زندگانی خاتم الاوصیاء

باقر شریف قرشی‏ ابوالفضل اسلامی (علی)

1- عثمان بن سعید عمری

اولین وکیل و نماینده آن حضرت که سالهای طولانی دارای شرف نمایندگی از امام معصوم - علیه السلام - بود ، شخصیت برجسته و مورد وثوق و امین جناب عثمان بن سعید است که ما به صورت مختصر از حالات او بحث خواهیم کرد.

خدمات عثمان بن سعید نسبت به ائمه (ع)

عثمان بن سعید سالهای مدیدی در خدمت ائمه اطهار - سلام الله علیهم - بوده و هنگامی که یازده ساله بود، این توفیق و شرافت پیدا کرد که در خدمت امامان معصوم - علیهم السلام - باشد.
در آن عصر ، خفقان و مخصوصاً در دوران حکومت بنی عباس و متوکل ستمکار عباسی که امامان اهل بیت - علیهم السلام - در نهایت سختی و فشار وزیر نظر و در احاطه پلیس مخفی قرار داشته اند ، جناب عثمان بن سعید ، جهت خدمت به اهداف مقدس ولایت و امامت ، خود را - ظاهراً - روغن فروش جلوه می داد تا جایی که لقب سمان پیدا می کند و با این پوشش ، حلقه وصل بین شیعیان و امام معصوم - علیه السلام - می شود. شیعیان، وجوهات شرعی خود را به او می رساندند و او هم آنها را در ظروف روغن قرار می داده و به حضرت امام هادی - علیه السلام - و پس از آن حضرت ، به امام حسن عسگری - علیه السلام - می رسانده است و با این شیوه ، برخی از مشکلات اقتصادی ائمه - علیهم السلام - را برطرف می کرده است. و پس از آن دو امام - علیهما السلام - به نیابت حضرت امام منتظر - علیه السلام - هم نایل می شود.

و ثاقت و امانت عثمان بن سعید

جناب عثمان بن سعید طبق مدارک و تصریحات مسلم تاریخ و رجال ، از مردان مورد اعتماد و با تقوا و با عدالت بوده است ، تا جایی که حضرت امام هادی - علیه السلام - با صراحت او ار توثیق فرموده و مورد اعتماد معرفی کرده است :
الف - احمد بن اسحاق روایت کرده که از حضرت اباالحسن امام هادی - علیه السلام - پرسیدم مطالب شما را از چه کسی بگیرم ؟ و قول چه کسی را قبول کنم ؟
حضرت امام هادی - علیه السلام - او را به منبع حق و صدق ، راهنمایی می کند و می فرماید : عمری (عثمان بن سعید) مورد اعتماد من است ، پس آنچه از طرف من به شما می رساند ، حقیقتاً از من است و آنچه از طرف من می گوید ، حقیقتاً از من است و آنچه از طرف من می گوید حقیقتاً قول مرا به شما گفته ، پس گوش کن و از او اطاعت نما، چونکه او مورد وثوق و امین است... (107).
این تعبیرات از صاحب ولایت و عصمت، حضرت امام هادی - علیه السلام - راجع به عثمان بن سعید عمری، دلالت می کند که عثمان بن سعید نزد امام - علیه اسلام - دارای مقام و مرتبه والایی از عدالت ، امانت و قدر و منزلت است.
ب - شخصی از حضرت امام حسن عسگری - علیه السلام - از العمری پرسید ، آن حضرت در جواب فرمود :
العمری و پسرش ، هر دو مورد وثوق و اعتماد من می باشند ، آنچه از من به شما می رسانند ، حقیقتاً از من است و آنچه از من به شما می گویند ، حقیقتاً گفته من است ، پس گوش کن آنان را و از آنان اطاعت نما ؛ زیرا آنان مورد اعتماد و امین می باشند (108).
ج - از اموری که قدر و منزلت و علو مقام عثمان بن سعید و وثاقت و امانت او را ثابت می کند ، نامه حضرت امام حسن عسگری - علیه السلام - به ابراهیم بن عبده نیشابوری است که در آن نامه ، او را به اطاعت و تبعیت از عثمان بن سعید ، موظف می کند :
از شهر خارج مشو تا آنکه عمری را ملاقات کنی و تسلیم و مطیع او باش ، او را بشناس ، او هم تو را بشناسد ، چونکه او مرد پاک و امین و عفیف و به ما نزدیک است....
این تعبیر و توثیقات دیگر ، همه از تقوا و مقام والای عثمان بن سعید حکایت می کند.