فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

گوشت ماهی

درباره گوشت ماهی که مانند گوشت مرغ، پزشکان آن را گوشت سفید می نامند، قبلاً اشاره ای داشتیم، پیامبر اسلام هم از گوشت ماهی می خورد، امام علی (ع) هم سفارش می کرد، از افراط در خوردن گوشت ماهی خودداری شود و در توصیه ای هم فرموده اند، گوشت ماهی با نان خورده شود. (579)
پزشکان نیز، در مورد خوردن گوشت ماهی، می نویسند: از نظر ارزش غذائی، گوشت ماهی یکی از بهترین مواد پروتئین دار، فسفردار و ویتامین دار است، به ویژه ویتامینهای A و D به علاوه ترکیبات شیمیائی آن کمتر از گوشت گوسفند و گاو نیست، بلکه از برخی جهات بر آنها برتری دارد. بدین جهت کارشناسان مواد غذائی، گوشت ماهی را یکی از بهترین و با ارزشترین منابع غذائی برای انسان می دانند...
ترکیبات شیمیائی بدن ماهیها مختلف است، ولی به هر حال، حاوی آب، آلبومین، مواد چربی و مواد معدنی است، در کیسه صفرای ماهی، مقدار نسبتاً زیادی انسولین موجود است، به طوری که مقدار انسولینی که از نوع ماهی به نام سفره ماهی استخراج می کنند، برابر مقدار انسولین حاصل از غده لوزالمعده یکصد و پنجاه گاو است.
مقدار ویتامین A موجود در یک کیلو ماهی، برابر ویتامین A موجود در 220 کیلو کره یا 6500 عدد تخم مرغ است، یک کیلو گوشت ماهی آزاد 2500 کالری حرارت تولید می کند، ماهی مخصوصاً هنگامی که با سبزی توأم گردد، باعث افزایش فوق العاده ترشحات شیره معده می شود، پاولوف فیزیولوژیست معروف روسی، اثر گوشت ماهی را روی ترشحات معده سگ آزمایش و ثابت کرد، که در اثر مجاورت گوشت ماهی با معده سگ، ترشحات معده، خیلی بیشتر از زمانی است که، سگ گوشت گاو خورده باشد.(580)
دکتر شهریار بهاری در عین حالی که بسیار می کوشد، اصالت گیاهخواری انسان را تأئید کند، از بیان آثار مفید و مؤثر گوشت و مخصوصاً گوشت ماهی، غفلت نداشته و می نویسد:
پروتئین ها در ماهی، گوشت، تخم مرغ، شیر، ماست، پنیر و حبوبات موجود است و از آنها دریافت می گردد...ماهیهای دریائی از لحاظ ید و کلر غنی تر از ماهیهای آب شیرین هستند و ماهیهای آب شیرین، پتاسیم، منیزیوم و فسفر بیشتری دارند، در عمل گوشت، ماهی و تخم مرغ از نظر مقدار مواد پروتئیدی برابرند، مقدار پروئید 100 گرم گوشت، برابر صد گرم ماهی و معادل دو عدد تخم مرغ بزرگ است، گوشت ماهی، مقدار کمی گلوسید، یعنی قند و آمیدون دارد و از ویتامین A و B سرشار است. (581)
در یک بررسی علمی، در مورد ارزش غذائی ماهی، می خوانیم: مصرف روزانه 200 تا 400 گرم انواع ماهی می تواند باعث بهبود یا جلوگیری از آنژین قلبی، آسم، تصلب شرایین، آرتریت، لخته شدن خون، رشد تمور، بیماریهای ورم دار و آسپاسم عروقی قلبی شود.
گزارشهای تحقیقاتی از ژاپن و هلند نشان می دهد، که مصرف ماهی حتی در مقادیر کم (در حدود 30 گرم در روز) می تواند اثر مفیدی، در کاهش حملات قلبی داشته باشد.
همچنین اطلاعات مشابهی از دیگر کشورها، در مورد مصرف متوسط ماهی( در حدود 100 گرم) زیاد آن (بین 700 تا 400 گرم) که می تواند به صورت مؤثری باعث کاهش چربی پلاسما (خون) و جلوگیری از لخته شدن خون و در رگها و نوعی بیماری کم خونی قلب شود.(582)
تا اینجا مقداری از منافع و خواص مفید برخی از مواد گوشتی و حیوانی را بیان کردیم، منظور هم چنانکه بارها تذکر داده شده، احیاء و توجه به اصول غذائی، حفظ ارزشهای مکتبی، پیشگیری از عوارض غذاها و داروهای مصنوعی است. در عین حال خوردن گوشتها نسبت به افراد مختلف، در شرائط سنی و زیستی و جغرافیائی مختلف، تفاوت پیدا می کند و بدین لحاظ مخصوصاً برای افرادی که از سلامت جسمی و روانی مطلوب برخوردار نیستند، مراجعه به پزشک و معاینه و مشاهده، برای آنان ضروری خواهد بود.

