زندگانی خاتم الاوصیاء

نویسنده : باقر شریف قرشی مترجم : ابوالفضل اسلامی (علی)

خدمات عثمان بن سعید نسبت به ائمه (ع)

عثمان بن سعید سالهای مدیدی در خدمت ائمه اطهار - سلام الله علیهم - بوده و هنگامی که یازده ساله بود، این توفیق و شرافت پیدا کرد که در خدمت امامان معصوم - علیهم السلام - باشد.
در آن عصر ، خفقان و مخصوصاً در دوران حکومت بنی عباس و متوکل ستمکار عباسی که امامان اهل بیت - علیهم السلام - در نهایت سختی و فشار وزیر نظر و در احاطه پلیس مخفی قرار داشته اند ، جناب عثمان بن سعید ، جهت خدمت به اهداف مقدس ولایت و امامت ، خود را - ظاهراً - روغن فروش جلوه می داد تا جایی که لقب سمان پیدا می کند و با این پوشش ، حلقه وصل بین شیعیان و امام معصوم - علیه السلام - می شود. شیعیان، وجوهات شرعی خود را به او می رساندند و او هم آنها را در ظروف روغن قرار می داده و به حضرت امام هادی - علیه السلام - و پس از آن حضرت ، به امام حسن عسگری - علیه السلام - می رسانده است و با این شیوه ، برخی از مشکلات اقتصادی ائمه - علیهم السلام - را برطرف می کرده است. و پس از آن دو امام - علیهما السلام - به نیابت حضرت امام منتظر - علیه السلام - هم نایل می شود.

و ثاقت و امانت عثمان بن سعید

جناب عثمان بن سعید طبق مدارک و تصریحات مسلم تاریخ و رجال ، از مردان مورد اعتماد و با تقوا و با عدالت بوده است ، تا جایی که حضرت امام هادی - علیه السلام - با صراحت او ار توثیق فرموده و مورد اعتماد معرفی کرده است :
الف - احمد بن اسحاق روایت کرده که از حضرت اباالحسن امام هادی - علیه السلام - پرسیدم مطالب شما را از چه کسی بگیرم ؟ و قول چه کسی را قبول کنم ؟
حضرت امام هادی - علیه السلام - او را به منبع حق و صدق ، راهنمایی می کند و می فرماید : عمری (عثمان بن سعید) مورد اعتماد من است ، پس آنچه از طرف من به شما می رساند ، حقیقتاً از من است و آنچه از طرف من می گوید ، حقیقتاً از من است و آنچه از طرف من می گوید حقیقتاً قول مرا به شما گفته ، پس گوش کن و از او اطاعت نما، چونکه او مورد وثوق و امین است... (107).
این تعبیرات از صاحب ولایت و عصمت، حضرت امام هادی - علیه السلام - راجع به عثمان بن سعید عمری، دلالت می کند که عثمان بن سعید نزد امام - علیه اسلام - دارای مقام و مرتبه والایی از عدالت ، امانت و قدر و منزلت است.
ب - شخصی از حضرت امام حسن عسگری - علیه السلام - از العمری پرسید ، آن حضرت در جواب فرمود :
العمری و پسرش ، هر دو مورد وثوق و اعتماد من می باشند ، آنچه از من به شما می رسانند ، حقیقتاً از من است و آنچه از من به شما می گویند ، حقیقتاً گفته من است ، پس گوش کن آنان را و از آنان اطاعت نما ؛ زیرا آنان مورد اعتماد و امین می باشند (108).
ج - از اموری که قدر و منزلت و علو مقام عثمان بن سعید و وثاقت و امانت او را ثابت می کند ، نامه حضرت امام حسن عسگری - علیه السلام - به ابراهیم بن عبده نیشابوری است که در آن نامه ، او را به اطاعت و تبعیت از عثمان بن سعید ، موظف می کند :
از شهر خارج مشو تا آنکه عمری را ملاقات کنی و تسلیم و مطیع او باش ، او را بشناس ، او هم تو را بشناسد ، چونکه او مرد پاک و امین و عفیف و به ما نزدیک است....
این تعبیر و توثیقات دیگر ، همه از تقوا و مقام والای عثمان بن سعید حکایت می کند.

نیابت عثمان بن سعید از حضرت امام منتظر (ع)

عثمان بن سعید دارای نیابت مطلق و وکالت عامه از حضرت امام مهدی - علیه السلام - است و بین آن حضرت و شیعیان واسطه بوده و نامه ها و حقوق و وجوهات آنان را به آن حضرت می رسانده است و هیچ یک از ثقات و امنای شیعه ، چنین وکالت و نیابتی از طرف آن حضرت ، نرسیده اند.