فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

خرما

خرما نیز از میوه های پر خواص و غذاهای حیاتی بشر است که در قرآن کریم با اهمیت تلقی شده و در احادیث دینی مورد تجلیل و اهمیت زیادی واقع گردیده است.
آنگاه که مریم - ع مادر عیسی (ع) زایمان کرد، خداوند به او فرمود: شاخه درخت خرما را تکان بده، تا خرمای تازه ریخته شود و تناول نمائی.(458)
امام باقر (ع) فرموده است: هیچ چیزی برای زنان تازه زائیده، به اندازه خرمای تازه جنبه شفا بخشی و سودمندی ندارد، زیرا خداوند متعال مریم (ع) که تازه زایمان کرده بود، خرما خورانید. (459)
امام صادق (ع) فرموده: هر کس صبح ناشتا، هفت دانه خرمای خوب تازه بخورد، مسمومیت و جادوگری و عوارض شیطانی، به او زیانی نخواهد رسانید.(460)
رسول خدا (ص) می فرماید: کلو التمر علی الریق، فانه یقتل الدیدان فی البطن.(461)
در حال ناشتا خرما بخورید، زیر خرما جانوران و کرمهای داخل شکم را نابود خواهد کرد.
امام علی (ع) فرموده: به زنان آبستن خرمای تازه بخورانید، چون هیچ چیزی جز خرما برای آنان مفید و شفا بخش نخواهد بود، زیرا خداوند متعال به حضرت مریم (ع) دستور داد خرمای تازه بخورید، همچنین کام فرزندان خود را به هنگام ولادت با خرما برگیرید، زیرا رسول خدا (ص) کام حسن و حسین (ع) را با خرما برداشت.(462)
امام صادق (ع) فرموده است: هرگاه سفره ای برای رسول خدا گسترانیده می شد که در آن خرما وجود داشت، حضرت غذا خوردن خود را با خرما آغاز می کرد.(463)
همچنین آن حضرت فرموده: کان رسول الله اول ما یفطر علیه فی زمن الرطب، الرطب و فی زمن التمر، التمر. (464)
پیوسته شیوه رسول خدا چنین بود که در فصل خرمای تازه با خرمای تازه و در فصل خرمای خشک و غیر تاره با آن روزه خود را افطار می کرد.
امیرالمؤمنین (ع) می فرمود: با افراد شرابخوار اینطور مخالفت کنید که در مقابل آنان خرما بخورید، زیرا در خرما شفای دردها هم وجود دارد.(465)
امام صادق (ع) فرموده است: هر کس به هنگام خواب هفت خرمای خوب بخورد، کرمها و میکربهای داخل شکم او کشته مس شوند. (466)
امام علی (ع) فرموده: به زنان آبستن، خرمای برنیک که بهترین نوع خرماست بخورانید، تا فرزندان حلیم و بردباری برای شما به دنیا بیایند.(467)
همچنین امام علی (ع) فرموده است: خرمای برنی یعنی برنیک که بهترین نوع خرماست را بخورید، زیرا را این نوع خرما بیماریها را برطرف می کند، خستگی را رفع می نماید و بلغم را از بین می برد.(468)
خلاصه، خرما هم غذا و هم دواست و علامه مجلسی بیش از هفتاد حدیث از پیامبر (ص) و امامان معصوم، درباره خرما با انواع و اقسام آن و خواص و آثار مثبت و مفید آنها آورده (469)
و پزشکان هم در این باره می نویسند: خرما یکی از مواد غذائی است که از زمانهای بسیار قدیم در اغلب نقاط زمین، جزو مایحتاج روزانه بوده و مصرف زیاد داشته است، زیرا غذائی کامل، طبیعی و مطبوع است که بسیار آسان هضم می شود و مفید می باشد.
خرما و حاوی مقداری قند است، ایرانیان و اعراب آن را از نعمتهای بزرگ می شمارند، دارای ویتامینهای C و B بوده، اندکی ویتامین دیگر نیز دارد و در آن گوگرد، فسفر، کلسیم، منیزیم و مقداری آهن وجود دارد، خوردن آن با ماست بسیار مفید و مغذی است، سینه را نرم می کند و ضد کم خونی می باشد. (470)
دکتر غیاث الدین جزایری نیز می نویسد: خرما یکی از مفید است، املاح زیاد دارد، املاح خرما خرک از خرماهای معمولی بیشتر است، ویتامینهای آ، ب و مختصری هم ویتامین ث، در آن یافت می شود و خوردن آن با ماست مفید و مغذی است.(471)
وی همچنین می نویسد: خرما سوء هاضمه را از بین می برد، برای تغذیه اطفال بسیار مفید است، اما متأسفانه چنانکه باید و شاید، مردم ارزش غذائی آن را شناخته اند، ولی دانشمندان جهان متوجه شده اند که قند خرما از قند خالص قدرت غذائی بیشتری دارد و برای کسانی که دوره نقاهت را می گذرانند و اشخاص کسل، مخصوصاً اطفال لازم است. (472)