فصل هفدهم: چه باید خورد؟

د: سبزیها، منبع انرژیها

در زمینه آثار و منابع حیاتی سبزیها، برای سلامتی و تندرستی، نشاط و شادابی و حتی مورد پیشگیری از برخی بیماریها، کمتر تردیدی به خود می توان راه داد.
قرآن کریم، در داستان بنی اسرائیل که آنان به نظر خود از غذاهای حیوانی یکنواخت خسته شده بودند، یکی تقاضاهای آنان را این مطلب یاد آور می شود که، از درگاه خداوند به وسیله موسی (ع) عناصر نباتی زمین و بالاخره سبزیها را درخواست می کردند.(583)
در احادیث دینی هم می خوانیم که، امام صادق (ع) فرموده است. لکل شی ء حلیة و حلیة الخوان، البقل. (584)
هر چیزی زینتی دارد، اما زینت و زیور سفره ها، سبزیها می باشد.
حنان که راوی حدیث است می گوید: در حضور امام صادق (ع) کنار سفره نشسته بودم، اما دیدم آن حضرت مشغول غذا خوردن نمی شود، گمان کردم منتظر است، تا من شروع به غذا خوردن کنم، اما وی در حالی که منتظر چیزی بود، فرمود: مگر نمی دانی هرگز امیرالمؤمنین (ع) سفره ای پهن نمی شد که در آن سبزی نباشد؟ گفتم: ای مولای من! فدایت شوم، عل علاقه علی (ع) و دیگران به سبزی چیست؟ فرمود: چون دلهای اهل ایمان سرسبز و خرم و سرزنده به حکمتهاست به سبزی و طراوت سبزیها هم، علاقه مند است.(585)
موفق مدنی نیز می گوید، یک روز امام رضا (ع) مرا به مهمانی دعوت کرد، اما هنگامی که سفره پهن شد، سبزی سر سفره نیاورده بودند، حضرت از خوردن غذا خودداری کرد و به خدمتگزار خود گفت: مگر نمی دانی من در سفره ای که سبزی نباشد غذا نمی خورم؟ هر چه زودتر سبزی بیاور و آنگاه که سبزی سر سفره قرار گرفت، حضرت مشغول غذا خوردن شد. (586)
پزشکان در این باره می نویسند: سبزی خوردن که تقریبا در سفره بیشتر ایرانیها وجود دارد، در شهرهای مختلف، از چندین سبزی متفاوت تشکیل شده، که به علت داشتن سلولز در واقع مانند جاروب، مواد انباشته شده در روده را پاک می کند و به این ترتیب، اثر شیره دستگاه هاضمه، روی مواد غذائی به سادگی انجام می گیرد و هضم غذا آسان انجام می شود.
گذشته از این، اثر مشترک هر یک از سبزیها، دارای خاصیت اختصاصی است که خود، به تغذیه بهتر و سالمتر کمک می کند.
در استفاده از سبزی خام آنچه خیلی مهم است، شستشو و تمیز کردن دقیق سبزی است، زیرا سبزی خام مخفیگاه بسیار مساعدی برای انواع میکربهاست و اگر بنا باشد که در این زمینه سهل انگاری شود، بهتر است که از سبزی خام خودداری گردد و به قول معروف عطایش را به لقایش بخشید (587)
پزشک دیگری، نوشته است: پروتئین های گیاهی، معمولاً از مواد سبزیها، یا حبوبات خشک و غلات تحصیل شود و بیش از گوشت پروتئین دارند، یعنی پروتئین آنها به بیست و پنج درصد بالغ می گردد. سویا، یعنی نخود چینی دارای قریب 35 % پروتئین است، پروتئینهای غلات قریب 7 تا 12 درصد است و تقریبا از 250 گرم آنان 18 گرم آن پروتئین خالص می باشد.(588) دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: بهترین راه استفاده از ویتامین ث، خوردن میوه ها و سبزیجات تازه و زنده است، اگر می توانید در همان باغچه خود مقداری سبزی بکارید، گاهی از شهر خارج شوید و به مزارع و باغات بروید و از میوه ها و سبزیهای زنده استفاده نمائید، فوائد میوه جات و سبزیهای زنده یکی دو تا نیست، سبزیهای صحرائی و علفهائی را که گاه گاهی از کنار جوی و صحرا می کنند و می خورند، بهترین عامل سلامتی افراد است. (589)