فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

4 - تره

درباره تره و خواص و آثار آن هم، از سوی پیشوایان بزرگوار اسلام، بیانها و سفارشهائی وارد شده، که برخی از آن را می خوانیم:
راوی گفته است: امام موسی بن جعفر (ع) را در زمینهای زراعتی بیرون شهر مدینه مشاهده کردم که، در زمینی که تره کاشته بود، آن را می چید و با آب می شست و می خورد. (611)
امام رضا (ع) را در خراسان دیدند، که تره را در باغی می چید و می خورد و می فرمود: خوردن این سبزی برای درمان بواسیر مفید است (612)
موسی بن بکر می گوید: یکی از غلامان امام موسی بن جعفر (ع) گرفتار ناراحتی و خونریزی کبد شده بود، آن حضرت دستور داد: اطعموه الکراث ثلاثه ایام... (613)
سه روز به او تره بخورانید، آنگاه به دستور حضرت سه روز به او تره خوراندیم و بیماری او بهبودی یافت و خونریزی او قطع گردید.
رسول خدا (ص) فرموده است: تره سر دسته همه سبزیهاست و برتری آن مانند برتری آن بر سایر چیزهاست، در تره برکت وجود دارد و آن سبزی من و سبزی پیامبران قبل از من هست، من آن را دوست می دارم و می خورم. (614)
امام باقر (ع) می فرماید: در سبزی تره چهار فایده وجود دارد: بادهای بدن را دفع می کند، دهان را پاک و خوشبو می گرداند، بواسیر را بهبودی می بخشد و برای کسی که آن را پیوسته می خورد، او را از خطر جذام و خوره حفظ می نماید. (615)
محمد بن زکریای رازی گفته است: سبزی تره برای بواسیر و بادهای غلیظ معده مفید است، اشتها را باز می کند و نیروی جنسی را تحریک می نماید. (616)
محمد زکریای رازی گفته است: سبزی تره برای بواسیر و بادهای غلیظ معده مفید است، اشتها را باز می کند و نیروی جنسی را تحریک می نماید.(617)
پزشک دیگری، نوشته است: تره مدر، خلط آور و نرم کننده است، جوشانده آن در دفع ذرات و رسوب ادراری کمک زیاد می کند، به همین جهت مصرف آن برای مبتلایان به روماتیسم و نقرس معمول است، مصرف جوشانده و شربت آن، در موارد گرفتگی صدا، زکام، سرفه، برنشیت و کلیه اختلالات حاد دستگاه تنفسی مؤثر است در تره و مقدار زیادی ویتامین C و نیز ویتامینهای ب 1، ب 2 با هم دیده می شود.(618)

5- خیار

خیار، نیز از سبزیها و یا میوه هائی است، که بنابه روایت قرآن کریم، مورد تقاضای بنی اسرائیل به وسیله حضرت موسی (ع) از جانب خداوند گردیده (619) و در بیان سیره پیشوایان دینی هم، شتایش شده و مفید معرفی گردیده است.
در روایت می خوانیم: پیامبر اسلام بارها خیار را با خرما و نمک می خورد.(620)
امام صادق (ع) فرموده: رسول خدا خیار را با نمک می خورد و می فرمود: اذا اکلتم القثاء، فکلوه من اسفله، فانه اعظم للبرکة.(621)
هرگاه خیار می خورید، آن را از ته آن بخورید، زیرا اینگونه خیار خوردن برکت و خواص بیشتری خواهد داشت.
درباره این احادیث، دو نکته مهم علمی مورد توجه است، اول اینکه، خوردن خرما و نمک با خیار، با توجه به طبع گرم آن دو و طبع سرد خیار، حرارت و برودت یکدیگر را مهار می کنند و تعادل به وجود می آورند. از زیانهای آنها کاسته خواهد شد و قهراً مفید هم بود. دوم اینکه چهارده قرن پیش رسول خدا سفارش فرموده خیار از ته خورده شود، تا برکت و خواص داشته باشد، در حالیکه چند سال پیش دانشمندان پزشکی و غذا شناس، به راز علمی اینگونه خیار خوردن پی بردند و اعلام کردند: خیار باید از ته و قسمت تلخ آن خورده شود، تا مفید واقع شده و حتی جلو بعضی از بیماریها را هم بگیرد!
محمد زکریای رازی می گوید: خیار و کدو، غذای اشخاصی است، که مزاج آنها گرم است، از این جهت به مزاجهای سرد ضرر می رساند و نباید از آن زیاد بخورند.(622)
البته رازی می گوید: قثاء، خیار بار لنگ است و با خیار معمولی تفاوت دارد، اما پزشکان دیگر، درباره خیار معمولی می نویسد: خیار، علاوه بر آنکه به صورت خام خورده می شود، در پزشکی دارای مصارفی است، با ساییدن دانه خیار در مقدار کمی آب، محلولی تهیه می شود، که دارای اثر آرام کننده است، با آب خیار نوعی پماد مسکن خارش تهیه می شود، که اگر بر روی بدن مالیده شود، در رفع جوش و زیبا نمودن پوست اثر فراوان دارد، مصرف زیاد خیار ایجاد ناراحتی می کند، مخصوصاً اشخاصی که دارای معده ضعیف هستند، حتی المقدور باید خیار را با نمک بخورند، زیرا نمک دفع آب فراوان را که در خیار است آسان می کند و ناراحتی معده را کاهش می دهد و در خیار ویتامینهای C.B.A و ده نوع ماده معدنی دیگر وجود دارد.(623)

