فهرست کتاب


زندگی سیاسی هشتمین امام (حضرت علی بن موسی الرضا (ع))

جعفرمرتضی حسینی عاملی‏ دکتر سید خلیل خلیلیان‏

علمای فرومایه و عقیده جبر

گروهی خود فروخته که فرمانروایان آنچنانی علماشان می خواندند، برای مساعدت ایشان مفاهیم و تعالیم اسلامی را به بازی می گرفتند تا بتوانند دین را طبق دلخواه حکمرانان استخدام کنند و خود نیز به پاس این خدمتگزاری به نعمت و ثروتی برسند.
این مزدوران حتی عقیده جبر را جزو عقاید اسلامی قرار دادند، عقیده فاسدی که بیمایگی آن بر همگان روشن است. این عقیده برای آن رواج داده شد که حکمرانان بتوانند آسانتر به استثمار مردم بپردازند و هر کاری که می کنند قضا و قدر الهی معرفی شود تا کسی به خود جرأت انکار آن را ندهد.
از رواج این عقیده فاسد یک قرن و نیم می گذشت، یعنی از آغاز خلافت معاویه تا زمان مأمون.

فرومایگان و عقیده قیام بر ضد ستمگران

همین عالمان خود فروخته بودند که قیام بر ضد سلاطین جور را از گناهان بزرگ می شمردند و به همین دستاویز برخی از علمای بزرگ اسلامی را بی آبرو ساخته بودند، مانند ابوحنیفه که قایل به وجود شمشیر در امت محمد بود(246).
آنان تحریم قیام و انقلاب را از عقاید دینی می شمردند(247).
اما سایر عقاید باطل مانند تشبیه (مانند سازی برای خدا) و مسأله خلق قرآن، چنان ترویج می شد که داستانش مشهورتر از آن است که نیازی به شرح داشته باشد.

امامان در برابر مسؤولیتهایشان

غرور فرمانروایان به حدی رسیده بود که تا می توانستند مردم را از گرد خاندان نبوت و سرچشمه رسالت می پراکندند، و جز به خویشتن و دوام سلطه و یکه تازیشان، هر چند به قیمت نابودی همه ادیان آسمانی تمام شود، نمی اندیشیدند.
در این میان که مردم را غفلت و حکمرانان را غرور و نخوت، و عالم نماها را شیوه های بدعت آفرین فرا گرفته بود، امامان ما، در حد امکاناتی که داشتند به نشر تعالیم آسمانی می پرداختند و از حریم دین خدا پاسداری می کردند.