فهرست کتاب


خط مشهای سیاسی نهج البلاغه

محمد مهدی ماندگار

ه) حقوق قضایی مردم

1.لزوم اجرای قوانین وحدود الهی
2. عدالت قضایی
3. آزادی کامل در طرح دعاوی ودفاع از خود
4. نفی آزار وشکنجه
5. جبران خسارت های قضایی
6. به روز بودن کار قاضی

و) حقوق دشمنان

1.مذاکره
2. رعایت دقیق مقاوله نامه ها وتعهدات
3. رعایت حقوق جنگی

ز) حقوق اقلیت ها

1. بهره مندی از حقوق عمومی
2. احترام به پیمان نامه ها
3. رعایت حقوق قضایی متناسب با اقلیت ها.
ثمرات وویژگی های رعایت این حقوق، در کلام حضرت علیه السّلام عبارتند از:
1- حقوق بین حکومت ومردم، از بزرگ ترین حقوق الهی است که واجب شده است:
وأعظم ما افترض سبحانه من تلک الحقوق حقّ الوالی علی الرّعیّة، وحقّ الرّعیّة علی الوالی فریضة فرضها اللَّه سبحانه لکلّ علی کلّ(514).
2. رعایت دو طرفی حقوق، موجب پیوند مستحکم اجتماعی می شود که از نمادهای مشروعیت سیاسی است:
فجعلها نظاماً لالفتهم(515).
3. رعایت طرفینی این حقوق، مایه عزت وسربلندی دین وحق می شود:
فجعلها... عزّاً لدینهم... عزّ الحقّ بینهم وقامت مناهج الدّین(516).
4. برقرای عدالت:
واعتدلت معالم العدل.(517)
5. تقویت جریان درست وپایدار سنت ها در جامعه:
وجرت علی أذلالها السنن.(518)
6. اصلاح زمانه
فصلح بذلک الزمان.(519)
7. امیدواری مردم، در تداوم حکومت ویأس دشمن در نیل به آرزوها:
وطمع فی بقاء الدّولة، ویئست مطامع الاعداء.(520)