فهرست کتاب


زندگی سیاسی هشتمین امام (حضرت علی بن موسی الرضا (ع))

جعفرمرتضی حسینی عاملی‏ دکتر سید خلیل خلیلیان‏

فرومایگان و عقیده قیام بر ضد ستمگران

همین عالمان خود فروخته بودند که قیام بر ضد سلاطین جور را از گناهان بزرگ می شمردند و به همین دستاویز برخی از علمای بزرگ اسلامی را بی آبرو ساخته بودند، مانند ابوحنیفه که قایل به وجود شمشیر در امت محمد بود(246).
آنان تحریم قیام و انقلاب را از عقاید دینی می شمردند(247).
اما سایر عقاید باطل مانند تشبیه (مانند سازی برای خدا) و مسأله خلق قرآن، چنان ترویج می شد که داستانش مشهورتر از آن است که نیازی به شرح داشته باشد.

امامان در برابر مسؤولیتهایشان

غرور فرمانروایان به حدی رسیده بود که تا می توانستند مردم را از گرد خاندان نبوت و سرچشمه رسالت می پراکندند، و جز به خویشتن و دوام سلطه و یکه تازیشان، هر چند به قیمت نابودی همه ادیان آسمانی تمام شود، نمی اندیشیدند.
در این میان که مردم را غفلت و حکمرانان را غرور و نخوت، و عالم نماها را شیوه های بدعت آفرین فرا گرفته بود، امامان ما، در حد امکاناتی که داشتند به نشر تعالیم آسمانی می پرداختند و از حریم دین خدا پاسداری می کردند.

اما امام رضا (ع)

در آن فرصت کوتاهی که نصیب امام (ع) شده و حکمرانان را سرگرم کارهای خویشتن می یافت، وظیفه خود را برای آگاهانیدن مردم ایفا نمود. این فرصت همان فاصله زمانی بین درگذشت رشید و قتل امین بود. ولی شاید بتوان گفت که فرصت مزبور به نحوی - البته به شکلی محدود - تا پایان عمر امام (در سال 203) نیز امتداد یافت. امام با شگرد ویژه خود نفوذ گسترده ای بین مردم پیدا کرد و نوشته هایش را در شرق و غرب کشور اسلامی منتشر می کردند، و خلاصه همه گروهها شیفته او گردیده بودند.