فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

1- اسفناج

درباره خوردن اسفناج محمد زکریای رازی، می گوید: این سبزی خاصیت اعتدال دارد و برای سینه و نرم کردن شکم سودبخش است و به علت اعتدالی که دارد، برای افرادی که طبع گرم سرد دارند، هر دو سازگار است.(591)
دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: اسفناج دارای سدیم و آهک است، و ترشی خون را از بین می برد، استخوان و عضلات را محکم می کند، رعشه را معالجه می نماید، مواد سفیده ای دارد و جزو غذاهای سازنده محسوب می شود، مواد قندی دارد و نیرو بخش می باشد، به خاطر مواد صمغی که دارد، برای نرم کردن عشاء معده و روده ها مفید است.
اسفناج، آهن و ید دارد و خوب جذب بدن می شود، به علت داشتن کلوفیل زیاد، بوی بد دهان را بر طرف کرده، کم خونی را معالجه می کند، برای درمان ضعف تجویز می شود و ترشح عصیر معدی را آسان می گرداند.
پخته اسفناج، مفید است و نبایستی آن را جوشانده و آب آن را دور ریخت، زیرا آب آن سرشار از مواد معدنی، و کلروفیل است.
اسفناج کمی ملین است، رود هضم می شود، پخته آن جهت درد مفاصل اثر نیکو دارد و اگر ضماد آن را روی محل نیش زنبور بگذارند، از ورم و درد آن می کاهد. (592)
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از بمبئی بر اساس نتائج تحقیقات انجام شده در مرکز تحقیقات اتمی بهابها در شهر بمبئی، در اسفناج و پوست موز دو آنزیم مختلف وجود دارد، که مانع از تشکیل: سنگ کلیه می شود.
بر اساس این تحقیقات، سنگهای کلیه اساساً رسوب کلسیم اگزالایت هستند، که به خاطر افزایش میزان اگروالایت در مایعات بدن تشکیل می شوند. به گفته دانشمندان این مرکز آنزیم حاصل از اسفناج و پوست موز، یعنی اگزالایت اکسید شده، می تواند اگزالایت را خنثی ساخته و در نتیجه از تشکیل چنین سنگهائی در بدن، جلوگیری نماید (593)

