فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

فصل نوزدهم ز-کی، و چگونه غذا باید خورد؟

درباره بخش اول این سؤال، یعنی غذا را در چه اوقاتی باید خورد؟ این جهت عمدتا با وضع شغل و کار و شرائط محیطی و جغرافیائی و نیز نوع اشخاص تفاوت پیدا می کند، زیرا کشاورزان و اشخاصی که کارهای سنگین و پر مشقت انجام یم دهند به حسب سوخت و سوز مواد غذائی بدن، در بیست و چهار ساعت، صبحانه، چاشتانه، ناهار، عصرانه و شام، یعنی پنج بار غذا می خورند. در دنیای متمدن و صنعتی امروز هم، غذای تدریجی خوردن، مطلوب و مفید تشخیص داده شده است.
پژوهشگران کانادائی می گویند: خوردن چندین وعده غذای کم، به جای سه وعده غذای روزانه، به کاهش کلسترول خون کمک می کند، یک تحقیق جدید روی میزان کلسترول خون هفت مرد سالم نشان داده است، که وقتی آنها در روز چندین بار به میزان کم غذا می خورند، میزان کلسترول خون آنها پائین آمده است.
دکتر دیوید جنکینز استاد علوم تغذیه دانشگاه تورنتو که مطالعه جدیدی را رهبری کرده است، می گوید: احتمالاً سرعت بخشیدن بر هضم مواد غذائی می تواند، میزان چربی خون را کاهش دهد، تحقیقات قبلی نیز ثابت کرده بود، خوردن غذای کم در چند وعده فوائد بسیار دارد، که از جمله کاهش بیماریهای قبلی است.
پژوهشگران، می گویند: خوردن غذای کم در دفعات متعدد، نیازی به ترشح زیاد انسولین ندارد و در نتیجه آنزیمی که کبد را به تولید کلسترول وا می دارد، مانع می شود.
البته، کارشناسان دیگر می گوید: یافته های جدید جالب است، اما قبل از نتیجه گیری قطعی، نیاز به پژوهشهای دیگری داریم: (716)
علاوه بر شیوه پنج وعده خوردن و تدریجی خوردن غذا، آنچه در دوران این دو شیوه وجود دارد و مورد سفارش پیشوایان اسلام نیز می باشد و تخلف از آن زیانهائی ببار خواهد آورد، حداقل دست کم نگرفتن صرف صبحانه و شاماست، که به توضیح آن می پردازیم.

1- اهمیت صبحانه

درباره اهمیت و ضرورت صرف صبحانه، قبلاً نیز، در صفحه 33 همین کتاب اندکی بحث کردیم، اکنون درباره اصالت و اهمیت صبحانه، این داستان قرآنی را هم باید مورد توجه قرار دهیم، که حضرت موسی (ع) وقتی از مسافرت خسته کننده بر می گشت، در خواست می کرد: آتنا غدائنا، لقد لقینا من سفر نا هذا نصباً.(717)
برای ما صبحانه بیاورید، زیرا از مسافرت خسته کننده برگسته ایم.
در آیه دیگر قرآن کریم، می خوانیم: خوراک اهل بهشت، در دو نوبت صبحانه و شام می باشد. (718)
امام علی (ع) هم، به افرادی که برای سلامت و تندرستی و طول عمر خویش می اندیشد و تلاش می کنند، از جمله توصیه ها و دستورهای جدی که دارد، این است که: فلیباکر الغداء...(719)
حتماً باید صبحانه میل نمائید و از خوردن آن غفلت نداشته باشید.
امام صادق (ع) نیز فرموده: هرگاه نماز صبح خود را خواندید، قطعه نانی بخورید، زیرا چنین لقمه ای، دهان شما را خوشبو می کند، حرارت بدن را فرو می نشاند، دندانها و لثه را محکم می گرداند، اشتها را تحریک نموده، روزی شما را وسعت می بخشد و بدین وسیله اخلاق و رفتار شما نیز، خوب و نیکو می گردد.(720)
درباره امام چهارم، زین العابدین (ع) هم می خوانیم، شیوه آن بزرگوار چنین بود، که وقتی نماز صبح خود را می خواند، اندکی در بستر خود استراحت می کرد تا آفتاب طلوع می نمود، آنگاه مسواک می زد و دستور می داد، برای او صبحانه بیاورند. (721)
پزشکان نیز، می نویسد: خودداری از صبحانه، یک نوع رنج دادن به بدن است، که جبران پذیر نیست، صبحانه نا کافی، سبب خستگی روحی و جسمی انسان در تمام مدت روز می شود. (722)
جودیت چاز چوجیل می نویسد: صبحانه غذائی است مهم، نظریه ای است درست اگر شما عادت کرده اید، که با مداد غذای کامل نخورید، تندرستی و ظرفیت خود را برای کار به خطر انداخته اید، کسانی که صبحانه نمی خورند یا کم می خورند، بیش از دیگران در معرض بیماری کارنس یعنی کمبود مواد غذائی هستند، در کار خود بیشتر اشتباه می کنند، در تحصیل کمتر موفق می شوند، به عقیده جامعه شناسان، بیشترین ریشه ناسازگاریهای خانوادگی، به خاطر غیر کافی بودن صبحانه است. (723)

