است و همه چیزها آشکار است، پستی و بلندی، و کوهی و نباتی وجود نخواهد داشت، همانطور که در مرحله اول خلقت بود، و عرش خدا به آب بر می گردد، چنانچه در مرتبه اول با عظمت و قدرت خود مستقل بود.
یوم نطوی السماء کطی السجل للکتب کما بدانا اول خلق نعیده و عدا علینا انا کنا فاعلین (271) روزی که ما آسمان را همچون طومار نامه ها درهم می پیچیم همانگونه که آفرینش را شروع کردیم به همان صورت بر می گردانیم و عده ایست که ما دادیم و حتما به وعده خود عمل می کنیم
پر واضح است که زمین برای ابد پایدار و قابل زیست نخواهد ماند، قطعا در آینده تغیراتی در ساختار خورشید پدید خواهد آمد و زمانی فرا خواهد رسید که فروزش آن به صد برابر درخشش امروزی رسیده و طومار حیات را در زمین نیز درهم خواهد پیچید ، البته این رویداد به نظر نویسنده کتاب سرگذشت زمین به هیچ وجه زودتر از چهار میلیارد سال دیگر به وقوع نخواهد پیوست، و اگر حیات از سوی خود ساکنان زمین در خطر نابودی قرار نگیرد هیچگونه خطری از سوی خورشید حیات زمین را چه در حال حاضر و چه در آینده ای دور تهدید نخواهد کرد. (272)
نظریه فوق از جمله فرضیه ها و حدسیات انسان هاست که معلوم نیست صحیح از آب دربیاید یا غلط؟ اما چیزی که هست اعتراف به درهم پیچیدن طومار زندگی است چنانچه آیه مبارکه فوق گویا است.
در فصل 19 همین بخش خواندید که، پیش از قیامت آبها از زمین برچیده می شود، ممکن است از حرارت طاقت فرسای خورشید باشد یا عوامل دیگر، دوری و نزدیکی آنرا خود او می داند.

22 آفرینش گروهی از جن از آب

در کتاب الاختصاص از امام صادق علیه السلام نقل می کند :
اولین کسی که قیاس کرد ابلیس بود گفت آدمی را از گل و مرا از آتش آفریده ای اگر ابلیس می دانست خداوند در وجود آدم چه شگفتی هایی آفریده، در برابر او افتخار نمی کرد، سپس فرمود: خدای عزوجل ملائکه را از نور و جنینان را از آتش آفرید و صنفی از جن را از باد و صنف دیگر را از آب هستی بخشید. (273)
از روایت فوق معلوم می شود که همه جنیان از آتش آفریده نشده است بلکه اکثریت قاطع آنها از آتش و گروهی از باد و دسته ای از آب به وجود آمده اند.
و اگر لفظ جن را به معنای لغوی آن که پوشیده و یا موجود غیر مرئی است حمل کنیم ممکن است دسته های سه گانه از ملیت ها و نژادها و طوائف با فرهنگهای مختلف بوده باشند، و چون از موجودات ماوراءالطبیعة و به اصطلاح متافیزیک هستند، حقیقت حال و کیفیت زندگی آنها، برای ما معلوم نیست، مگر آن اندازه ای که منابع وحی به ما خبر داده اند.

23 آفرینش آدم از آب و خاک

و هوالذی خلق من الماء بشرا فجعله نسبا و صهرا (274) او کسی است که از آب انسانی را آفرید سپس این انسان را از دو شاخه نسب و سبب گسترش داد؛ در این آیه مبارکه با صراحت کامل آفرینش انسان را از آب بیان می فرماید؛
جمعی از مفسرین معتقدند که منظور از مآء آب نطفه است که همه انسان ها با قدرت پروردگار توسط آن آن به وجود آمده، با آمیزش نطفه مرد اسپر که در آب شناور است با نطفه زن او نخستین جوانه حیات انسان یعنی اولین سلول زنده آدمی پیدا شده است. ولی این نظریه با خلقت، آدم جور در نمی آید.
گروه دوم ، بر این اعتقاد که منظور از بشر در این آیه نخستین انسان یعنی آدم علیه السلام است چرا که آفرینش او از طین یعنی معجونی از آب و خاک بود، به علاوه طبق عده ای از روایات اسلامی نخستین موجودی که خدا آفریده آب بود، و انسان را از آب آفرید. نکرده بود بشرا انسانی را گواه این معنی است که بدون شک بیشترین قسمت وجود انسان را از آب تشکیل می دهد به طوری که ، می توان گفت، ماده اصلی وجود هر انسان آب است.
به همین دلیل مقاومت انسان در برابر کمبود آب بسیار کم است در حالی که انسان در برابر کمبود مواد غذایی می تواند روزها و هفته ها مقاومت کند . و به راستی صورتگری کردن در آب و چنین نقش بدیعی را بر آب زدن دلیل بر نهایت قدرت پروردگار است! (275)
ابی عنی واسطی از ابی عبدالله علیه السلام روایت می کند که آن حضرت فرمود: خداوند آدم را از آب و گل آفرید، پس همت اولاد آدم در آب و گل است و حوا را از آدم آفرید بدین جهت همت زنها در مردان است، آنها را در خانه ها نگهداری کنید. (276)
ابا جعفر علیه السلام می فرماید: پدرم به من حدیث کرد:
خدای عزوجل یک قبضه از خاک تربتی که آدم را از آن آفرید برداشت و به آن، آب شیرین شفاف ریخت، 40 روز آن را به حال خود گذاشت، بعد از آن آب شور و تلخ ریخت، باز چهل صباح به حال خود واگذاشت.
وقتی که خوب خمیر شد، آن را گرفت و حرکت شدید داد، از چپ و راست، ذرات بنی آدم بیرون ریخت و امر فرمود: تا بر آتش در آیند، اصحاب یمین داخل شدند، بر آنها سرد و سالم شد و اصحاب شمال ابا کردند، داخل آن شوند (277) (در خاتمه این کتاب به حدیث طینت و میثاق توجه نمائید.)
در کیفیت آفرینش حضرت آدم علیه السلام از این قبیل روایت زیاد است، برای نمونه دو روایت بالا آورده شد ، تا که دانسته شود بنی آدم بدون آب نمی تواند زندگی کند، چون؛ دو قسمت از خمیره وجودی اش آب است.
پس دو سوم بدن انسانها را هم آب تشکیل می دهد.