2- باقلا

درباره باقلا اگر چه می توان آن را جزو حبوب محسوب داشت، اما آن را در باب سبزیها مطرح می کنیم. احادیثی هم درباره آن وارد شده، که چند نمونه آن را مورد مطالعه قرار می دهیم.
امام رضا (ع) فرموده است: خوردن باقلا، سبب تقویت و محکم شدن ساق و موجب تولید خون تازه در بدن می گردد (594)
امام صادق (ع) فرموده: الباقلا یذهب الداء، ولا داء فیه.(595)
باقلا بیماری و درد را برطرف می کند و خود ضرر و مشکلی ندارد.
همچنین آن حضرت می فرماید، باقلا را با پوست آن بخورید، زیرا در این صورت، معده را دباغی و پاکسازی می کند. (596)
پزشکان می نویسد: باقلا، ارزش درمانی دارد، ولی دیر هضم است، که این اشکال را می توان با خیساندن آن در آب بر طرف کرد.
دکتر لوکلر پزشک عالی قدری که برای درمان بیماریها با فرآورده های گیاهی، تحقیقات زیادی کرده است، اثر درمانی قابل ملاحظه ای را برای باقلا، در درمان التهاب و ورم مثانه، ناشی از وجود سنگ قائل شده است. مصرف باقلا به منظور رفع روماتیسم، نقرس و غیره در میان مردم زیاد معمول است.
دانه آن نرم کننده و از بین برنده التهابات بدن است، جوشانده آن نیز می تواند، اسهالهای مزمن را متوقف سازد.
مصرف باقلای تازه دو اوائل بهار، اغلب باعث بروز مسمومیت یا حساسیتی می شود که به فابیسم معروف است و عوارضی ناشی از این مسمومیت، کم خونی، یرقان، اختلالات روحی، هذیان، ناراحتی های قلبی و گاهی مرگ است! (597)
دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: باقلا مسکن دردها می باشد، با اسهال خونی و قی مبارزه می کند، مدر است و جهاز ادرار را پاک می کند، مقدار نشاسته ای آن از سایر حبوبات کمتر است، اما در عوض مقداری مواد سفیده ای دارد.
باقلا ترشح منی را زیاد می نماید و می گوید: زیاد خوردن آن ذهن را کند می کند.(598)
دکتر سید مرتضی لسانی متخصص بیماریهای داخلی و اطفال، ضمن اینکه، باقلا را یکی از حبوب بسیار مفید و سرشار از پروتئین می داند؛ احتمال می دهد بیماری فابیسم ناشی از آن شود و سوء تغذیه به وجود آید، می گوید: باقلا پس از گوشت، از پروتئین بالائی برخوردار است، اما کسانی که از لحاظ ارثی، به باقلا حساس هستند، می باید از خوردن آن امتناع کنند، بیماری فابیسم در سراسر ایران و بخصوص در شمال کشور مشاهده می شود، از لحاظ جنسی پسرها بیشتر از دخترها بدان مبتلا می شوند و از لحاظ سنی هم کودکان غالباً به آن دچار می گردند و بنابه دلائل نامعلومی با بالا رفتن سن، امکان ابتلا به آن کاهش می یابد.
علائم بیماری فابیسم یعنی مسمومیت خونی، سردرد، تهوع، ادرار خونی، دل درد، تب و رنگ پریدگی شدید است و کسانی که زمینه خانوادگی ابتلاء به این بیماری را دارند، نه تنها از خوردن باقلا بلکه از عبور از کنار مزرعه باقلا باید خودداری کرده و در صورت علائم فوق، در اسرع وقت به مراکز درمانی مراجعه کنند. (599)

3- پیاز

پیاز نیز از سبزیهای بسیار مفیدی است، که در قرآن کریم، با نام بصل یکی از مواد خوراکی مورد درخواست بنی اسرائیل به وسیله حضرت موسی (ع) از جانب خداوند، مطرح گردیده است.(600)
درباره آثار و خواص مفید این سبزی، احادیث فراوانی وارد شده، دانش پزشکی هم آن را ستوده و در برخی از موارد آن را مفید و شفابخش دانسته، که هم جنبه حدیثی و هم جنبه غذائی و درمانی آن را مورد مطالعه قرار می دهیم.
پیامبر اسلام، فرموده است: اذا دخلتم بلاداً، کلوا من بصلها، یطرد عنکم وباءها.(601)
هر وقت به هر شهری وارد شدید، از پیاز آن شهر بخورید، تا وبا و بیماریهای آن شهر از شما دور گردد.
امام صادق (ع) فرموده: پیاز خستگی را بر طرف، اعصاب را تقویت، قدرت راه رفتن را زیاد، نطفه را افزون و تب را از بین می برد. (602)
همچنین آن حضرت فرموده است: پیاز بخورید، زیرا سه فایده دارد: بوی بد دهان را برطرف و دهان را خوشبو می گرداند، لثه های دندان را محکم می کند و برای تقویت نطفه و نیروی جنسی نیز مؤثر خواهد بود. (603)
در احادیث دیگری پیاز خوردن سبب از بین رفتن بلغم، لطیف شدن پوست بدن، نورانی گردیدن رنگ چهره، تقویت قدرت بینائی، پاک و تمیز شدن موها و بالاخره عامل رفع بیماریها معرفی شده است.(604)
از سوی دیگر، برای اینکه از منافع و مزایای خوردن پیاز استفاده شود و موجب آزار و اذیت دیگران نیز نگردد، رسول خدا فرموده است: من اکل هذه البقلة، فلا یقرب مسجدنا و لم یقل: انه حرام. (605)
هر کس پیاز می خورد، به مسجد ما نزدیک نشود، البته این جهت دلیل ممنوع بودن خوردن پیاز نخواهد بود، بلکه برای جلوگیری از مردم آزاری است.