فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

نام گندم

در تعریفها و سفارشهائی که از زبان پیشوایان اسلام نسبت به نان به عمل آمده، و حتی نان سرچشمه مواد خوراکی و حیاتی انسان قلمداد گردیده (422) منظور نان گندم است و پزشکان هم سفارش می کنند: در میان نانها، از همه بهتر نان سنگک است، زیرا در موقع پختن، صدمه زیادی به مواد آن نمی رسد.(423)
دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: نان دارای ترکیبهای مختلفی است، که هر یک از آنها داری فوائد و منافع زیادی برای بدن می باشد، سهم بزرگ آن را نشاسته تشکیل می دهد، که گاهی آن را به عنوان دارو خریداری می کنید، نشاسته پخته برای باز کردن پیله دندان اثر نیکو دارد، و در ساختن خمیر معمولاً خمیر تشر مصرف می نمایند، این خمیر ترش دارای مقدار زیادی میکربهای مفید است که ویتامین ب ترشح می نمایند.
سبوس نان دارای فلزات گرانبها، و ویتامینهای سودمند است، و به عنوان یک داروی مؤثر و مفید برای بدن لازم است. (424)
همچنین، وی ضمن اینکه استفاده از غلات را با سبوس، مانند: گندم، جو، ارزن و برنج را توصیه می کند و آن را منابع مهمی از ویتامین ب می داند (425) درباره نام گندم توضیح می دهد: گندم از سه قسمت متمایز تشکیل شده و قوت غالب ما می باشد.
قسمت اول آن نشاسته است که، به آسانی تبدیل به قند شده، سوخت بدن را تأمین می نماید، و از این جهت نان جزو غذاهای نیرو بخش قرار گرفته است.
قسمت دوم گلوتن است که، مانند موم در عسل می باشد، این ماده جزو مواد ازت دار بیاض البیضی است و ماده ای به نام لیزین دارد که ترشی خون را بالا می برد.
قسمت سوم که در روی گندم قرار دارد، سبوس است، که دارای فسفر و ویتامین ب می باشد، و در آن ماده ای وجود دارد که کلسیم را رسوب می دهد.(426)
دکتر رهنما چیت ساز می نویسد: نان گندم برای کسانی که غذاهای کلسیم دار مصرف می کنند، بسیار مفید است، زیرا این ماده خوراکی کلسیم کهنه را از بین می برد و کلسیم تازه جانشین آن می کند. (427)
البته این نکته هم باید مورد توجه باشد که پختن نان باید به صورت مطلوبی صورت گیرد، تا از خسارت اقتصادی و زیانهای بهداشتی آن هم مصون بمانیم، زیرا به اعتراف وزیر کشاورزی : اکنون ضایعات نان به علت پخت نامناسب، سالانه به دو میلیون تن می رسد (428) و آن طور که کارشناسان امور غذائی می گویند: از هر سه قرص نان ( به خاطر کیفیت نامطلوب پخت) یک قرص آن دور ریخته می شود.(429)

