فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

نان خشک

نان خشک و به تغییر بهتر نان خشکه تنور که هم اکنون نیز در بسیاری از روستاها رایج است، مواد خوراکی است که، با توجه به جویدن ضروری آن، این ماده غذائی با بزاق دهان آمیخته می گردد و بهتر هضم می شود، رطوبت بیش از اندازه معده را کم می کند، برای فعالیت آرواره مفید خواهد بود و گاهی هم نقش هضم کننده برای سایر غذاها خواهد داشت.
ابو بصیر صحابی امام صادق (ع) می گوید: من مهمانی داشتم که تقاضای بالنگ و عسل کرد و آنگاه که هر دو را برای او فراهم کردم، بالنگ و عسل را با هم خورد و من هم در خوردن آن با او همراهی کردم، بعد به حضور امام صادق (ع) رسیدم، مشاهده کردم سفره ای جلو او پهن بود، حضرت فرمود:
نزدیک بیا و غذا بخور، گفتم: من بالنگ و عسل با هم خورده ام، اکنون به خاطر سوء هاضمه و سنگینی مزاج، ناراحت هستم، آن حضرت غلام خود را صدا زد، فرمود، غلام از بانوی خدمتگزار خانه مقداری نان خشک تنور بگیرد و بیاورد، سپس به من فرمود: کل هذا الخبز الیابس فانه یهضم الاترنج...(444)
این مقدار خانه خشکه تنور را بخور، زیرا آن بالنگ را هضم می کند، من هم آن نان را خوردم و آنگاه که از جای خود حرکت کردم، به قدری راحت و سب شدم که گوئی اصلاً غذائی نخورده بودم!

ماش

ماش از حبوبی است که غیر از جنبه غذائی آن به عنوان یک داروی شفابخش، از سوی پیشوایان معصوم معرفی شده و استفاده از آن دارای خواص مختلفی است.
در روایت می خوانیم: مردی از یاران امام موسی بن جعفر (ع) از داشتن پیسی و لکهای پوست بدن خود نزد آن حضرت اظهار ناراحتی و تقاضای راهنمائی کرد، آن حضرت به او دستور داد ماش را نپز و همراه غذای خود بخور.(445)
همچنین شخصی به خاطر بیمار پیسی به حضور امام رضا علیه السلام رسید و برای مداوای بیماری خود، از آن بزرگوار راه معالجه درخواست نمود، حضرت فرمود: خذ الماش الرطب فی ایامه و دقه مع و رقه، و اعصر الماء، و اشربه علی الریق، و اطله علی البهق...(446)
وقتی ماش تازه به عمل آمد، آن را بردار و با برگ بوته ماش کوبیده، عصاره آن را بخور و ضماد آن را هم بر موضع کلها بمال، آن شخص می گوید: به دستور امام رفتار کردم و بیماری پیسی من بر طرف شد.
فیروز آبادی نوشته است: ماش دانه معروفی است که، طبع آن معتدل و کوبیده آن برای افراد تب دار و زکام ملین است و اگر کوبیده شود و با سرکه مخلوط گردد، برای معالجه سوداء مفید خواهد بود و ضماد آن هم اعضاء سست بدن را تقویت می کند.(447)
در پزشکی هم می نویسند: دانه ماش، علاوه بر آنکه برای درمان آبله، سرخک و بیماریهای نظیر آن تأثیر دارد، ضماد آرد آن برای رفع التهابات سطحی بدن، بخصوص لک و پیسی بکار می رود، ماش از عدس لطیفتر، نفخ آن از باقلا کمتر است، ماش اشتها آور و خلط آور هم می باشد.(448)
در مجله ای هم که، مسائل غذائی و درمانی مورد رسیدگی قرار گرفته، می خوانیم:
ماش نیز از حبوباتیست که به صورت خشک مصرف می شود و آن را در اغذیه مختلف بکار می برند.
ماش نیز به خاطر دارا بودن مواد معدنی پرارزش و ویتامینهای لازم و آلبومین و هیدرات دوکاربن ارزش غذائی خوبی داشته و نیز برای افرادی که فعالیت بدنی زیاد دارند و استطاعت کافی نیز ندارند، می تواند غذای بسیار سودمندی باشد.
ماش نیز مانند سایر حبوبات ترکیب شده از آلبومین ، هیدرات دوکارین چربی، مواد معدنی، آب و سلولز است.
آلومین ماش از آلبومین و می نماید ، بدین لحاظ ماش را نیز مانند سایر حبوبات باید مبتلایان به نقرس کمتر مصرف نمایند.
در ماش ویتامینهائی چون ویتامین آ (A) و ویتامینهای فاکتور ب (ب 1، ب 2، ب 6 و پ پ ) به مقدار کافی یافت می شود، بدین صورت: پتاسیم، منیزیوم، فسفر، کلسیم، و آهن. به خوبی می دانیم پتاسیم چه عمل بزرگ و پر ارزشی برای سلامتی ما انجام می دهد و آن شستشوی کلیه ها و پائین آوردن درجه اسیدی خون و منظم کردن ضربان قلب، و نیز فسفر و کلسیم وجودشان بسیار برای بدن ضروریست و در رشد و نمو اطفال نقشی انکارناپذیر دارد. آهن نیز در ماش به قدر کافی یافت می شود و وجود همین آهن است که می تواند در اشخاص کم خونی مؤثر بوده و رفع بسیاری از کم خونیها را می نماید. باز هم در مورد ماش توصیه می کنیم که مبتلایان به بیماری دستگاه گوارش از خوردن آن امسال نمایند، چون سلولز موجود در ماش باعث ناراحتی آن خواهد شد.(449)

