فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

ماش

ماش از حبوبی است که غیر از جنبه غذائی آن به عنوان یک داروی شفابخش، از سوی پیشوایان معصوم معرفی شده و استفاده از آن دارای خواص مختلفی است.
در روایت می خوانیم: مردی از یاران امام موسی بن جعفر (ع) از داشتن پیسی و لکهای پوست بدن خود نزد آن حضرت اظهار ناراحتی و تقاضای راهنمائی کرد، آن حضرت به او دستور داد ماش را نپز و همراه غذای خود بخور.(445)
همچنین شخصی به خاطر بیمار پیسی به حضور امام رضا علیه السلام رسید و برای مداوای بیماری خود، از آن بزرگوار راه معالجه درخواست نمود، حضرت فرمود: خذ الماش الرطب فی ایامه و دقه مع و رقه، و اعصر الماء، و اشربه علی الریق، و اطله علی البهق...(446)
وقتی ماش تازه به عمل آمد، آن را بردار و با برگ بوته ماش کوبیده، عصاره آن را بخور و ضماد آن را هم بر موضع کلها بمال، آن شخص می گوید: به دستور امام رفتار کردم و بیماری پیسی من بر طرف شد.
فیروز آبادی نوشته است: ماش دانه معروفی است که، طبع آن معتدل و کوبیده آن برای افراد تب دار و زکام ملین است و اگر کوبیده شود و با سرکه مخلوط گردد، برای معالجه سوداء مفید خواهد بود و ضماد آن هم اعضاء سست بدن را تقویت می کند.(447)
در پزشکی هم می نویسند: دانه ماش، علاوه بر آنکه برای درمان آبله، سرخک و بیماریهای نظیر آن تأثیر دارد، ضماد آرد آن برای رفع التهابات سطحی بدن، بخصوص لک و پیسی بکار می رود، ماش از عدس لطیفتر، نفخ آن از باقلا کمتر است، ماش اشتها آور و خلط آور هم می باشد.(448)
در مجله ای هم که، مسائل غذائی و درمانی مورد رسیدگی قرار گرفته، می خوانیم:
ماش نیز از حبوباتیست که به صورت خشک مصرف می شود و آن را در اغذیه مختلف بکار می برند.
ماش نیز به خاطر دارا بودن مواد معدنی پرارزش و ویتامینهای لازم و آلبومین و هیدرات دوکاربن ارزش غذائی خوبی داشته و نیز برای افرادی که فعالیت بدنی زیاد دارند و استطاعت کافی نیز ندارند، می تواند غذای بسیار سودمندی باشد.
ماش نیز مانند سایر حبوبات ترکیب شده از آلبومین ، هیدرات دوکارین چربی، مواد معدنی، آب و سلولز است.
آلومین ماش از آلبومین و می نماید ، بدین لحاظ ماش را نیز مانند سایر حبوبات باید مبتلایان به نقرس کمتر مصرف نمایند.
در ماش ویتامینهائی چون ویتامین آ (A) و ویتامینهای فاکتور ب (ب 1، ب 2، ب 6 و پ پ ) به مقدار کافی یافت می شود، بدین صورت: پتاسیم، منیزیوم، فسفر، کلسیم، و آهن. به خوبی می دانیم پتاسیم چه عمل بزرگ و پر ارزشی برای سلامتی ما انجام می دهد و آن شستشوی کلیه ها و پائین آوردن درجه اسیدی خون و منظم کردن ضربان قلب، و نیز فسفر و کلسیم وجودشان بسیار برای بدن ضروریست و در رشد و نمو اطفال نقشی انکارناپذیر دارد. آهن نیز در ماش به قدر کافی یافت می شود و وجود همین آهن است که می تواند در اشخاص کم خونی مؤثر بوده و رفع بسیاری از کم خونیها را می نماید. باز هم در مورد ماش توصیه می کنیم که مبتلایان به بیماری دستگاه گوارش از خوردن آن امسال نمایند، چون سلولز موجود در ماش باعث ناراحتی آن خواهد شد.(449)

