فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

بخش 2 اهمیت و ارزش وجودی آب

1 ریشه آب

هر موجودی که در آفرینش لباس وجود بر خود پوشیده است یک اصل و ریشه، یا به تعبیر دیگر سنگ زیر بنائی دارد؛
حتی صادر اول که از نبود، بود، شده و از نیستی به هستی رسیده است، باز اصلی دارد؛ آنهم مشیت و اراده خداست .
و نیز از مطالب گذشته چنین استفاده شد که اول ما خلق الله از اجسام مرئی آب، است و خود آب نیز مادری دارد به نام جوهر اخضر یا درةالبیضاء است.
حالا درةالبیضاء خود چه بوده و یا از چه چیزی یا چیزهائی، تشکیل یافته بود، خدا می داند چون آبی که در دسترس ماست آنطور که دانشمندان می گویند از ترکیب دو عنصر اکسیژن و هیدروژن پیدا شده است و ترکیب آب دو هم پس از به وجود آمدن خیلی از اشیاء و در یکی از مراحل تکاملی زمین بوده است پس درةمذکور در این روایتها از مطالبی است که برای فهم آن، قدرت علمی بیشتری می خواهد.
صباح بن نصر هندی از عالم آل محمد امام رضا علیه السلام پرسید: ما اصل الماء؟ قال علیه السلام اصل الماء من خشیةالله (107) ریشه آب چیست؟ فرمود: ریشه آب ترس از خداست. علامه مجلسی رضوان الله علیه، در ذیل حدیث بالا می فرماید، ای خشیةالله صار سببا لذوبان الدرة و صیرورتها ماءا یعنی ترس از خداست که سبب ذوب شدن درة و آب شدن آن گردید، که در بخش 1 فصل 12 اشاره شد.

2 مادر مخلوقات

از ظاهر آیات قرآن مجید و نصوص اخبار و احادیث فراوان معلوم می شود، اصل و ریشه جسمانیات یا عالم جسمانی، آب است. (108)
جابر جعفی عن ابی عن ابی جعفر علیه السلام: فاول شی ء خلقه من خلقه الشیی ء الذی جمیع الاشیاء منه و هو الماء (109) جابر جعفی از امام محمد باقر علیه السلام روایت کرده است، که اولین آفریده خدا، چیزی بود که تمامی اشیاء از آن به وجود آمد، آن هم آب است.
پس نسب تمام اشیاء را بر آب قرار داد و لکن برای آب نسبی قرار نداد که به او اضافه یا نسبت داده شود، علامه مجلسی در توضیح این حدیث می فرماید: فجعل نسب کل شیی ء الی الماء ای خلق جمیعها منه یعنی تمام چیزها را آب آفرید محمد بن مسلم قال: قال: لی ابوجعفر علیه السلام کان کل شیی ء ماءا وکان عرشه علی الماء (110) محمد بن مسلم گوید: ابی جعفر علیه السلام به من فرمود:: همه چیز در اصل آب بود و عرش خدا هم بر آب قرار داشت در این باره مطالبی در باب 13 بخش 1 گذشت و در فصلهای آینده مطالب زیادتری خواهد آمد.
پس تمامی زمین و آسمان و افلاک و عناصر و هر چه در میان آنهاست یک مادر دارد و نام آن هم آب است. ( به فصل چهار همین بخش مراجعه شود)
ولی این مادر در آن زمان چه شکلی بوده و چه صورتی داشته و چگونه هیکلی را دارا بوده است خدا می داند، در هر حال به ترتیبی که درست بر ما معلوم نیست کره زمین در حدود پنج بیلیون سال پیش به وجود آمده است. در ابتدا مثل توده ای ذغال مشتعل می درخشید، و بعد از طی هزاران سال این توده به تدریج سرد شد (111) پس از سرد شدن پوسته برونی زمین، در حدود چهار میلیارد سال پیش (112) شاید در یکی از مراحل تکوین سیاره، شرایط برای ترکیب اکسیژن و هیدروژن مساعد بوده است که، آب به وجود آمده است.
در این ترکیب وزن هیدروژن به اکسیژن به نسبت 1 در 8 است. به عبارت دیگر آب از ترکیب یک ملکول گرم از اکسیژن به جرم اتمی 16 و دو ملکول گرم از هیدروژن به جرم اتمی 1 بوجود آمده است. هر یک از عناصر فوق دارای دو ایزوتوپ می باشند که از ترکیب آنها علاوه بر آب معمولی 17 نوع آب دیگر می توان بدست آورد. پس بخار آب به مقدار فراوان در اتسمفر جمع شده. (113)
در میان توده های بخار غلیظی که همه کره زمین را فرا گرفته بود، بارانهای سیل آسا باریدن گرفت و طی هزاران سال پستی های کره زمین را پر کرد و اقیانوسها را به وجود آورد (114) فراوانترین عناصر شیمیائی موجود در طبیعت هیدروژن است نود درصد کل اتمها و سپس هلیوم نه درصد که میل ترکیبی ندارد و بعد از: اکسیژن و سپس ازت و بالاخره کربن است جمعا سه درصد سیلیس و فلزات دیگر نیز بمقدار کم وجود دارند. وقتی که شرایط مناسب باشد، کم کم ملکولهای H2 به وجود آمده به تدریج سایر ترکیبات هیدروژن نظیر آب H2oو آمونیاک NH3 و نیز ایندرید کربنیک CO2 که ترکیب اکسیژن و کربن است بوجود می آیند. (115)