فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

6- مشهدی علی سبزی 130 ساله

همچنین روزنامه، درباره ظاهراً پیرترین مرد ایران، مشهدی علی سبزی، اهل روستای اسکان از توابع سربند در 45 کیلومتری اراک می نویسد: وی دارای 4 همسر و 125 فرزند، نوه و نتیجه است، از 31 سال بیش تاکنون از اسکان روستای محل اوقات خویش، به شهر مسافرت نکرده و در حال حاضر از سلامت کامل برخوردار است، از اول تاکنون به هیچ دردی مبتلا نشده، هیچگونه داروئی مصرف نکرده، و از مواد غذائی ساده روستائی تغذیه کرده است.
مشهدی علی اظهار می دارد، تاکنون دوران حاکمیت 8 پادشاه را در ایران سپری کرده، و وقایع دوران فتحعلی شاه قاچار را به خاطر دارد، و اکنون که تعدادی از فرزندان وی فوت کرده اند، بزرگترین فرزند او هفتاد سال دارد، و خود همچنان سر حال و سر زنده است.(211)

7- نگاهی به منابع اسلامی

در متون و منابع اسلامی نیز، از معمرین و دراز عمرها سخن فراوان به میان آمده است، علامه بزرگوار محمد باقر مجلسی در کتاب معروف خود بحار الانوار که اخیراً در بیروت در 110 مجلد تجدید چاپ شده، 67 صفحه از جلد 51 آن مجموعه را به آمار و ارقام افراد طویل العمر اختصاص داده و دهها نفر را مربوط به قبل و بعد از اسلام نام می برد، و اشعار و برخوردهای آن را با افراد می آورد، که عمرهای از 120 سال تا 950 سال داشته اند.
در آن کتاب، از کتاب کنزالفوئد مطلبی بدین شرح آمده است: همه ملتها بر این عقیده اتفاق نظر دارند که، طولانی شده عمرها چیزی است که واقع شده و ممکن نیز خواهد بود، تورات هم اخباری را روایت کرده، که این معنی را تأیید می کند، و درباره امکان طولانی شده عمرها اختلاف نظری وجود ندارد. (212)
سپس تعدادی از معمر ین را بدین ترتیب نام می برد، آدم 930 سال، شیث 912 سال، ادریس 965 سال نوح 950 سال، ابراهیم 175 سال، اسماعیل 137 سال، و اسحاق 180 سال عمر کرده اند.(213)
اینها اعترافات تاریخی است، اما درباره حضرت نوع پیامبر، قرآن کریم با صراحت اعلام می کند: و لقد ارسلنا نوحا الی قومه فلبث فیهم الف سنة الا خمسین عاما. (214)
ما نوح را برای هدایت قوم او اعزام داشتیم، و آن بزرگوار در میان ملت خویش هزار سال منهای پنجاه سال ( 950) انجام رسالت نمود.
طبری مفسر معروف می نویسد: حضرت نوح پنجاه سال داشت که به پیغمبری مبعوث شد، 950 سال هم در میان قوم خود پیغمبری کرد، و جمعاً 1300 سال زندگی داشت؟
در کتابهای: مروج الذهب مسعودی، و آثار الباقیه، از ابوریحان بیرونی، آمار و ارقام فراوانی به افرادی که عمرهای طولانی داشته اند اختصاص یافته، و ابوحاتم سجستانی نیز کتاب ارزشمند المعروف و الوسایا ی خود را در شرح حال طویل العمرها نوشته است.

8- راز طول عمرها

متأسفانه در آمار و ارقام و حتی شرحی که درباره زندگی طولانی دراز عمرها، در منابع اسلامی آمده به راز طول حیات طویل العمرها آن طور باید و شاید اشاره ای نشده، جز اینکه طبق بررسی که انجام شد، درباره محمد بن عثمان معروف به ابی دنیا 139 ساله صرفاً دست یافتن به آب حیات به عنوان راز طول عمر وی اشاره شده، (215) و موضوع آب حیات در کتابهای: اعجاز خوارکیها، ص 13، و گذرنامه برای یک زندگی نوین ص 18 هم آمده است.
امام با مراجعه به برخی از اشعاری که از اینگونه افراد ضبط شده، و نیز بررسی کتابهائی که در این زمینه به بحث و تحقیق پرداخته اند، مجموعه علل اخلاقی و روانی و بهداشتی، به عنوان راز طول عمر آنها به دست می آید، که به طور فشرده آن را از نظر می گذرانیم.
الف - ایمان و معنویت
بسیاری از طویل العمرها بنحوی زندگی داشته اند، که زندگی آنان با ایمان و معنویت آمیخته بوده، و بهمین دلیل روحیه قوی و کم آسیب پذیر در آنها موجب سلامت و طول عمر گردیده است.
دکتر آلکسیس کارل می نویسد: حالت دعا و مناجات، اثراتی در اعضای بدن ما به جای می گذارد، که در نوع خود بی سابقه است، و در روز اول آنقدرها جالب توجه نیست، اما کم کم وقتی که عادی شد، هیچ لذتی در مقابل آن برابری نمی کند.(216)
چنانکه شیر عی اوف اهل روسیه، که روزنامه چند سال پیش، علت طول عمر وی را سؤال کرده بودند، وی راز طول عمر خویش را، ایمان عبادت و فعالیت، و اعصاب سالم خود دانسته بود.
ب - ورزیدگی و مقاومت
ویژگی ورزیدگی و مقاومت که، هم به عنوان راز طول عمر، از وضعیت زندگی طویل العمرها بدست می آید، و هم به عنوان رازهای اخلاقی و علمی طول عمر مطرح گردیده، شامل دو بخش اسباب روانی و فیزیکی طول عمر شناخته شده است.
درباره راز روانی طول عمر، امام علی (ع) فرموده: من احب البقاء فلیعد للمصائب قلباً صبوراً (217)
هر کس دوست می دارد، عمر طولانی کند، حتماً باید در برابر مشکلات و سختی ها، قلب خویش را با قدرت صبر و مقاومت مجهز و نیرومند گرداند.
در مورد مقاومت فیزیکی بدن، دکتر گیلورد هاوزر می نویسد: اگر بطور منظم و از روی فکر و نقشه به مقاومت بدن خود بیفزائید، خواهید توانست در مقابل بیماریها پایداری کرده و عفونتهای چرکی را از بین ببرید، شط حیات خون که به تمام اعضاء بدن نیرو و حیات و سلامتی می بخشد، در بدن جریان دارد، و چیزی که شما را کاملاً متعجب می کند، طول جریان این شط است، که به 93 هزار کیلومتر می رسد، که از یک طرف خون در شریانها گردش می کند، و خود را به کوچکترین سلولهای بدن شما رساند، و غذا اکسیژن کافی می آورد، و از طرف دیگر، در رگها گردش کرده، و از سلولهای بدن سموم مختلف را دفع می کند. (218)
ج - اهمیت تخلیه روده
تخلیه روده و یا مزاج سبک کردن را نیز به عنوان یک راز طول عمر دانسته اند در فصل اول همین کتاب هم، جمله ولم یحبس الغائط اذا اتاه، یعنی، تخلیه روده را از وقت لازم تاخیر نینداختن که از امام علی (ع) وارده شد است این معنی را بیان می دارد یک زیست شناس هم در این زمینه می نویسد پیران سالخورده- که در سراسر عمر طولانی خویش نشاط و جوانی خود را حفظ کرده اند کسانی بوده اند که بطور مرتب هر روز عمل تخلیه روده ها را انجام می داده اند (219)
د- پیشگیری از مسمومیتهای غذای
مچینکوف دانشمند میکرب شناس روسی می گوید: پیری زودرس و بیماری آن وقتی بر بدن چیره می شود که، میکربهای مسموم کننده و زهردار بواسطه مسمویت غذائی در داخل روده ها به فعالیت بپردازند، و سموم خود را برگهای بدن بفرستند. (220) که برای مبارزه با این ضایعه، پیشگیری باید به عمل آورد.
ه- تحمل در برابر تأثیرات روانی
در بالا، با بیان جمله، در برابر مصائب و مشکلات باید قلی صبور داشت. از امام علی (ع) اهمیت تحمل در برابر تأثیرات روانی در جهت سلامت و طول عمر روشن گردید.
دکتر آلکسیس کارل نیز می نویسد: تأثیرات رومی می تواند، در خون بدن انسان تغییرات بزرگی بدهد. (221)
پاولف نیز معتقد بود: سلسله اعصاب و مخصوصاً فشار خارجی مغز، در جریان پیری نقش اساسی دارد، تاثرات روانی (غصه، دلتنگی،یأس، و وحشت) سلسله اعصاب بدن را فرسوده و ناتوان می سازد، این فرسودگی عصبی، بیماریهای زیادی تولید می نماید، که پیری و سپس مرگ را به دنبال می آورد.(222)
همچنین امام علی (ع) فرموده: الصبر علی المصائب من افضل المواهب. (223)
صبر و بردباری در برابر مصیبتها و مشکلات، از بالاترین مواهب و نعمتهای الهی نسبت به انسان است.
و - ماست خوردن
خوردن ماست را یکی از غذاهای بسیار مفیدی دانسته اند که، در سلامت و طول عمر انسان نقش اساسی دارد، در بلغارستان که ماست جزء همه غذاها مصرف می شود، در حالیکه نوع غذاهای بلغاری ها قابل توجه نیست، چون با هر غذایی ماست می خورند، عمر متوسط مردم بلغارستان طولانی تر از عمر سایر مردم کره زمین می باشد....طبق آخرین آماری که قبل از جنگ اخیر استخراج شده، در بلغارستان مردهای صد ساله بیش از هر کشور دیگری هستند. (224)
ژ- آب و هوای سالم
آب و هوای سالم، و محیط زیست مناسب و پیراسته از آلودگیهای سمی و بیماری زا را، یکی از علل شادابی، جوان ماندن و در نتیجه سلامت و طول عمر باید دانست، و بیگمان یک جهت عمده طول عمر در ترکیه و قفقاز را که تعداد پیران بیش از صد ساله دارد، همین جهت دانسته اند، چنانکه در مقابل، محیطهای آلوده و مسموم، روی سلامت و تندرستی جامعه، آثار جبران ناپذیری بجای گذاشته، و نگرانی مجامع بین المللی را برانگیخته است.!
بر پایه نتایج پژوهشی که به تازگی توسط سازمان ملل متحد انجام شده است. در شرائط کنونی، تنها 7/1 میلیارد نفر از 5 میلیارد نفر جمعیت جهان در محیطهائی زندگی می کنند، که برای سلامت انسان متحد نشان می دهد، بیش از 625 میلیون نفر از مردم جهان ( عموماً ساکنان کشورهای جهان سوم) در محیطهائی زندگی می کنند: که آلودگی هوای ناشی از بی اکسید گوگرد، از حد مجاز گذشته، و سلامت این گروه از جهانیان را به مخاطره انداخته است.!
این گزارش می افزاید: زیستگاه یک میلیارد، و 250 میلیون نفر از مردم جهان، به دود و گرد و غبار بیش از حد آلوده است، و در صورت بی تفاوتی نسبت به آلودگی فزاینده در هوا، که زمینه ساز بروز و شیوع طیف گسترده ای از بیماریهاست، نه تنها سلامت نسل امروز، بلکه تندرستی نسلهای آینده بشر نیز به مخاطره می افتد.(225)
اما در موازین و مقررات اسلامی، بوسیله دستورهائی، وجوب طهارت و رعایت نظافت و پاکیزگی، و نیز خودداری از نجس کردن وسائل زندگی و آلوده نمودن خانه ها، کوچه و خیابانها، مجاری نهرهای آب، و اطراف درختان میوه دار، و همچنین دفن جسدهای مردگان و محو ساختن ضایعات و فضولات آلوده و زیانبخش و تباه کننده، از آلوده کردن محیطهای ریست جلوگیری شدید به عمل آمده، و حفظ ضوابط سالم ماندن و سالم ساختن محیط زیست، از موازین اجتناب ناپذیر اسلام معین گردیده است که در فصل دهم همین کتاب پیرامون سلامت محیط زیست بطور مشروحتر، بحثی خواهیم داشت.
طبق گزارشی هم که از دهکده ویل کویا واقع در میان کوههای آند از سلسله جبال ساحل غربی آمریکای شمالی وارد شده، براساس بررسی اداره آمار، که قدیمی ترین ثبت هویت را در سال 1859 به عمل آورده است . مردم این منطقه اغلب در سنین 150 ساله و 160 ساله از دنیا رفته اند،! با خانم سالم و زنده دلی که دختر 90 ساله خود را به همراه داشت، مصاحبه به عمل آمد، وی می گوید: جوانمرگان خانواده ما، در صد سالگی از دنیا رفته اند، و در مطالعه پیرامون وضع محل و منطقه معلوم می شود این منطقه کوهستانی است و آب و هوای خوش و سالم دارد، و درجه حرارت آن به میزان 20 درجه سانتیگراد، تقریباً همواره ثابت و بدون نوسان است.
نحوه زندگی مردم این منطقه ساده و بی تکلف است و اغلب کشاورزی دارند، زیاد کار می کنند، و رفتاری آمیخته با مهربانی دارند، و در برخورد با دشواریهای زندگی بردبارند، آقای گوتهاویا 150 ساله، از اهالی آن منطقه در مصاحبه ای گفت: هرگز به پزشک مراجعه نکرده، و اخیراً از خانم 140 ساله ای خواستگاری کرده است؟ (226)
بعدها دکتر سالوادور یک کلینیک پزشکی در این منطقه تشکیل داد، و به بررسی کامل علل طول عمر پرداخت، و ضمن تأیید مطالبی که، از پیش نوشته شده، علل طول عمر مردم این منطقه را چنین خلاصه می کند:
1- مؤثر بودن عامل وراثت.
2- اقامت در مکان خوش آب و هوا.
3- زندگی آرام و بدون اضطراب.
4- مصرف غذای کم کالری و بدون زیان:
5- کار و کوشش
نویسنده کتاب راز دیر زیستن پس از بیان این مطالب، ادامه می دهد: در دهکده ای واقع در غرب تجریش (تهران) در دامنه کوه البرز و دهکده شهرستانک اغلب مردم به سنین بالا می رسند، و کسانی که بیش از صد سال عمر کوتاه باشند، در درکه و شهرستانک زیادند. (227)
ح - محیط آرام و کم سر و صدا
محیطهای پرآشوب و پر صدای شهرهای بزرگ، که در اثر غرش کارخانه ها، سروصداهای قطارها و هواپیماها، ترافیک اتومبیلها و سایر عوارض فرساینده شهری به وجود آمده، در کاهش سلامت و جوانی و به وجود آمدن کوتاهی عمر تأثیر فراوان دارد.
دکت آلکسیس کارل زیست شناس مشهور فرانسوی در این باره می نویسد: وراثت، در زیادی عمر اثر مستقیم دارد، اما وقتی اولاد اشخاصی که صد سال عمر کرده اند، به شهرهای بزرگ و پرجمعیت آمده اند، پس از یک یا دو نسل اولادهای آنها، بیش از چهل سال نتوانسته اند عمر کنند و این تجربه نشان می دهد که وضع زندگی جدید و طرز غذا و لباس و مسکن و هر چیز تمدن ، در کم کردن عمر انسان، دارای تأثیر و نفوذ مستقیمی می باشد. (228)
کاهش رورژن متخصص فرانسوی که، تحقیقاتی در مورد صدا کرده، عقیده دارد: اثر صدای دائمی روی سلولهای بدن انسان، مانند اثر اکسیژن در آهن است، و همانطور که اکسیژن بتدریج آن را دچار زنگ زندگی می کند، و از بین می برد، صدای دائمی هم، سلولهای بدن را فرسوده می نماید، و در نتیجه سبب کاهش عمر می شود، صدای دائمی علاوه بر اینکه انسان را خسته و بی حوصله می کند، از پنج سال تا ده سال ( به تفاوت اشخاص) از عمر آدمی می کاهد؟ (229)
ط- پرهیز از سوء تغذیه
تأثیر مؤثر و مستقیم سوء تغذیه را، بر وی سلامت و نیز کاهش طول عمر هیچگاه نمی توان نادیده گرفت، و عموم افراد جامعه نیز چنین آثار سوئی را بارها مشاهده کرده اند، بدین جهت برای مبارزه با بیماریها و سرانجام پیری و کوتاهی عمر، با سوء تغذیه باید وقت لازم را بکار گرفت.
دکتر غیاث الدین جزائری می نویسد: بیماریهای عفونی امراض خطرناکی بوده و عمر را کوتاه و عده ای را تلف می کند، اما تلفات این امراض نه تنها از یک دهم، بلکه یکصدم تلفات ناشی از سوء تغذیه کمتر است.
در یک آمار دوازده هزار نفری از مردگان تهران، فقط 98 نفر آنها با امراض، سل، حصبه، ذات الریه، سیاه زخم، و سایر امراض عفونی دیده می شود.(230) ی - معجزه خواب و استراحت
از تأثیر آرام بخش خواب و استراحت، روی روان و اعصاب و بدن، سخن بسیار می توان گفت، در فصل اول همین کتاب هم تحت عنوان ضرورت استراحت اندکی بحث کردیم، در اینجا هم سخن دکتر ژاکوسون که در فن استراحت و لزوم آن کتابهائی نوشته، و مدیر آزمایشگاه فیزیولوژی دانشگاه شکاگو می باشد را مورد مطالعه قرار می دهیم، وی می نویسد: هیچگونه حالت احساساتی و عصبی، در جائیکه استراحت کامل حکمفرما باشد، وجود خواهد داشت. (231)
دکتر کانون استاد دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد می نویسد، بسیاری از مردم تصور می کنند، قلب دائما کار می کند، ولی در حقیقت، بعد از ضربان هر انقباضی، استراحت معینی برای قلب وجود دارد، وقتی که بطور متوسط در هر دقیقه هفتاد مرتبه نبض می زند، معنی آن اینست که، قلب فقط نه ساعت در بیست و چهار ساعت را کار کرده است و پانزده ساعت بقیه را استراحت می نماید. (232)
بنابر این، همانطور که خداوند در جریان نظام آفرینش انسان، استراحت را مقرر داشته، خود نیز باید مراقبت به عمل آورده، تا از این موهبت الهی سلامت بخش بهره وری لازم را ببریم، منتهی دکتر کارنگی در مورد وقت خواب و استراحت، هر ساعتی غیر از شب، خواه قبل از ظهر و یا بعد از ظهر، آن را مجاز و لازم می شمارد.(233)
در صورتیکه در محیطی که ما زندگی می کنیم. و مخصوصاً با توجه به رهنمودهای ارزشمندی که اسلام، حتی در مورد وقت خواب هم آن را، ارائه فرموده، سه مطلب اساسی را مورد توجه قرار می دهیم.
1- خواب شب لازم است
خواب و استراحت را باید در شب انجام داد، و معمولاً شب به ساعات پس از صرف شام (حدود ساعت 10 بعد از ظهر به بعد) گفته می شود، که از لحاظ پزشکی هم چنانکه در جای خود اثبات شده، بهترین زمان خواب و استراحت خواهد بود.
قرآن کریم هم، شب را به منظور زمان انتخاب خواب معین کرده، و فرموده، و جعل اللیل سکنا. (234)
برای استراحت و آرامش شما، شب قرار داده شده است.
در بیانی هم از پیغمبر اسلام وارد شده: ان الله کرده النوم، قبل العشاء الاخرة.(235)
یعنی، خداوند خواب قبل از نماز عشاء را (که قهراً قبل از شام خواهد بود) برای شما پسندیده و مجاز نمی شمارد.
2- خواب قبل از آفتاب ناپسند است.
با توجه به اینکه هر مسلمان مکلفی باید قبل از طلوع آفتاب، نماز صبح خود را انجام دهد، و نیز گفته اند سحر خیز باش تا کامروا باشی و تجربه هم موفقیت صبح زود خیزی را به اثبات رسانده و شما هم در بسیاری از موارد، آثار مفید زود بیدار شدن صبح را مشاهده می کرده اید، خواب قبل از آفتاب، کسل کننده و وقت می راننده بوده، و از نظر پیشوای بزرگوار اسلام، امام علی (ع) هم عملی ناپسند و فقر آور و پریشان کننده معرفی شده است.
آن حضرت فرموده است: النوم قبل طلوع الشمس بورث الفقر.(236)
خواب قبل از طلوع آفتاب، موجب فقر و پریشانی در زندگی می گردد.!
3- خواب مطلوب قیلوله
در دقایق اوائل ظهر، یا پس از صرف نهار، سفارش شده خواب و استراحت اندکی انجام گیرد، که البته بهمان خواب اوائل ظهر، خواب قیلوله گفته می شود، و چنین خوابی هم رفع خستگی می کند، و هم در تمدد اعصاب و تشدید نشاط و تقویت مغز و حافظه، تأثیر بسزائی دارد.
در حدیث وارد شده، مرد بادیه نشینی به حضور پیامبر اسلام آمد، و از عارضه ضعف حافظه و فراموش کاری که برای او پیش آمده بود، اظهار نگرانی کرد، آن حضرت فرمود، شاید به خواب قیلوله عادت داشته اس و آن را ترک نموده ای؟ وی گفت: آری، همینطور است، پیغمبر فرمود: فعد برجع الیک حفظک انشا الله.(237)
عادت خود را از سر بگیر و خواب سر ظهر خود را انجام ده، بیاری خداوند حافظه و تمرکز اعصاب فکری تو برقرار خواهد شد.