عدس

عدس نیز از حبوبهائی است که اولاً قرآن کریم آن را به عنوان یکی از غذاهای درخواستی بنی اسرائیل از حضرت موسی (ع) مطرح کرده است.(450)
ثانیاً، احادیث متعددی درباره آن به عنوان غذا و داروی مداوا کننده وارد شده است، از جمله می خوانیم: عبدالله بن تیهان صحابی رسول خدا (ص) در حالی که آن حضرت نماز خود را به پایان رسانده و در جای خود نشسته بود، به حضور حضرتش رسید و گفت: ای رسول خدا! من زیاد در حضور تو می نشینم و سخنان ترا گوش می کنم، اما قلبم نرم نمی شود و اشکم هم جاری نمی گردد! رسول خدا فرمود: علیک بالعدس فکله، فانه یرق القلب، و یسرع الدمعة، و قد بارک علیه سبعون نبیاً.(451)
برای لازم است، عدس بخوری، زیرا خوردن عدس قلب را رقیق و نرم می کند و اشک را سریع جاری می گرداند، زیرا هفتاد پیامبر از برکت و منافع آن تعریف کرده اند.
در بیان دیگری: رسول گرامی اسلام فرموده: یکی از پیامبران، از وضع قساوت و دلسختی قوم خود به درگاه خداوند شکایت بد، خداوند در حالی که آن پیامبر در محراب عبادت خود نشسته بود، وحی فرستاد: به امت و قوم خود دستور بده، عدس بخورند، زیرا عدس قلب را نرم و اشک را جاری می گرداند، غرور و زنگهای درون را می زادید، زیرا عدس غذای ابرار و بندگان شایسته خداوند است. (452)
دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: عدس یکی از خوراکیهای ضد کم خونی است، و شیر را زیاد می کند. عدس دارای ویتامینهای: آ، ب و ث می باشد، وقتی عدس را می پزید، باید آن را نیز به غذا افزوده و میل نمائید: تا از ویتامینها و مواد مفید آن استفاده کنید.
عدس دارای مقدار زیادی فسفر و آهن است، کلسیم نیز به حد کافی دارد، و به علت داشتن جدار ضخیم، ویتامینهای آن دوام بیشتری دارند.(453)
عدس، مقداری منگنز دارد، سود و پتاس آن زیاد است، در بین حبوبات، عدس از همه، مواد غیر قابل هضم آن کمتر است و تولید نفخ نمی نماید، نشاسته آن زودتر از سایر نشاسته ها تحت تأثیر بزاق و لوزالمعده قرار گرفته و تبدیل به قند می شود.
عدس، برای سوپ بسیار عالی است، پوست عدس ملین و مغز آن قابض است. عدس را در آب بپزید و آب آن را بخورید تا سینه شما نرم شود، زیاد خوردن عدس باعث زیادی ترشح سیب آدم شده، تولید هیجان نموده و سبب دیدن خوابهای پریشان می شود و قدرت جنسی را کاهش می دهد، مخصوصاً اگر آن را با ماهی بخورند. (454)

داروی اعصاب و کم خونی

در مجله ای، راجع به منافع دیگر عدس، از جمله آثار تسکین بخشی آن روی اعصاب می خوانیم.
عدس نیز از حبوبات و مواد غذائی است که سرشار از ویتامین و مواد نیاز بدن می باشد.
عدس بیش از سایر حبوبات دارای ویتامین، به خصوص ویتامینهای فاکتور ب (ب 1، ب 2، ب 3 و پ پ) و مقدار قابل توجهی ویتامین آمی باشد. بدین لحاظ عدس گذشته از غذائیت و ارزش حیاتی که دارد، داروی بسیار خوبی برای اعصاب می باشد، برای کودکان اشتها آور و در رشدشان مؤثر بوده و برای سالمندان تولید کننده نیرو و حفظ آثار جوانی است. به طور کلی باید دانست که عدس دارای: آلبومین، هیدرات دو کربن، چربی، مواد معدنی، آب و سلولز می باشد: چون سلولز عدس کم است، لذا هضم و جذب و آن به خوبی انجام می گیرد و از طرفی مقدار آلبومین موجود در عدس به قدر کافی بوده و می تواند جانشین خوبی برای مواد گوشتی و البومین باشد.
مقدار زیادی مواد معدنی به صورت زیر در عدس وجود دارد: پتاسیم، فسفر، منیزیوم، کلسیم و آن. بدین لحاظ یاد آور می شویم که وجود پتاسیم در عدس موجب می شود که فعالیت کلیه زیاد شده و بهتر سموم بدن را دفع کند و نیز عضله قلب را تقویت کرده و در حفظ سلامتی موثر می باشد.از طرفی وجود کلسیم باعث تقویت خون عضلات و رشد و نمو در اطفال می شود. فعالیت سلولهای مغز و هوش و حافظه را افزون می نماید. از طرفی همه می دانیم که آهن چه نقش بزرگی در سوخت و ساز و ایجاد خون در بدن دارد.
بدین لحاظ با مصرف عدس می توانیم، جلو کم خونی را گرفته و درمانی باشد برای مبتلایان به کم خونی و کسانی که دوران نقاهت را می گذرانند، از طرفی این مواد معدنی موجب زیاد شدن قلیائیت بدن شده، برای اشخاص سالمند و جودش لازم و در حفظ تعادل بن های بدن و سلامتی بسیار ضروری است.(455)
درباره قاووت یعنی عدس کوبیده و نرم شده مخلوط آن با قهوه و شکر، امام صادق (ع) فرموده است: این ماده داروئی، عطش را برطرف می کند، معده را تقویت می نماید، حرارت و صفرا را فرو می نشاند، درون انسان را خنک می کند و بالاخره قاووت عدس دوای هفتاد نوع بیماری می باشد و آن حضرت هرگاه مسافرت می رفت قاووت عدس با خود می برد و پیوسته به اعضاء خانواده و همراهان خود می فرمود: هرگاه گرفتار هیجان خون شوید، سویق عدس بخورید، زیرا این ماده، هیجان خون را تسکین می بخشد و حرارت بدن را آرام می کند.(456)
علی بن مهزیار می گوید: یکی از دختران من گرفتار عادت ماهیانه شده بود و خونریزی او قطع نمی گردید، موضوع را با امام باقر (ع) در میان گذاشتم، آن حضرت فرمود: به او قاووت عدس بخوران، که دستور او را عملی کردم، خونریزی دختر قطع گردید و بهبود یافت.(457)