فهرست کتاب


قوه قضائیه و قضا در کلام امام و رهبر

مرکز غدیر‏‏‏

مسأله ی اول، کار است، نه شغل

اگر در جایی احساس کردید که مسؤولیت شما موجب این است که کارها راکد بشود، حتماً مسؤولیت را واگذار کنید. بعضی از برادران، این طور هستند که باید ان شاءاللّه مسؤولان محترم قوّه ی فضاییه، یک فکر درست و حسابی برایشان بکنند. آقایی است که اشتغالات خیلی زیادی دارد. حالا در این جا هم مثلاً دادگاهی، محکمه یی و یا دادسرایی به او سپرده شده است. این، به کارها نمی رسد وهمین طور در آن جا مانده است. این شغل را به یک نفر دیگر واگذار کنند که بیاید، سریع این کار را انجام بدهد. یعنی این طور نباشد که برای ما، شغل مسأله ی اوّل باشد. مسأله ی اول، کار است.
غرض، این قضاوت، خیلی مهم است. حالا من نمی خواهم آن روایات و آیاتی را بخوانم که خود شماها می دانید و بعضی هم به خاطر همان روایات و آیات، نزدیک دستگاه قضایی نمی شوند. بعضیها نگویند، حالا که این قدر سخت است، پس خداحافظ شما! نه، کار با فضیلت، یعنی این. این انقلاب، در گرو کار شماست. من عرض بکنم، در کنار این برنامه ی پنج ساله ی رئیس جمهور محترم و تلاشهایی که این دولت انجام می دهد - که آن طور که من ارزیابی می کنم، واقعاً تلاشهای فوق العاده یی است و این سیاستهایی که اینها دارند، ان شاءاللّه سیاستهای مفلح و مصیب و خوب و لازمی برای این مملکت است - اگر یک دستگاه قضایی خوب و بک تلاش قضایی موفق نباشد، مطمئن باشید که این، به نفع کشور و انقلاب نخواهد بود. شرط اصلی، این جاست. آنها همه شکل است، این روح است؛ چون عدالت، با دستگاه قضایی تأمین خواهد شد و مجری عدالت، دستگاه قضایی است.

بزرگان و فضلای توانمند، به کار مهم قضا بشتابند

البته باید بزرگان و فضلا و کسانی که در خود، توانایی این کار را می بینند، به این کار مهم بشتابند. اگر امروز هم علما و روحانیون بزرگوار و فضلای ما، به سمت دستگاه قضایی نیایند و این کار عظیم و این بار سنگین را بر دوش نگیرند، کی این کار خواهد شد؟ امروز، روزی است که مؤمنان و صلحا، هر چه سرمایه دارند، باید در خدمت این انقلاب و به پای این نهال بریزند و این نهال را رشد بدهند. برای اسلام و قرآن، همین نهال مقدّس است که سودمند خواهد بود. ماورای این، هیچ چیز نیست. همین است که ما را به حکومت عدل الهی خواهد رساند و جامعه ی مطلوب و مورد آرزو را در اختیار مسلمانان قرار خواهد داد. هر چه هست، ما در پای این بریزیم. همه سربازیم و همه موظفیم. همه ی ما وظیفه داریم که هر کاری بر عهده مان است، انجام بدهیم.
البته من پیشرفتهایی را که انجام گرفته و حقاً و انصافاً خیلی با ارزش است، مشاهده می کنم. این سرعتی که در بعضی از شهرهای مختلف نشان داده شد، مردم را خوشحال و امیدوار کرد. مردم فهمیدند که دستگاه قضایی، برای احقاق حقّ عازم و مصمم است. این، خیلی با ارزش است. باید مثل همان اولیای الهی، در برخورد با حق و باطل، با همه ی وجود، از آن دفاع کرد و آن جایی که باطل است، با همه ی وجود، با آن مقابله نمود. برای احقاق حقّ و ابطال باطل، هیچ بهانه و هیچ شرطی وجود ندارد. بایستی انسان، احقاق حقّ و ابطال و باطل را ان شاءاللّه در حد منتهای توان و قدرتش، انجام بدهد.
دعا می کنیم که خدای متعال، به آقایان محترم توفیق کالم عنایت کند. ان شاءاللّه این بار سنگین را که بر دوش گرفته اید، بردارید و این حرکت مبارکی که آغاز شده، ان شاءاللّه روز به روز بهتر، بیشتر، قویتر و شاملتر، گوشه و کنار جامعه ی ما را بپوشاند و بگیرد و آن احکام عادلانه یی که شما در باب قضا خواهید داد،ان شاءاللّه موجب جلب رحمت و تفضل الهی بشود.(24)