نان جو

در اخبار و احادیث دینی ما، بیشتر روی خوردن نان جو تأکید شده، منتهی از خوردن زیاد نان جود و شکمباری نسبت به آن باید خودداری شود.
عیص بن قاسم از امام صادق (ع) پرسید: از پدران تو روایت شده است که رسول خدا (ص) از نان گندم سیر نمی خورد، آیا چنین درست است؟ امام صادق (ع) فرمود: رسول خدا هرگز نان گندم نخورد و از نان جو هم سیر نمی خورد.(430)
امام صادق (ع) فرموده است: برتری نان جو نسبت به نان گندم، مانند برتری ما نسبت به سایر مردم است، هیچ پیغمبری نبوده مگر اینکه مردم را به خوردن نان جود دعوت می کرده و آن را مایه برکت می دانسته، زیرا نان جود به هر شکمی وارد شود، هر گونه دردی را بر طرف می گرداند، چون نان خود را خوراک انبیاء و طعام نیکان بوده است.(431)
امام صادق (ع) فرموده: لو علم الله فی شیی ء شفاء اکثر من الشعیر، ما جعل غذاء الانبیاء علیهم السلام. (432)
اگر خداوند در چیزی شفای بیشتری از جو سراغ داشت، جود را غذای پیامبران خویش قرار نمی داد.
دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: سبوس جو سلولز بیشتری دارد، از این رو نان گندم بر جو مزیت پیدا نموده است، با این وجود بعضی از یبوستها با خوردن نان جو برطرف می شود، ولی نباید در خوردن آن افراط کرد، بلکه حتی المقدور باید آن را نرم نمود و سبوسهای درشت آن را گرفت، تا تولید اسهال ننماید.(433)
وی ضمن اینکه خوردن نان جو را برای حفظ جوانی و جلوگیری از سفید شدن مو مفید می داند، سفارش می کند: مقدار خوراک نان در شبانه روز دویست گرم است و بیش از این مقدار نباید مصرف نمود (434)
این پزشک در جای دیگر می نویسد: روستائیهائی که نان جو می خورند، دیرتر پیر می شوند، موی سر آنها نمی ریزد، جود سبوس آن یکی از بهترین درمان کلسترول می باشد، و از روزی که جو از نان انسان جدا شده، سرطان زیاده گردیده است. (435)
محمد زکریای رازی طبیب بزرگ اسلامی هم، نظریه علمی خود را در این باره، این طور بیان کرده است: نانی که از جود تهیه می شود، این خاصیت را دارد که به رنگ بدن تر و تازگی می بخشد، ولی در روده ها ایجاد نفع نموده و مزاج را سرد می کند و کسی که بخواهد مزاج خود را سرد کند، باید از این نان بخورد و اگر مجبور به خوردن آن باشد و بخواهد مدتی طولانی با آن تغذیه نماید، لازم است با عسل و خرما و دنبه و آبگوشت و سفید بای ادویه بخورد و روی آن نیز عسل بنوشد، تا از رنج درد مفاصل و تولید قولنج شدید، در امان باشد.(436)
اعضای یک گروه تحقیقاتی ژاپنی پی برده اند که خوردن جو همراه با کته برنج، میزان چربی خود را به مقدار قابل ملاحظه ای، کاهش خواهد داد.
دیوکی اکی گامی رئیس این گروه تحقیقاتی که برای مؤسسه ملی بهداشت و مواد غذائی ژاپن کار می کند، می گوید: مصرف جو برای درمان بیماران مبتلا به چربی خون، اثرهای شگفت انگیزی در بر دارد، این گروه در آزمایشهائی، برای 20 نفر بیماری مبتلا به چربی خون، به مدت دو هفته، روزانه 2 بار و هر بار به مقدار 200 گرم کته برنج همراه با همان مقدار جو تجویز کرد، که در نتیجه میزان کلسترول در هر 100 سی سی خون هر یک از بیماران، از میزان 280 به 251 میلی گرم کاهش یافت.
گفتنی است، میزان معمولی کلسترول در خون انسان سالم، بین 130 تا 240 ملی گرم در صد سی متغیر است و مقدار چربی طبیعی مجاز در خون انسان سالم، بین 36 تا 130 میلی گرم است. به گفته این گروه از محققین ژاپنی، جو همچنین به دلیل و فور الیاف طبیعی در آن، اثرهای معجزه آسائی در پائین آوردن قند خون داشته و این ماده از قدیم در چین به عنوان یک داروی مؤثر برای پائین آوردن چربی و قند خون، تجویز می شده است.(437)
باری، با این توضیحائی که درباره نان جو بیان شد، اولاً روشن گردید که، پیامبر (ص) و سایر انبیائی که از نان جو استفاده می کردند، عموماً در محیطها گرمسیری که خرمای فراوان وجود داشت زیست می نمودند و به دلیل شرائط اقلیمی عمدتاً اقتصادی نان جو خوردن را داشته اند، ثانیاً همانطور که درباره پیغمبر (ص) خواندیم آن حضرت نان جو را سیر و در حد افراط نمی خورد، و از جهت دیگر در مورد خورد و خوراک، مخصوصاً اگر جنبه داروئی و مداوائی داشته باشد، بدون دریافت نظر پزشک، خود سرانه عمل نمودن، گاهی عوارض ناگواری در پی خواهد داشت.

نان برنج

برنج امروز در جامعه ما، به صورت نان مورد استفاده قرار نمی گیرد، بلکه به صورتهای دیگر مصرف می شود، دکتر غیاث الدین جزایری می نویسد: سبوس چلتوک نیز دارای مقدار زیادی ویتامین ب می باشد، چینی ها که برنج پوست نکنده می خورند، موی سر آنها نمی ریزد، و سفید نمی گردد و مبتلا به زیادی کلسترول نمی شوند (438) به این دلیل نامبرده خوردن برنج را به صورت پلو و چلو مطلوب نمی داند، بلکه، چلتوک و برنج با پوست را که، به صورت کته در می آید، مفید و سالم می شمارد.(439)
اما به حال، در احادیث دینی ما، نان برنج مطرح شده و مداوا کننده و سلامت بخش معرقی گردیده است.
امام صادق (ع) فرموده: ما دخل فی جوف المسلول شی ء انفع له من خبز الارز.(440)
هیچ غذائی داخل شکم شخص مسلول نمی گردد، که نفع آن از نان برنج بیشتر باشد.
امام صادق (ع) می فرماید: اطعموا المبطون خبز الارز...انه یدبغ المعدة و یسل الداء سلاً.(441)
به افراد مبتلا به اسهال نان برنج بخوارنید، زیرا نان برنج معده را دباغی و شستشو می دهد و بیماری را به راحتی برطرف می نماید و هیچ چیز برای شخص مبتلا به اسهال از نان برنج بهتر نیست.
پیامبر اسلام نیز فرموده است: بهترین غذای دنیا و آخرت، گوشت و برنج است. (442)
محمد زکریای رازی نیز می نویسد: به طور کلی هضم نان برنج مشکل تر و دفع آن کندتر از نان گندم است و از همین نظر است که مردم فهمیده اند که نان برنج را باید با نمک و چربی بسیار و یا با شیر و سیر بخورند...(443)
به هر حال، در این جهت هم احتیاط و مراجعه به پزشک را نباید از دست داد.