2- ضرورت شام خوردن

آنچه از موازین اخلاقی و بهداشتی اسلام به دست می آید، این است که به هنگام شب به عنوان شام می بایست غذائی، اگر چه اندک باشد، مصرف شود.
امام علی (ع) فرموده است: شام خوردن پیغمبران، بعد از نماز عشاء انجام می شد و هر کس از شام خوردن خودداری کند، سبب ویرانی و خرابی بدن خود را فراهم کرده است.(724)
امام صادق (ع) فرموده: ترک العشاء مهر مة و ینبغی للرجل اذا اسن ان لا یبیت الا و جوفه ممتلی من الطعام. (725)
شام نخوردن، سبب پیری و ناتوانی می شود، برای افرادی که پا به سن بالا می گذارند مخصوصاً، لازم خواهد بود که جز با شکم غذا خورده، سر به بستر خواب بگذارند.
امام رضا (ع) نیز فرموده: افرادی که پا به سن بالا می گذارند، از غذا خوردن شب غفلت نکنند، زیرا شام خوردن موجب آرامش خواب و خوشبو شدن دهان می گردد.(726)
بنابر این، از نظر احادیث اسلامی، یک نوبت غذا خوردن در 24 ساعت از غروب آفتاب می گذرد، می باشد و از نظر علمی هم، یک نوبت غذا خوردن در پایان روز و پس از اتمام فعالیتهای فکری و جسمی مفید خواهد بود.
رئیس انستیتوی ماکس پلانک در شهر دورتمونددر برابر عده ای از دانشمندان و پزشکان و متخصصین مواد غذائی، ضمن سخنرانی خود گفت: ثابت شده است، که بدن انسان، پس از هر کار فکری، به مواد نشاسته ای احتیاج دارد. (727)
جودیت جاز و جورچبل نیز می گوید: کمی سوپ، یک سیب، یا یک فنجان شیر در موقع خوابیدن موجب خواهد شد که راحت تر بخوابید، کمی غذا خوردن، خون را به سوی دستگاه گوارش متوجه می کند و مانع می شود که خون زیاد به مغز هجوم آورد. ناراحتی وقتی پیدا می شود که در شب غذای زیاد با غذاهای چرب بخورید. (728)
البته درباره خودداری از زیاد غذا خوردن و غذای چرب نخوردن قبل از خواب، در فصل برای مبارزه با بی خوابیها بحث می کنیم، اما نکته ای که اینجا ضروری است، مورد توجه باشد این است که پس از صرف شام، تا هنگامی که می خواهیم به بستر خواب برویم، می بایست فرصت و فاصله ای رعایت گردد.
در بیان عالیقدر اسلام هم، رعایت این فاصله را به منظور حفظ سلامتی و تندرستی و عمدتاً مبتلا نشدن و ضایعات اخلاقی و روانی، می خوانیم: اذیبوا طعامکم بذکر الله و الصلاة، و لا تناموا علیها، فتقسوا قلوبکم. (729)
پس از شام خوردن، با مقداری ذکر خدا و نماز خواند، وسیله هضم شدن غذای خود را فراهم می آورید، روی شام خوردن بلافاصله نخوابید، زیرا با این عمل وسیله قساوت قلب و ناراحتی روانی را برای خود فراهم آورده اید!
لوک هورد کوئین محقق فرانسوی که به تازگی به دنبال پژوهشهای طولانی خود، موارد جدیدی را پیرامون نحوه جذب غذا در ساعات مختلف روز کشف کرده، فهرستی از غذاهائی را که خوردن آنها را در شب مفید دانسته، اینطور پیشنهاد می کند: بادمجان، قارچ، گل کلم، کلم سبز، کدو، باقالا، لوبیا سفید، شلغم، بره، مرغ، بوقلمون، جوجه، تخم مرغ، بادام، طالبی، موز، فندق، زیتون هنداونه، پسته، گلابی، سیب، خیار، پیاز نمک، روغن بادام کوهی، روغن گردو، روغن زیتون و سویا. (730)