فصل پانزدهم چه باید خورد؟

ب: میوه ها، دارای بیماریها
در این قسمت از بحث، وضعیت تعدادی از میوه ها را که در متون دینی مورد شتایش قرار گرفته و به قول پزشکان، بهترین معدن کلسیم هستند (473) و قهراً روی سلامت و طول عمر انسان هم، تأثیر مثبت و چشمگیر دارند، مورد معرفی قرار می دهیم، اما در این نکته مهم را هم باید مورد توجه داشته باشیم، که میوه های نوبر و تازه و میوه های سالم و مصون از بیماری و پژمردگی، مفید و ثمر بخش بوده و مورد ستایش و تأیید و پیشوایان اسلام قرار داشته است.
امام صادق (ع) فرموده: شیوه همیشگی رسول (ص) این بود، که هر گاه میوه نوبر و تازه ای را می دید، آن را می بوسید و روی چشم و دهان خود می گذاشت و می گفت، خدایا! همانطور که ما را در اول فصل این میوه در سلامت مشاهده می کنی، تا آخر فصل آه هم ما را به سلامت بدار. (474)

1- انار

اناررا قرآن کریم، میوه بهشتی معرفی کرده و می فرماید: در آنجا میوه های خوب و خرما و انار وجود دارد (475) و از سوی دیگر امام صادق (ع) در آموزشهای توحیدی خود به مفضل بن عمر در مورد آثار قدرت و حکمت پروردگار عالم درباره مهندسی انار می فرماید: در انار دقت کنید و ببینید، چگونه داخل آن خانه خانه است و داخل هر یک از خانه های منظم، دانه های انار در ردیفهای منظم و مرتبی چیده شده اند، هر قسمتی از طبقات در کمال زیبائی از پوسته های لطیفی پوشیده شده و همه قسمتها در میان پوست محکمی قرار گرفته است. دقت کنید خداوند چگونه دانه های ظریف انار را به پیه آن نصب کرده، تا به وسیله آن آب به دانه ها برسد، اگر دانه ها به هم چسبیده بودند و پیه در وسط آنها نبود که غذا را به آنها برساند، چگونه همه دانه ها می توانستند، غذای لازم خود را دریافت دارند و شاداب بمانند؟ (476)
در احادیث دیگری دینی هم، انار به عنوان یک غذای مفید و داروی شفابخش مطرح شده که تعدادی از آن را مورد دقت قرار می دهیم.
امام صادق (ع) فرموده است: علیکم بالرمان، فانه لم یأکله جائع الا اجزاه و لا شعبان الا امراه. (477)
انار بخورید، زیرا این میوه برای افراد گرسنه غذای کافی و برای اشخاص سیر، میوه گوارا و لذت بخشی خواهد بود.
امام باقر و صادق (ع) فرموده اند: ما علی وجه الارض ثمرة کانت احب الی رسول الله (ص) من الرمان و کان و الله اذا اکلها احب ان لا یشرکه فیها احد. (478)
امام صادق (ع) فرموده است: کلوا الرمان بشحمه، فانه یدبغ للمعدة و یزید فی الذهن. (479)
انار را با پیه آن، یعنی پوسته نازکی که میان دانه ها قرار دارد، بخورید، زیرا چنین انار خوردنی، معده با دباغی و تمیز، و ذهن را نورانی و قوی می گرداند.
همچنین امام صادق (ع) فرموده: من اکل رمانة یوم الجمعة علی الریق، انارت قلبه اربعین یوماً. (480)
هر کس در حال ناشتا روز جمعه یک انار بخورد، قلب او تا مدت چهل روز نورانی می ماند.
آن امام بزرگوار نیز فرموده: خوردن انار شیرین، موجب تقویت نیروی جنسی و ظرافت و زیبائی کودک از این ناحیه به وجود آمده، می گردد.(481)
امام رضا (ع) فرموده است: دخان شجر الرمان، ینقی الهوام. (482)
دود چوب درخت انار، حشرات موذی و آفات رسان را از بین می برد.
امام صادق (ع) می فرماید: المز اصلح فی البطن.(483)
خوردن انار ملس، یعنی ترش و شیرین برای معده و شکم بهتر خواهد بود.
امام علی (ع) فرموده است: اطعموا صبیانکم الرمان، فانه اسرع لالسنتهم.(484)
به کودکان خود انار بخورانید، زیرا این میوه موجب زود زبان باز کردن آنها می گردد.
امام رضا (ع) فرموده: کلوا الرمان، ینقی افواهکم.(485)
انار بخورید، زیرا دهان شمار را پاکیزه و خوشبو می گرداند.
به هر حال، میوه انار، در اخبار و احادیث اسلامی مورد توجه فراوان واقع شده، برای خوردن آن هم با تفاصیلی که بیان شد، منافع و خواص زیادی بیان گردیده، مرحوم علامه محمد باقر مجلسی در این باره 52 حدیث آورده (486) و برخی از پزشکان هم می نویسد: از گرد دانه انار، برای بند آمدن خون قاعدگی استفاده می شود، التیام دهنده زخمها نیز هست، آب انار بسیار مفرح و مدر است، در بیماریهای مجاری ادرار و در موارد عدم ترشح کافی مجاری صفراوی بسیار مفید است.(487)