فهرست کتاب


قوه قضائیه و قضا در کلام امام و رهبر

مرکز غدیر‏‏‏

سرعت و اتقان، دو عنصر مهم در دستگاه قضایی

دو چیز، در دستگاه قضایی اهمّیت دارد و برای یک قاضی هم می تواند حقیقتاً هدف کارش باشد: یکی سرعت، و دیگری اتقان است. اگر کار سریع انجام نگیرد، همان عیب بزرگی می شود که سابقاً در دستگاههای قضایی دوران طاغوت بود و آثار و نشانه هایش هم در بعضی گوشه و کنارهای بعد از انقلاب، هنوز وجود داشت. فلان دستگاه، در فلان بخش از بخشهای قضایی، چند هزار پرورنده در قفسه های متراکم و کهنه داشت. واقعاً چیز خیلی بدی است. از این مسأله، باید پرهیز بشود. هر کاری که سرعت را تأمین و تضمین می کند، مطلوب است. مردم اگر ببینند رسیدگی سریع انجام گرفت، احساس آرامش و تشقی خاطر می کنند که عدالت اجرا می شود.
چرا تأخیر حدود الهی، شرعاً حرام و ممنوع است و هیچ کس حق ندارد حد الهی را از زمان خودش تأخیر کند و حکم که شد، باید حد اجرا بشود؟ برای خاطر این که با تأخیر، آن اثری که بر اجرای حد مترتب است، تقریباً از بین می رود، یا خیلی کم می شود. حالا یک نفر می آید شکایتی بکند، این پرونده را شش ماه، یک سال، دو سال، ده سال نگهدارند؛ مخصوص در بعضی از قضایایی که کسانی هم به خاطر این، در زندانند و از تصرف در اموالشان، محروم و ممنوعند. با با این تأخیر، همین طور همه چیز، بین زمین و آسمان معلق است، تا یک وقت این پرونده در بیاید. این، چیز خیلی بدی است.
دومی، اتقان است. اگر ما بسرعت پرونده را ببینیم و تمام کنیم، ببندیم و کنار بگذاریم؛ اما غیر متقن، خیلی خوب است؟ رسیدگی یی که با توجه به جوانب قضیه و شواهد و دلایل، متقن نباشد، می خواهد سریع و یا بطی ء باشد - حالا فرض کردیم بطی ء - چه سودی دارد؟ این طور سیدگی، اصلاً نشود، بهتر از این است که بشود. وقتی بنا شد خطا و اشتباه و خلاف واقع در آن وجود داشته باشد، در این صورت، سرعت چه حسنی محسوب می شود؟ پس این دو مورد - اتقان و سرعت - باید با هم رعایت بشود.

مسأله ی اول، کار است، نه شغل

اگر در جایی احساس کردید که مسؤولیت شما موجب این است که کارها راکد بشود، حتماً مسؤولیت را واگذار کنید. بعضی از برادران، این طور هستند که باید ان شاءاللّه مسؤولان محترم قوّه ی فضاییه، یک فکر درست و حسابی برایشان بکنند. آقایی است که اشتغالات خیلی زیادی دارد. حالا در این جا هم مثلاً دادگاهی، محکمه یی و یا دادسرایی به او سپرده شده است. این، به کارها نمی رسد وهمین طور در آن جا مانده است. این شغل را به یک نفر دیگر واگذار کنند که بیاید، سریع این کار را انجام بدهد. یعنی این طور نباشد که برای ما، شغل مسأله ی اوّل باشد. مسأله ی اول، کار است.
غرض، این قضاوت، خیلی مهم است. حالا من نمی خواهم آن روایات و آیاتی را بخوانم که خود شماها می دانید و بعضی هم به خاطر همان روایات و آیات، نزدیک دستگاه قضایی نمی شوند. بعضیها نگویند، حالا که این قدر سخت است، پس خداحافظ شما! نه، کار با فضیلت، یعنی این. این انقلاب، در گرو کار شماست. من عرض بکنم، در کنار این برنامه ی پنج ساله ی رئیس جمهور محترم و تلاشهایی که این دولت انجام می دهد - که آن طور که من ارزیابی می کنم، واقعاً تلاشهای فوق العاده یی است و این سیاستهایی که اینها دارند، ان شاءاللّه سیاستهای مفلح و مصیب و خوب و لازمی برای این مملکت است - اگر یک دستگاه قضایی خوب و بک تلاش قضایی موفق نباشد، مطمئن باشید که این، به نفع کشور و انقلاب نخواهد بود. شرط اصلی، این جاست. آنها همه شکل است، این روح است؛ چون عدالت، با دستگاه قضایی تأمین خواهد شد و مجری عدالت، دستگاه قضایی است.

بزرگان و فضلای توانمند، به کار مهم قضا بشتابند

البته باید بزرگان و فضلا و کسانی که در خود، توانایی این کار را می بینند، به این کار مهم بشتابند. اگر امروز هم علما و روحانیون بزرگوار و فضلای ما، به سمت دستگاه قضایی نیایند و این کار عظیم و این بار سنگین را بر دوش نگیرند، کی این کار خواهد شد؟ امروز، روزی است که مؤمنان و صلحا، هر چه سرمایه دارند، باید در خدمت این انقلاب و به پای این نهال بریزند و این نهال را رشد بدهند. برای اسلام و قرآن، همین نهال مقدّس است که سودمند خواهد بود. ماورای این، هیچ چیز نیست. همین است که ما را به حکومت عدل الهی خواهد رساند و جامعه ی مطلوب و مورد آرزو را در اختیار مسلمانان قرار خواهد داد. هر چه هست، ما در پای این بریزیم. همه سربازیم و همه موظفیم. همه ی ما وظیفه داریم که هر کاری بر عهده مان است، انجام بدهیم.
البته من پیشرفتهایی را که انجام گرفته و حقاً و انصافاً خیلی با ارزش است، مشاهده می کنم. این سرعتی که در بعضی از شهرهای مختلف نشان داده شد، مردم را خوشحال و امیدوار کرد. مردم فهمیدند که دستگاه قضایی، برای احقاق حقّ عازم و مصمم است. این، خیلی با ارزش است. باید مثل همان اولیای الهی، در برخورد با حق و باطل، با همه ی وجود، از آن دفاع کرد و آن جایی که باطل است، با همه ی وجود، با آن مقابله نمود. برای احقاق حقّ و ابطال باطل، هیچ بهانه و هیچ شرطی وجود ندارد. بایستی انسان، احقاق حقّ و ابطال و باطل را ان شاءاللّه در حد منتهای توان و قدرتش، انجام بدهد.
دعا می کنیم که خدای متعال، به آقایان محترم توفیق کالم عنایت کند. ان شاءاللّه این بار سنگین را که بر دوش گرفته اید، بردارید و این حرکت مبارکی که آغاز شده، ان شاءاللّه روز به روز بهتر، بیشتر، قویتر و شاملتر، گوشه و کنار جامعه ی ما را بپوشاند و بگیرد و آن احکام عادلانه یی که شما در باب قضا خواهید داد،ان شاءاللّه موجب جلب رحمت و تفضل الهی بشود.(24)