فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

مقدار پوشش

1- مرد از مرد، و زن از زن، باید فقط عورتین خود را بپوشانند.
2- مرد باید از زن عورتین خود را بپوشاند، به استثنای زن و شوهر و اما پوشیدن بقیه بدن بر مرد لازم نیست ولو بر زنها نگاه کردن حرام است، ولی اگر زن در نگاه کردن تعمد داشته باشد، بعضی از مراجع پوشیدن را بر مرد لازم دانسته اند (از باب کمک نکردن بر گناه،) ولی حضرت امام آن را لازم نمی دانند.
3- بر زن واجب است که عورتین خود را از محارم خود بپوشاند، ولی احتیاط مستحب آن است که از ناف تا زانو را هم بپوشاند، مگر از شوهر.
4- پوشیدن لازم نیست.
5- پوشیدن بدن - غیر از صورت و دستها از پسر بچه ممیز، به خصوص پسر بچه ای که نزدیک ایام بلوغ اوست، واجب است. 6- پوشیدن بدن -غیر از صورت و دستها - واجب است و اما صورت و دستها را هم اگر متوجه شود که با قصد ریبه و تلذذ نگاه می کند، پوشیدنش واجب است.
7- در این صورت پوشیدن تمام بدن، حتی صورت و دستها لازم است.
8 - باید در حال نماز حتما عورتین خود را بپوشاند -ولو کسی هم نباشد ولی بهتر است که از ناف تا زانو را هم بپوشاند.
9- در غیر حال نماز، در هنگامی که در معرض دید نامحرم قرار می گرفت، لازم بود تمام بدنش را بپوشاند، الا دو مورد: یکی دستها تا مچ و یکی هم صورت به اندازه ای که در وضو، شستن آن واجب بود و اما در حال نماز، اگر در معرض دید نامحرم باشد، باز هم همین حکم را دارد (یعنی فقط صورت و دستها را تا مچ می تواند باز بگذارد) و اما اگر زن در جایی نماز می خواند که در معرض دید نامحرم نیست - حتی در اتاق تاریک و دربسته باید تمام بدن خود را بپوشاند، مگر سه مورد را که می تواند آنها را نپوشاند:
الف) صورت به اندازه ای که در وضو واجب است؛
ب) دستها تا مچ؛
ج) کف پاها و روی پاها تا مچ.
البته باید توجه داشت که در این موارد استثنا شده، باید مقدار کمتری را باز بگذارد که یقین کند به وظیفه خود عمل کرده است و بازگذاشتن در این موارد تا زمانی است که با قصد ریبه و تلذذ به او نگاه نشود و الا از باب کمک نکردن به گناه، پوشیدن این مواردهم لازم است.
عروةالوثقی، فی الستر والساتر، مساله 5 وباب النکاح، مساله 51
سؤال:
می گویند: مگر خداوند به زنها نامحرم است که گفته می شود زن،حتی در اتاق تاریک و دربسته هم باشد، باید این چنین خود را بپوشاند؟
جواب:
اولا: فلسفه همه احکام الهی برای ما روشن نیست.
ثانیا: شاید حکمت این حکم یکی از دو چیز باشد یا به خاطر این باشد که این حالت زن بهترین حالت او در پیشگاه خداوند متعال است و یا این حکم بهترین تمرین برای حجاب زن باشد، که زنی که در پنج نوبت در جایی که نامحرمی نیست، این چنین خود را بپوشاند، مسلما در جایی که نامحرم هست، بهتر خود را خواهد پوشاند
یادآوری 1- زن باید در حال نماز، گردن خود را بپوشاند و همچنین بنا بر احتیاط واجب، باید آن مقداری که بعد از بستن روسری بر سر، از زیر گلو و چانه دیده می شود، بپوشاند.
عروةالوثقی، فی الستر والساتر، مساله 6
2- در واجب بودن پوشش و شرط بودنش برای صحت نماز، فرقی بین نمازهای واجب و مستحب نیست، بلکه در توابع نماز هم واجب است مانند قضای اجزای فراموش شده نماز و بنابر احتیاط واجب در سجده سهو؛ بلی در نماز میت و سجده واجب قرآن وسجده شکر واجب نیست.
عروة الوثقی، فی الستر والساتر، مساله 9
3- اگر در بین نماز به علت وزش باد یا غفلت، عورتش پیدا شود و بعد از لحظاتی متوجه شود، در اینجا اگر فوری می شود خود را پوشید، باید بپوشاند و نمازش صحیح است و حضرت امام می فرمایند:شایسته است احتیاطا این نماز را تمام کند و دوباره بخواند واگر پوشیدن آن در وسط نماز زمان زیادی طول می کشد، در این صورت آن را بپوشاند و بنابر احتیاط واجب نماز را تمام کرده و دوباره بخواند.
عروةالوثقی، فی الستر والساتر، مساله 11
4- بر دختر بچه ای که بالغ نشده است، پوشیدن سر و گردن و مو واجب نیست.
تحریر الوسیله، ج 1، ص 142 مساله 5.

چه بپوشیم؟

لباسی را که انسان می خواهد بپوشد، چه در نماز و چه در غیر نماز، دارای شرایطی است که رعایت کردن آنها موجب خشنودی پروردگار متعال و سعادت ابدی است و چون بعضی از شرایط لباس در غیر حال نماز با حال نماز فرق دارند ما مطالب مربوط به هر کدام را جدای از هم نقل می نماییم.

شرایط لباس در غیر حال نماز

اگر انسان بخواهد در غیر حال نماز لباس بپوشد، باید لباس او دارای شرایطی باشد که ذیلا بدانها اشاره می شود:
1- غصبی نباشد:بنابراین اگر لباسی را بخرد و پولش را ندهد یا بنا نداشته باشد بدهد -ولوبه آن شخص قول داده باشد و یا با عین پولی که خمس به آن تعلق گرفته است، بخرد و یا در هنگام خریدن تصمیم داشته باشد از آن پول بدهد، در تمام این موارد چنین لباسی غصبی است و یا حکم لباس غصبی را دارد.
عروةالوثقی، شرائط لباس المصلی، مساله 8، 9
2- بنابر احتیاط واجب، نباید مرد لباس زنانه و زن لباس مردانه بپوشد.
توضیح المسائل، مساله 846
توضیح مراد از لباسی که در اینجا مطرح است، لباسهای مخصوص به مرد و لباسهای مخصوص به زن است و اما لباسهای مشترک بین زن و مرد اشکالی ندارد، بنابراین اگر زن بخواهد مثلا در نمایشنامه ها و تئاترها لباس مخصوص به مرد و یا مرد بخواهد لباس مخصوص به زن را بپوشد، جایز نیست.
3- بنابر احتیاط واجب، باید انسان از پوشیدن لباس شهرت که پارچه یا دوخت آن برای کسی که می خواهد آن را بپوشد معمول نیست، خودداری کند
توضیح المسائل، مساله 845
4- زن باید از پوشیدن لباسهایی که جلب توجه می کند،اجتناب نماید.
س: حدود حجاب اسلامی برای بانوان چیست و آیا برای این منظور پوشیدن لباس بلند آزاد و شلوار و روسری کفایت می کند، یا خیر و اصولا چه کیفیتی در لباس و پوشش زن در برابر افراد نامحرم باید رعایت شود؟
ج: واجب است تمام بدن زن، به جز قرص صورت و دستها تا مچ، از نامحرم پوشیده شود و لباس مذکور اگر مقدار واجب رابپوشاند،مانع ندارد، ولی پوشیدن چادر بهتر است و از لباسهایی که توجه نامحرم را جلب کند، باید اجتناب شود.
380 استفتا از امام خمینی(ره).
5- برای مرد پوشیدن لباسی که از ابریشم خالص است، جایز نیست، الا در حال ضرورت، مانند بیماری و سرما و در حال جنگ و اما همراه داشتن آن، مثلا گذاشتن در جیب مانعی ندارد.
تحریر الوسیله، ج 1، ص 145 (الخامس).
6- برای مرد پوشیدن لباس طلا باف حرام است و علاوه بر این زینت کردن مرد با طلا نیز حرام است، مانند آویختن زنجیر طلا به سینه ویا دست کردن انگشتر طلا، و همچنین بنابر احتیاط واجب از استعمال عینک طلا، و طلا کردن دندانهای جلو برای تزیین خودداری کنند.
تحریر الوسیله، ج 1، ص 9514 مساله 14 وتوضیح المسائل، مساله 832
یادآوری الف) در حرام بودن زینت کردن با طلا برای مرد فرقی نمی کند که زینت ظاهر باشد و دیده شود و یا پنهان باشد.
عروةالوثقی، شرائط لباس المصلی، مساله 24
ب) پوشیدن طلای سفید (پلاتین) برای مردها جایز است.
380 استفتا، از امام خمینی(ره) سؤال 182