فهرست کتاب


سرچشمه حیات

محمد امینی گلستانی

9 حروف

امام رضا علیه السلام در مجلس مامون به سوالات عمران صابی که جواب می داد فرمود و اعلم ان الابداع والمشیة والارادة معناها واحد، و أسمائها ثلاثة؛ و کان اول ابداعه وارادته و مشیته، الحروف التی جعلها اصلا لکل شی ء و دلیلا علی کل مدرک، و فاصلا لکل مشکل، و بتلک الحروف تفریق کل شی ء من اسم حق اوباطل، او فعل او مفعول، او معنی او غیر معنی و علیها اجتمعت الامور کلها و لم یجعل للحروف فی ابداعه لها معنی غیر انفسها بدانکه کلمات ابداع و مشیت و اراده سه اسم است به یک معنا؛ و نخستین ابداع و ارادة و مشیت خداوند حروفی بود که آنها را اساس و پایه تمامی اشیاء و راهنمای همه درک شونده ها و جدا کننده تمام مشکلها قرار داد. با آن حروف همه چیز را، اعم از اسم حق یا باطل، فعل یا مفعول، معنادار یا بی معنا از هم جدا نمود. تمام کارها پیرآمون آن حروف گرد آمدند؛ و برای حروف غیر از شناساندن خود معنائی قرار نداد.
امام علیه السلام فرمایش خود را درباره حروف ادامه داده تا به اینجا رسید و فرمود والحروف لا تدل غیر انفسها به غیر از خود دلالتی ندارد. مامون عرض کرد: چگونه؟ حضرت فرمود: خداوند برای فهماندن معنای چیزی، چهار، پنج، شش یا کم و زیاد آنها را کنار هم می چیند تا معنا دهد، در غیر این صورت بی معناست.
عمران پرسید چه طوری این را بشناسیم؟ امام فرمود: اگر حروف را به تنهائی بشماری مثلا بگوئی، ا، ب،ت، ث، ج، ح، خ، تا آخر فقط خود را می شناساند. اما اگر چند تای آنها را کنار هم قرار دهی به هر چه که خواستی معنا می دهد ( اسم، صفت، موصوف (62) و....

10 عرش

عن ابن عباس: قال اول ما خلق الله العرش، فاستوی علیه. (63)
ابن عباس گوید: اولین چیزی که آفریده شد عرش است، پس بر اریکه قدرت قرار گرفت.
یزید بن مسلم نامه ای به جابر بن یزید جعفی نوشته از او سؤال کرد از بدو آفرینش، جواب داد: عرش، آب، و قم بود و الله العالم. (64)

11 آتش

قیل اول المخلوقات النار. (65) گفته شده است، بعضی ها گفته اند اولین آفریده خدا، آتش است .