عدس

عدس نیز از حبوبهائی است که اولاً قرآن کریم آن را به عنوان یکی از غذاهای درخواستی بنی اسرائیل از حضرت موسی (ع) مطرح کرده است.(450)
ثانیاً، احادیث متعددی درباره آن به عنوان غذا و داروی مداوا کننده وارد شده است، از جمله می خوانیم: عبدالله بن تیهان صحابی رسول خدا (ص) در حالی که آن حضرت نماز خود را به پایان رسانده و در جای خود نشسته بود، به حضور حضرتش رسید و گفت: ای رسول خدا! من زیاد در حضور تو می نشینم و سخنان ترا گوش می کنم، اما قلبم نرم نمی شود و اشکم هم جاری نمی گردد! رسول خدا فرمود: علیک بالعدس فکله، فانه یرق القلب، و یسرع الدمعة، و قد بارک علیه سبعون نبیاً.(451)
برای لازم است، عدس بخوری، زیرا خوردن عدس قلب را رقیق و نرم می کند و اشک را سریع جاری می گرداند، زیرا هفتاد پیامبر از برکت و منافع آن تعریف کرده اند.
در بیان دیگری: رسول گرامی اسلام فرموده: یکی از پیامبران، از وضع قساوت و دلسختی قوم خود به درگاه خداوند شکایت بد، خداوند در حالی که آن پیامبر در محراب عبادت خود نشسته بود، وحی فرستاد: به امت و قوم خود دستور بده، عدس بخورند، زیرا عدس قلب را نرم و اشک را جاری می گرداند، غرور و زنگهای درون را می زادید، زیرا عدس غذای ابرار و بندگان شایسته خداوند است. (452)
دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: عدس یکی از خوراکیهای ضد کم خونی است، و شیر را زیاد می کند. عدس دارای ویتامینهای: آ، ب و ث می باشد، وقتی عدس را می پزید، باید آن را نیز به غذا افزوده و میل نمائید: تا از ویتامینها و مواد مفید آن استفاده کنید.
عدس دارای مقدار زیادی فسفر و آهن است، کلسیم نیز به حد کافی دارد، و به علت داشتن جدار ضخیم، ویتامینهای آن دوام بیشتری دارند.(453)
عدس، مقداری منگنز دارد، سود و پتاس آن زیاد است، در بین حبوبات، عدس از همه، مواد غیر قابل هضم آن کمتر است و تولید نفخ نمی نماید، نشاسته آن زودتر از سایر نشاسته ها تحت تأثیر بزاق و لوزالمعده قرار گرفته و تبدیل به قند می شود.
عدس، برای سوپ بسیار عالی است، پوست عدس ملین و مغز آن قابض است. عدس را در آب بپزید و آب آن را بخورید تا سینه شما نرم شود، زیاد خوردن عدس باعث زیادی ترشح سیب آدم شده، تولید هیجان نموده و سبب دیدن خوابهای پریشان می شود و قدرت جنسی را کاهش می دهد، مخصوصاً اگر آن را با ماهی بخورند. (454)