تعیین اهم و مهم در دنبال گیری مشکلات جامعه

نکته ی هفتم این است که در دنبال گیری مشکلاتی که در جامعه وجود دارد، واقعاً اهم و مهمی درست کنیم. یعنی هیأت رئیسه و سیاستگذاران فضایی - هر مجموعه یی که هستند - بنشینند موارد را الاهم فی الاهم کنند و مهمترین آنها را دنبال نمایند؛ چون واقعاً امروز در جامعه موارد بدی وجود دارد که همه را باید دستگاه قضایی دنبال کند. ببینیم واقعاً کدامها رابایستی در درجه ی اول قرار داد. الان مثلاً در جامعه فساد و ارتشاء و جرایم ضد انقلابی و براندازی و خدعه و تزویر و جعل و امثال اینها وجود دارد. در میان این موارد، کدام از همه مهمتر است؟ من خیال می کنم اگر بخواهیم دنبال اهم بگردیم، همین مسأله ی فسادهای مالی و اخلاقی و ارتشاء و تزویر و امثال اینها، چیزهایی است که بخصوص از مردم سلب امنیت می کند و واقعاً در رتبه های بالا قرار می گیرند. . . .
حالت نا امنی واقعاً در جامعه چیز بدی است، باید با آن مبارزه کرد. خدای متعال بر مردم قریش منت می گذارد و می فرماید: الّذی اطعمهم من جوع و امنهم من خوف (25). حضرت ابراهیم به پروردگار عرض می کند: رب اجعل هذا بلدا امنا (26). امنیت این قدر مهم است. ما که حکومت اسلامی هستیم، باید در جامعه مان امنیت وجود داشته باشد و مردم باید خاطرشان جمع باشد.
با مردم حرف بزنید و کارهای مثبت اقدامات مو تصمیمات خوبی را که انجام می گیرد، با آنها در میان بگذارید. مثلاً بگویید برای افراد فلان کارت را صادر کرده ایم که بعد از این، وقتی به عنوان مأمور دولت و یا دادستانی به سراغ مردم می آیند، این شبهه وجود نداشته باشد که از جای دیگر آمده اند. مردم باید توجیه بشوند، باید آموزش قضایی عمومی به آنها داده بشود و باید عدالتخواهی و اطمینان به انس با عدالت در جامعه مطرح شود.(27)
من خدا را شاکرم که بحمداللّه بعد از آن که این قوه به وسیله ی یک عالم روشن بین فاضل پایه گذاری شد، امروز هم به وسیله ی یک عالم روشن بین، فاضل، آگاه و نو گرا اداره می شود. آنچه موجب این می شود که بنده قلباً خدای متعال را سپاسگزاری کنم، این است که بحمداللّه امروز ایشان با برخورداری از علم و نگاه عالمانه به مسائل، تکیه ی به معلومات فقهی وسیع، گرایش به بکارگیری روشهای نو و علمی برای پیشرفت امور، بعلاوه ی نگاه کلان به مسائل قوه ی قضاییه - که این چیز بسیار مهمی است که ما قوه ی قضاییه را مثل یک رکن و یک عنصر اصلی در کل نظام ببینیم و تأثیر آن را در مدیریت کلان نظام در نظر بگیریم - با شجاعت و قاطعیت، مدیریت قوه را در دست دارند بنده با گذشت کمتر از یک سال، آثار این انتصاب بجا و بموقع و مبارک را مشاهده می کنم. . .
دستگاه قضایی اسلام یکی از کار آمدترین دستگاههاست ما احتیاجی نداریم که برای مواد قضایی یا قوانین لازم برای اداره ی دستگاه قضایی یا نحوه ی اجرای عدالت، از هیچ نظامی، از هیچ کشوری، از هیچ تمدن دیگری چیزی وام بگیریم؛ در اسلام همه چیز پیش بینی شده است. قوانین باید طبق مقررات اسلامی تنظیم و آماده بشود و با جرم به هر شکلی مقابله گردد.
این غلط است که اگر مجرم به یک مجموعه ی سیاسی وابسته باشد، باید در مقابل او کوتاه آمد؛ چرا؟ چون اگر مجرمیت او مورد تأکید قوه ی قضاییه قرار بگیرد، جنجال خواهد شد! قرآن کریم می فرماید و ان یکن لهم الحق یأتو الیه مذعنین ؛ اگر قضاوتی که می شود، بر خلاف مصلحت آنها باشد، جنجال می کنند؛ اما اگر بر طبق نیل و نظر و آنها باشد، آن وقت آن را قبول می کنند! بعد می فرماید: افی قلوبهم مرض . این قضاوت قرآن است. . .
قوه ی قضاییه برای اداه ی خود، در درون خود دچار کمبود عناصر صالح نیست. بحمداللّه در قوه ی قضاییه - بخصوص در این بیست سال اخیر - عناصر مؤمن، سالم، کار آمد، پر نشاط و جوان هستند؛ به قدری که بتوانند این قوه را بخوبی اداره کنند و برای مدیریت قوه، دستها و بازوها و سرانگشتهای کار آمدی باشند که بتوانند کارها را سامان ببخشند. باید ان شاءاللّه از عناصر جوان و مؤمن و پرشور و بانشاط و با ایمان و معتقد به اسلام استفاده بشود.
بنده به آینده ی قوه ی قضاییه امیداوارم هستم. البته از خدای متعال دایماً می خواهم که به رئیس محترم قوه ی قضاییه، مسؤولان عالی رتبه، قضات محترم، مسؤولان بخشهای مختلفی که کارهای سنگین بر دوش آنهاست و بعضاً مشاهده می شود که بعضی از آنها در تبلیغات مورد هجومهای غیر عادلانه و غیر منصفانه یی هم قرار می گیرند، صبر و قوّت بدهد و کمک کند و تا بتوانند این بار سنگین را بردارند و خدا را از خودشان راضی کنند.(28)