6- سیر

سیر در زبان قرآن کریم فوم نامیده شده و مورد تقاضای بنی اسرائیل است، که خداوند چون سایر سبزیها، آن را از زمین برویاند (624) در احادیث اسلامی هم این سبزی یا واژه ثوم مورد ستایش قرار گرفته است.
امام علی (ع) روایت کرده است، که رسول خدا فرمود: کلوا الثوم و تداو وابه، فان فیه شفاء من سبعین داء.(625)
سیر بخورید و خود را با آن مداوا کنید، زیرا در این سبزی شفاء درمان هفتاد نوع بیماری وجود دارد.
حسن زیات می گوید: وقتی در مکه اعمال حج خود را انجام دادم، به هنگام بازگشت وارد مدینه شدم و برای ملاقات به جستجوی امام باقر (ع) پرداختیم، گفتند. آن حضرت به روستای بزرگ ینبع رفته است، ناچار برای زیارت آن حضرت به آن محل رفتم، فرمود: ای حسن! تا اینجا آمده ای؟ گفتم: آری، قربانت گردم، سزاوار ندانستم به مدینه بیایم و تو را زیارت نکنم، حضرت فرمود: من سیر خورده ام و اینجا آمدم تا از مسجد رسول خدا (ص) دور باشم.(626)
ابوبصیر می گوید: از امام صادق (ع) درباره خوردن پیاز و سیر سؤال کردم تا آن حضرت فرمود: خوردن سیر تازه و خشک و پخته آن مانعی ندارد. (627)
رسول خدا، سیر را به خاطر بوی بد آن ناپسند می دانست و می فرمود: هر کس سبزی بدبوی سیر را می خورد، به خاطر بوی بد آن به مسجد ما نزدیک نشود، اما اگر کسی سیر بخورد و به مسجد نیاید، مانعی نخواهد داشت.(628)
همچنین رسول گرامی اسلام، فرموده است: هر کس سبزیهای بد بوی سیر و پیاز را می خورد، در مجالس عمومی شرکت نکند، زیرا همانطور که افراد مسلمان از بوی بد سیر و پیاز اذیت می شود، فرشتگان آسمانی هم ناراحت و اذیت خواهند شد!
فلا یغشانا فی مجالسنا، و ان الملائکة تتأذی بما یتأذی به المسلم. (629)
از مجموع احادیثی که درباره سیر مطالعه کردیم، دو نتیجه کلی به دست می آید.
1 - خوردن سیر مطلوب و مفید است، امامان (ع) هم آن را می خوردند، و حتی آن را وسیله معالجه و دوای هفتاد نوع بیماری می شمردند.
2 - هر کس سیر خام می خورد، می بایست از شرکت در مسجدها و مجامع عمومی، مانند: حرمها و زیارتگاهها و بالاخره جلسه های عمومی خودداری کند و از این ناحیه مردم آزادی نکند، چنانکه امام باقر (ع) هم وقتی سیر را برای خاصیت و جنبه دوائی آن خورده بود، از شهر و مردم کناره گیری کرده و به روستا و مزرعه رفته بود. (630)