فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

نان برنج

برنج امروز در جامعه ما، به صورت نان مورد استفاده قرار نمی گیرد، بلکه به صورتهای دیگر مصرف می شود، دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: سبوس چلتوک نیز دارای مقدار زیادی ویتامین ب می باشد، چینی ها که برنج پوست نکنده می خورند، موی سر آنها نمی ریزد، و سفید نمی گردد و مبتلا به زیادی کلسترول نمی شوند (438) به این دلیل نامبرده خوردن برنج را به صورت پلو و چلو مطلوب نمی داند، بلکه، چلتوک و برنج با پوست را که، به صورت کته در می آید، مفید و سالم می شمارد.(439)
اما به حال، در احادیث دینی ما، نان برنج مطرح شده و مداوا کننده و سلامت بخش معرقی گردیده است.
امام صادق (ع) فرموده: ما دخل فی جوف المسلول شی ء انفع له من خبز الارز.(440)
هیچ غذائی داخل شکم شخص مسلول نمی گردد، که نفع آن از نان برنج بیشتر باشد.
امام صادق (ع) می فرماید: اطعموا المبطون خبز الارز...انه یدبغ المعدة و یسل الداء سلاً.(441)
به افراد مبتلا به اسهال نان برنج بخوارنید، زیرا نان برنج معده را دباغی و شستشو می دهد و بیماری را به راحتی برطرف می نماید و هیچ چیز برای شخص مبتلا به اسهال از نان برنج بهتر نیست.
پیامبر اسلام نیز فرموده است: بهترین غذای دنیا و آخرت، گوشت و برنج است. (442)
محمد زکریای رازی نیز می نویسد: به طور کلی هضم نان برنج مشکل تر و دفع آن کندتر از نان گندم است و از همین نظر است که مردم فهمیده اند که نان برنج را باید با نمک و چربی بسیار و یا با شیر و سیر بخورند...(443)
به هر حال، در این جهت هم احتیاط و مراجعه به پزشک را نباید از دست داد.

نان خشک

نان خشک و به تغییر بهتر نان خشکه تنور که هم اکنون نیز در بسیاری از روستاها رایج است، مواد خوراکی است که، با توجه به جویدن ضروری آن، این ماده غذائی با بزاق دهان آمیخته می گردد و بهتر هضم می شود، رطوبت بیش از اندازه معده را کم می کند، برای فعالیت آرواره مفید خواهد بود و گاهی هم نقش هضم کننده برای سایر غذاها خواهد داشت.
ابو بصیر صحابی امام صادق (ع) می گوید: من مهمانی داشتم که تقاضای بالنگ و عسل کرد و آنگاه که هر دو را برای او فراهم کردم، بالنگ و عسل را با هم خورد و من هم در خوردن آن با او همراهی کردم، بعد به حضور امام صادق (ع) رسیدم، مشاهده کردم سفره ای جلو او پهن بود، حضرت فرمود:
نزدیک بیا و غذا بخور، گفتم: من بالنگ و عسل با هم خورده ام، اکنون به خاطر سوء هاضمه و سنگینی مزاج، ناراحت هستم، آن حضرت غلام خود را صدا زد، فرمود، غلام از بانوی خدمتگزار خانه مقداری نان خشک تنور بگیرد و بیاورد، سپس به من فرمود: کل هذا الخبز الیابس فانه یهضم الاترنج...(444)
این مقدار خانه خشکه تنور را بخور، زیرا آن بالنگ را هضم می کند، من هم آن نان را خوردم و آنگاه که از جای خود حرکت کردم، به قدری راحت و سب شدم که گوئی اصلاً غذائی نخورده بودم!

ماش

ماش از حبوبی است که غیر از جنبه غذائی آن به عنوان یک داروی شفابخش، از سوی پیشوایان معصوم معرفی شده و استفاده از آن دارای خواص مختلفی است.
در روایت می خوانیم: مردی از یاران امام موسی بن جعفر (ع) از داشتن پیسی و لکهای پوست بدن خود نزد آن حضرت اظهار ناراحتی و تقاضای راهنمائی کرد، آن حضرت به او دستور داد ماش را نپز و همراه غذای خود بخور.(445)
همچنین شخصی به خاطر بیمار پیسی به حضور امام رضا علیه السلام رسید و برای مداوای بیماری خود، از آن بزرگوار راه معالجه درخواست نمود، حضرت فرمود: خذ الماش الرطب فی ایامه و دقه مع و رقه، و اعصر الماء، و اشربه علی الریق، و اطله علی البهق...(446)
وقتی ماش تازه به عمل آمد، آن را بردار و با برگ بوته ماش کوبیده، عصاره آن را بخور و ضماد آن را هم بر موضع کلها بمال، آن شخص می گوید: به دستور امام رفتار کردم و بیماری پیسی من بر طرف شد.
فیروز آبادی نوشته است: ماش دانه معروفی است که، طبع آن معتدل و کوبیده آن برای افراد تب دار و زکام ملین است و اگر کوبیده شود و با سرکه مخلوط گردد، برای معالجه سوداء مفید خواهد بود و ضماد آن هم اعضاء سست بدن را تقویت می کند.(447)
در پزشکی هم می نویسند: دانه ماش، علاوه بر آنکه برای درمان آبله، سرخک و بیماریهای نظیر آن تأثیر دارد، ضماد آرد آن برای رفع التهابات سطحی بدن، بخصوص لک و پیسی بکار می رود، ماش از عدس لطیفتر، نفخ آن از باقلا کمتر است، ماش اشتها آور و خلط آور هم می باشد.(448)
در مجله ای هم که، مسائل غذائی و درمانی مورد رسیدگی قرار گرفته، می خوانیم:
ماش نیز از حبوباتیست که به صورت خشک مصرف می شود و آن را در اغذیه مختلف بکار می برند.
ماش نیز به خاطر دارا بودن مواد معدنی پرارزش و ویتامینهای لازم و آلبومین و هیدرات دوکاربن ارزش غذائی خوبی داشته و نیز برای افرادی که فعالیت بدنی زیاد دارند و استطاعت کافی نیز ندارند، می تواند غذای بسیار سودمندی باشد.
ماش نیز مانند سایر حبوبات ترکیب شده از آلبومین ، هیدرات دوکارین چربی، مواد معدنی، آب و سلولز است.
آلومین ماش از آلبومین و می نماید ، بدین لحاظ ماش را نیز مانند سایر حبوبات باید مبتلایان به نقرس کمتر مصرف نمایند.
در ماش ویتامینهائی چون ویتامین آ (A) و ویتامینهای فاکتور ب (ب 1، ب 2، ب 6 و پ پ ) به مقدار کافی یافت می شود، بدین صورت: پتاسیم، منیزیوم، فسفر، کلسیم، و آهن. به خوبی می دانیم پتاسیم چه عمل بزرگ و پر ارزشی برای سلامتی ما انجام می دهد و آن شستشوی کلیه ها و پائین آوردن درجه اسیدی خون و منظم کردن ضربان قلب، و نیز فسفر و کلسیم وجودشان بسیار برای بدن ضروریست و در رشد و نمو اطفال نقشی انکارناپذیر دارد. آهن نیز در ماش به قدر کافی یافت می شود و وجود همین آهن است که می تواند در اشخاص کم خونی مؤثر بوده و رفع بسیاری از کم خونیها را می نماید. باز هم در مورد ماش توصیه می کنیم که مبتلایان به بیماری دستگاه گوارش از خوردن آن امسال نمایند، چون سلولز موجود در ماش باعث ناراحتی آن خواهد شد.(449)