فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

احکام مشترک غسل ترتیبی و ارتماسی

1- در غسل اگر به اندازه سر مویی از بدن نشسته بماند،غسل او باطل است، ولی شستن جاهایی از بدن که دیده نمی شود، مثل توی گوش و بینی واجب نیست و اگر جایی را شک دارد که از ظاهر بدن است یا از باطن آن، شستن آن لازم نیست، ولی احتیاط در شستن است؛ بنابراین اگر سوراخ جای گوشواره و مانند آن به قدری گشاد باشد که داخل آن دیده شود، باید آن را شست و اگر دیده نشود، شستن داخل آن لازم نیست.
توضیح المسائل، مساله 65.734735673
2- در غسل باید موهای کوتاهی را که جزء بدن حساب می شود بشوید و بنابر احتیاط، شستن موهای بلند هم لازم می باشد. (البته در کتاب عروةالوثقی در احکام غسل، این احتیاط واجب دانسته شده است).
توضیح المسائل، مساله 379. 3- کسی که قصد دارد پول حمامی را ندهد، یا بخواهد از پول حرام و یا خمس نداده بدهد یا بدون اینکه بداند حمامی راضی است، بخواهد نسیه بگذارد -اگر چه بعد حمام را راضی کندغسل او باطل است.
توضیح المسائل، مساله 381، 383
4- اگر حمامی راضی باشد که پول حمام نسیه بماند، ولی کسی که غسل می کند، قصدش این باشد که طلب او را ندهد، غسل او اشکال دارد.
توضیح المسائل، مساله، مساله 382
همچنین به مسائل 7538 387 و 389 توضیح المسائل مراجعه شود.
شرایط صحیح بودن غسل تمام سیزده شرطی که درباره صحت وضو گفته شد، درباره غسل جاری است، به جز موالات که در غسل ترتیبی شرط نیست -الا در افرادی که به خاطر مریضی بول آنها قطره قطره بی اختیار بیرون می آید (مسلوس) و یا افرادی که به خاطر مریضی از آنها باد و غائط بی اختیار خارج می شود (مبطون) و همچنین زن مستحاضه.

شرایط واقعی و شرایط توجهی تمام شرایط غسل شروطی واقعی هستند،الا:

1- غصبی نبودن آب غسل؛
2- از طلا و نقره نبودن ظرف آب غسل؛
3- عدم حرمت ارتماسی.
(معنی شرایط واقعی و توجهی در بحث وضو بیان گردید).
عروةالوثقی، احکام غسل، مساله 12

فرقهای وضو و غسل

1- در وضو، حتما باید از بالا به پایین شسته شود به خلاف غسل.
توضیح المسائل، مساله 380 و 243
2- در غسل، باید آب به پوست بدن برسد، به خلاف وضو که اگر پوست صورت از لای موها پیدا نباشد، لازم نیست.
توضیح المسائل، مساله 374، 240
3- در وضو، موالات شرط است، به خلاف غسل ترتیبی الا غسل مستحاضه و مسلوس و مبطون.
عروةالوثقی، ، احکام غسل جنابت، مساله 8 و توضیح المسائل، مساله 283
4- اگر در وضو در شستن مقداری از عضو قبلی شک کند و وارد عضو بعدی هم شده باشد، باید برگردد -البته تا وقتی که کثیرالشک نشده باشد و الا اعتنا نکندبه خلاف غسل ترتیبی که اگر داخل عضو بعدی نشده، باید برگردد و اگر وارد شد لازم نیست برگردد،مگر شکش در طرف چپ باشد که باید ولو بعد از زمانی شک کند، آنجا را به نیت غسل بشوید.
عروةالوثقی، فی احکام غسل الجنابة،مساله 11
5- با تمام وضوها می شود نماز خواند، به خلاف غسل که فقط با غسل جنابت می شود نماز خواند و با بقیه غسلها باید وضو هم بگیرد، ولی با غسل جنابت نباید وضو گرفت. توضیح المسائل، مساله 322، 391
6- اگر بعد از وضو مانعی در یکی از اعضای وضویش ببیند و یقین کند که در وقت وضو بوده و موالات هم به هم خورده، وضو باطل است، به خلاف غسل که در غسل ارتماسی باطل است، ولی در غسل ترتیبی باطل نیست و باید به طوری که در فرقهای غسلها گفتیم عمل نماید.
توضیح المسائل، مساله 290،365، 396
کسی که در وسط غسل حدث از او سرزده است:- حدث اصغر بوده که در این صورت غسلش باطل نیست، چه غسلش جنابت باشد یا بقیه اغسال، ولی باید بعدش برای نماز حتماوضو بگیرد و احتیاط مستحب آن است که بعد از تمام شدن غسل، دوباره غسل را اعاده کرده و وضو هم بگیرد و یا از همان جا غسل را رها کرده و دوباره از سر شروع کند و وضو هم بگیرد، ولی حضرت امام می فرمایند: اگر می خواهد آن را رها کرده و دوباره شروع کند، موافق احتیاط آن است که اگر غسل قبلی به صورت ارتماسی بوده این را هم به صورت ارتماسی، و اگر به صورت ترتیبی بوده، این را هم به صورت ترتیبی انجام دهد.
عروةالوثقی، مستحبات غسل جنابت، مساله 18
- حدث اکبر بوده:- مانند حدث سابقی است که برای آن غسل می کرده، که در این صورت استباید غسل را دوباره انجام دهد. عروةالوثقی، مستحبات غسل جنابت،مساله- غیر حدث سابق است که در این صورت غسل قبلی باطل نشده و تمامش می کند و دوباره به نیت حدث جدید غسل می کند و جایز هم هست که غسل قبلی را ازهمان جا رها کرده و دوباره به نیت هر دو، یک غسل انجام می دهد و بعد برای نمازش وضو هم می گیرد، اگر دو حدث جنابت نبوده و یا اولی جنابت نبوده و اما اگر حدث دومی جنابت بوده، وضو لازم نیست، چه آن غسل را تمام کرده و دوباره غسل جنابت را مستقلا انجام دهد یا از همان جا رها کرده و به نیت هر دو یک غسل نماید. ولی حضرت امام همان گونه که در حدث اصغر گفته شده می فرمایند: موافق احتیاط آن است که اگر می خواهد آن غسل را دوباره انجام دهد، توجه داشته باشد که اگر غسل قبلی را به صورت ارتماسی انجام می داده این را هم ارتماسی انجام دهد و اگر ترتیبی بوده، ترتیبی انجام دهد. عروةالوثقی، مستحبات غسل جنابت، مساله 19
یادآوری 1- باید توجه داشت که این مساله (رخ دادن حدث در بین غسل) درباره غسل ترتیبی متصور است؛ اما در باره غسل ارتماسی که به صورت دفعی انجام می شود، تصور ندارد.
عروةالوثقی، مستحبات غسل جنابت، مساله 8
2- حدث اصغر در غسلهای ارتماسی موجب بطلان آنها نمی شود، مگر غسلهای مستحبی که برای آنجام دادن کاری مستحب شده اند؛ مانند: غسل زیارت و غسل احرام که بعید نیست در این گونه موارد موجب بطلان آنان بشود.
عروةالوثقی، مستحبات غسل جنابت، مساله 10