زندگانی خاتم الاوصیاء

باقر شریف قرشی‏ ابوالفضل اسلامی (علی)

نامه دوم امام زمان (ع) به شیخ مفید

نامه دوم آنحضرت در تاریخ 23 ذیحجه سال 412 هجری قمری شخصیت بزرگوار شیخ مفید - رضوان الله تعالی علیه - رسیده و نامه چنین است:
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام و رحمت خدا بر تو باد ای ناصر حق! و ای کسی که با کلمه صدق به سوی خداوند دعوت می کنی، ما خدا را معبودی جز او نیست، به خاطر وجود تو، سپاس می گویم و صلوات خدا را برای مولا و سیدمان محمد خاتم پیامبران و اهل بیت او مسئلت می نماییم
در ضمن نامه چنین آمده است:
این دوست مخلص و مجاهد - خدا تو را به نسلی که اولیای شایسته اش را در گذشته به آن موید و یاری نموده، نصرت فرماید - عهد می کنم هر کس از برادران دینی تو تقوای الهی پیشه کند و وجوهاتی که بر او واجب است به مستحق آن برساند، از فتنه و رنج و غم آن در امان می ماند. و اما اگر کسی که از پرداخت آن اموال - که خدا به عاریه در دست او قرار داده است - بخل ورزد وصله ننماید، نسبت به فرزندان و آخرتش، زیان کرده است....
این نامه در غره شوال سال 412 به خط شریف آن حضرت مکتوب شده است. و در پایان، این قسمت را بر آن افزوده است:
این نامه ما برای تو ای دوست - که حق به تو الهام شده است - می باشد، آن را از همه پنهان دار و فقط نسخه ای از آن را به اطلاع دوستان ما که مورد اطمینان تو هستند برسان، ان شاء الله برکت خدا شامل حالشان شود، الحمدلله و الصلاة علی سیدنا محمد النبی و آله الطاهرین (82).
این نامه حاوی مطالب مهم ذیل است:
1- در این نامه، حضرت صاحب العصر - علیه السلام - شیخ مفید را ناصر حق و داعی به سوی خدا با کلمه صدق - که از عالیترین صفات صلحا و متقین است - تعبیر فرموده است.
2- در این نامه، اعلان فرموده که شیعیانش همواره مشمول دعای آن حضرت در جهت حفظ و نجات آنان از دشمنان و ستم ستمکاران می باشد و چیزی مانع دعاهای آن حضرت به درگاه خدای متعال نمی شود.
3- آن حضرت در این نامه به شیعیانش امر فرموده که اهل تقوا باشند و از معصیت الهی، دوری کنند و وجوهات شرعی خود را بپردازند و چنانچه آنان تقتوا پیشه کنند و حقیقتاً خدا را اطاعت نمایند، بین آنان و آن حضرت حجاب و مانع، از بین می رود و با رویت و مشاهده آن حضرت، سعادتمند می شوند ولکن گناهان بین آنان و آن حضرت، پرده افکنده و نمی گذارد که به ملاقات آن حضرت مشرف شوند...

نمونه هایی از فقه امام زمان (ع)

1- مسایل محمد بن عبدالله بن جعفر

محمد بن عبدالله بن جعفر در ضمن نامه ای از حضرت امام منتظر - علیه السلام - تعدادی مسألة فقهی سوال کرده است، نامه او چنین است:
بسم الله الرحمن الرحیم
حدا تو را باقی و عزت و سعادت و سلامتت را دوام بدارد و احسان نعمتش را بر تو کامل فرماید و مرا در پیشامدهای سوء فدای تو قرار دهد. مردم در رسیدن به درجات بالا، همچشمی می کنند ولکن به نظر من هر کس را که شما بپذیرید پذیرفته شده (و به درجه بالا رسیده است) و هر کس را که شما او را کنار بزنید، فرومایه و سقوط یافته است. پس بیچاره است آن کسی مطرود درگاه شما بشود و من از آن به خدا پناه می برم.
در شهر ما گروهی از شیعیانند که موقعیتشان برابر هم است و در قدر و منزلت (بیشتر) رقابت می کنند. در نامه ای که شما به گروهی از آنان نوشته بودید و آنان را امر کرده بودید که به ص کمک نمایند و لکن نام علی بن محمد بن حسین بن ملک معروف به ملک بادوکه که داماد ص هم هست، در بین نامهای آنان برده نشده بود، لذا غمگین شده است و از من سوال کرده که به عرض آن حضرت برسانم چنانچه گناهی از او سر زده در صدد استغفار برآید و اگر به خاطر چیز دیگری است که نامش برده نشده، آن را به او اعلان نمایم تا خاطرش آسوده شود ان شاءالله.
این نامه دلالت می کند که نویسنده آن از شخصیتهای مومن و از افراد نزدیک به آن حضرت است، لذا به قدر و منزلت امام - علیه السلام - معرفت داشته است. در پایان، سوالاتش را این چنین مطرح می کند:
سوال اول: از عالم آل محمد - صلی الله علیه و آله و سلم - برای ما رعایت کرده اند که از او راجع به امام جماعت گروهی که بخشی از نماز جماعتش را خوانده و حادثه ای همانند مرگ برایش پیدا می شود، سوال می شود که پشت سری او چه کند؟ جواب داده که بعضی از آنان عقب تر و برخی جلوتر می روند و نمازشان را تمام می کنند و کسی که او را مس کرده، غسل می کند.
جواب: بر کسی که او را با دست کنار زده، چیزی جز شستن دست نیست و اگر حادثه ای اتفاق نیافتد که نمازش را قطع نماید، نمازش را قطع نماید، نمازش را با آنان تمام می کند.
توضیح آنچه حضرت امام - ارواح العالمین له الفداء - افاده فرموده این است که چنانچه برای امام جماعت در اسنای نماز حادثه ای مانند مرگ برایش اتفاق بیافتد، کسی که او را با دستش کنار بزند و بدن او را مس نماید، فقط شستن دست بر او لازم است ؛ زیرا مس بدن میت قبل از سرد شدن، موجب غسل نمی باشد، اما کسانی که به او اقتدا کرده اند، می توانند یکی از افراد خودشان را که پشت سر امام جماعت بوده، جلو بیاندازند تا امام جماعت آنان شود. و چنانچه حادثه، غیر از مرگ باشد، مثل اینکه بیهوش شود سپس دراثنای نماز خوب شده و افاقه حاصل شود می تواند وضو بگیرد امامت کند برای کسی که به جای او نماز خوانده است.
سوال دوم: از عالم روایت شده کسی که میت را - که هرگز گرم است - مس کند، باید دستش را بشوید و اگر میت سرد شود و مس کند، باید غسل نماید. و امام جماعت که حادثه ای برایش اتفاق می افتد، گرم است، بنابراین، شاید با دست هم مس نشود، بلکه با دست کردن روی لباس، او را کنار می زند، پس چگونه غسل بر او واجب است؟
جواب: اگر در صورتی که هنوز گرم است او را مس کند، فقط باید دستش را بشوید.
سوال سوم: اگر در تسبیحات نماز جعفر طیار در حال قیام یا رکوع یا سجود، سهو کند و در حالت دیگری از نماز یادش بیاید، آیا باید تسبیح فوت شده را اعاده کند یا آنکه نمازش را ادامه می دهد؟ و ما، قبل از آنکه جواب امام - علیه السلام - بیان کنیم، نماز جعفر طیار را توضیح دهیم: