فهرست کتاب


راه جوان ماندن با غذا و داروهای گیاهی

احمد صادقی اردستانی

10- تفریح و لذت جوئی

بهمان پایه ای که اسلام براساس طبیعت و فطرت سلیم انسانی، موازین و مقررات خود را عرضه میدارد، این آئین، موضوع تفریح های سالم و لذت جوئیهای مطلوب و مشروع را نیز به عنوان یک غذای سالم روحی، مورد توصیه و عنایت قرار داده، و اهل ایمان را ملزم می گرداند، بی جهت شیوه خشونت و رهبانیت و خشکی، و خفقان بی مورد را، پیشه خود نساخته، بلکه به منظور شادابی و تقویت حال و استعدادهای خود، از تفریحات سالم و برخوردهای لذت آفرین معقول و مشروع، بهره برداری لازم را بنایند، و تمدد و اعصاب و تقویت نیروهای فعال انسانی خود را برقرار سازند.
در بالا از زبان امام علی (ع) مطالعه کردیم، که آن حضرت با بیان: لکل عضو من البدن استراحه (105) استراحت برای هر یک از اعضای بدن را لازم و ضروری شمرده است.
امام صادق (ع) نیز وقتی برای زندگی یک مسلمان عاقل و کامل برنامه طرح می کند، در زمینه بخشی از برنامه زندگی می فرماید: و ساعة یخلی بین نفسه و لذاتها فی غیر محرم.(106)
یک مسلمان باید بخشی از اوقات شبانه روزی را برای خود خلوت و آزاد بگذارد، و در آن وقت تمایلات نفسانی و لذتهای حلال خود را ارضاع بنماید.
امام رضا (ع) نیز می فرماید: اجعلوا لانفسکم حظا من الدنیا، باعطائها ما تشتهی من الحلال. (107)
وقتی را برای کامیابی و تمایلات نفسانی خود قرار دهید، و آن را از راه حلال و مشروع تأمین نمائید.

11- خوشی و شادمانی

بهمان میزانی که غم و اندوه روی سلسله اعصاب و سلامت جسم انسان آثار زیانبخش بجای می گذارد، خوشی و شادی هم اگر در چهار چوبه عقل و شرع صورت گیرد، روی سلامت روانی انسان اثر مثبت و نیرومند دارد، و بهمین جهت این معنی نیز، به منظور داشتن یک زندگی سالم و مفید و متعادل، مورد توجه اسلام قرار گرفته است.
امام علی (ع) فرموده است: السرور یبسط النفس و یثیر النشاط.(108)
خوشحالی و شادمانی مایه انبساط روح و موجب تقویت نشاط و شادابی انسان می گردد.
درباره راه بدست آوردن سرور و خوشحالی هم آن حضرت می فرماید: لایستعان علی السرور الا باللین. (109) کسی نمی تواند به صحت و شادمانی دست یابد، مگر اینکه شیوه خونسردی و نرم خوئی را در زندگی خود پیش گیرد.
امام صادق (ع) نیز اعمال و رفتاری را که موجب نشاط و شادمانی انسان می گردد، بدین شرح بیان کرده است. النشرة فی عشرة اشیاء: المشی، و الرکوب، و الارتماس فی الماء، و النظر الی الخضره، و الاکل، و الشرب، و النظر الی المرأة الحسناء، و الجماع، والسواک، و محادثه الرجال. (110)
ده عمل است که موجب شادابی و نشاط جسم و جان انسان می گردد: پیاده روی، سواری با مرکب، آب تنی، تماشای سبزی، خوراک، آشامیدن، نگاه به زن (محرم) زیبا، عمل زناشوئی، مسواک زدن، گفت و شنود با افراد فهمیده و دانا.
خلاصه شاد بودن و خرم زیستن، غذای روحی برای یک زندگی طبیعی است و سلامت را تأمین و جوانی را پایدار و عمر را طولانی و پرثمرتر می گرداند.
اگر صد سال باشی شاد و پیروز - همیشه عمر تو باشد، یکی روز
اگر سختی بری، ورکام جویی - ترا آنروز باشد، کاندر اوئی
ویس رامین
پزشک متخصصی جهت معالجه بیماران مطب خود، به دیوار نوشته بود: موثرترین عوامل استراحت و تفریح، ایمان و عقیده صحیح و خواب و خنده است، ایمان بخدا داشته باش، خوب خوابیدن را یاد بگیر، جنبه شوخی و تفریح آمیز زندگی را در نظر داشته باش، فقط در این صورت صحت و سلامت نصیب تو خواهد شد.(111)
پیامبر عالیقدر اسلام هم در بیان جالب و جامعی، موضوع شاد زیستن همراه با تفریح را اینگونه مطرح کرده است: الهوا و العبوا، فانی اکراه ان یری فی دینکم غیظة. (112)
تفریح و بازی کنید، زیرا من دوست نمی دارم در زندگی شما، خشونت و خشکی و سردی مشاهد شود، درباره اینکه این بازی و سرگرمی و تفریح، چگونه اعمالی باشد، غیر از اینکه بازیهای معقول و مشروع را اسلام می پذیرد. امام صادق (ع) نیز نوع بازی و لذت طلبی را در یک بیان اینگونه تفسیر فرموده است.
لهو المؤمن فی ثلاثه اشیاء، التمتع بالنساء و مفاکهة الا خوان، و الصلواة باللیل. (113)
سرگرمی و لذت مطبوع افراد با ایمان در سه چیز است:
بهره برداری و کامجوئی از زنان، شرکت در بزمها و جلسات دوستان و برادران دینی، و مناجات و نماز شب و خلوت با خداوند مهربان.
جهان غم نیر زد، به شادی گرای - نه از بهر غم کرده اند این سرای
جهان از پی شادی و دلخوشی است - نه از بهر بیداد و محنت کشی است
نباید بخود، برستم داشتن - نباید بخود، درد و غم داشتن
بیا تا نشینیم و شادی کنیم - دمی در جهان کیقبادی کنیم
دلی را که سرمایه زندگی است - بتلخی سپردن، نه فرخنده گیست
نظامی گنجوی

12- دعا و تلقین بنفس

بهنگام هجوم غم و اندوه، که سلامت و آسایش ما را تباه و مختل می سازد، تلقین و اینکه انسان بتواند به تجزیه و تحلیل و ریشه یابی موضوع غم و انگیزه بپردازد، و با خود حساب کند بالاتر از سیاهی رنگ دگر نباشد، و بگونه ای خود را مقاوم و صبور بگرداند، این روحیه در جهت تسکین آلام غم و غصه نقش سازنده ای دارد. این معنی در روانشناسی، بسیار مورد تأکید واقع شده، (114) و در دعاهای اسلامی ما هم، غیر از جنبه معنوی و الهی آن، شاید یک رمز تکرار شدن برخی از دعاها همین تلقین و برقراری اعتماد بنفس باشد، و این معنی در موارد زیادی وارد شده است، از جمله:
امام صادق (ع) می فرماید: هر گاه از قدرتمندی یا چیز دیگری ناراحت و اندوهناک شدید، فاکثر من قول: لاحول و لاقوة الا بالله، فانها مفتاح الفرج.(115)
هر کسی زا خداوند متعال، زیاد طلب آمرزش گناهان خود را انجام دهد، اینکار سبب می شود، که خداوند او را از غم و غصه نجات بخشد.