فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

چیزهایی که بر جنب حرام است

پنج چیز بر جنب حرام است:
1- رساندن جایی از بدن به خط قرآن یا به اسم خداوند متعال و پیامبران و امامان -علیهم السلام به طوری که در وضو گفته شد.
2- رفتن به مسجدالحرام و مسجد پیامبر -صلی الله علیه وآله وسلم اگر چه از یک در داخل و از دیگر خارج شود.
3- توقف در مساجد دیگر -چه مسجدش آباد و چه خراب باشد و چه کسی در آن نماز بخواند یا نخواندولی اگر از یک در داخل و از در دیگر خارج شود، یا برای برداشتن چیزی برود، مانعی ندارد و احتیاط واجب آن است که در حرم امامان -علیهم السلام هم توقف نکند و بهتر است که حرم ائمه -علیهم السلام در این حکم به مسجدالحرام و مسجد پیامبر -صلی الله علیه وآله وسلم ملحق شود و بهتر است که رواقهای آنان هم به حرم مطهر ملحق شود.
4- گذاشتن چیزی در مسجد، چه داخل شود به قصد گذاشتن آن و چه در حال رفتن چیزی را بگذارد و یا از بیرون مسجد چیزی را داخل آن بگذارد.
5- خواندن سوره هایی که سجده واجب دارند، حتی اگر یک حرف از آنها را هم بخواند، حرام است، و آن چهار سوره است:
1- سوره 32 (الم تنزیل)؛
2- سوره 41 (حم سجده)؛
3- سوره 53 (والنجم)؛
4- سوره 96 (اقرا).
عروةالوثقی، مایحرم علی الجنب، ومساله 2 تحریرالوسیله، ج 1، ص 38 توضیح المسائل، مساله 355
یادآوری 1- کسی که در خانه اش جایی را به عنوان مسجد و نمازخانه اختصاص داده، این حکم را ندارد.
عروةالوثقی، ما یحرم علی الجنب، مساله 3
2- داخل شدن با حال جنابت به صحن، ایوان، مناره و خانه های اطراف صحن مسجد -اگر انسان یقین دارد که زمینش را وقف مسجد کرده اند همان حکم سابق را دارد و اما اگر شک دارد که آیا جزء مسجد است و یا اینکه زمینش را برای ایوان یا صحن مسجد داده اند، نه برای مسجد، در این صورت حکم مسجد را ندارد؛ولی بهتر است که انسان در مورد تمام جاهایش حکم مسجد را به آن جاری کند تا اینکه یقین کند که آنجا را برای مسجد بودن وقف نکرده اند.
عروةالوثقی، مایحرم علی الجنب، مساله 4
3- اگر شخص جنب یا زن حائض بخواهد دعای کمیل بخواند باید جمله افمن کان مؤمنا کمن کان فاسقا لایستوون را نخواند؛ چون این جمله جزئی از سوره الم سجده است و این سوره یکی از سوره هایی است که سجده واجب دارد.
عروةالوثقی، مایحرم علی الجنب، مساله 5
4- رفتن شخص جنب در حرم امام زاده ها مانعی ندارد،ولی اولی و بهتر است که در حرم امام زاده های مشهور مثل حضرت معصومه -علیهاالسلام با حال جنابت نرود.
مجمع المسائل، ج 1، سؤال 204

چیزهایی که بر جنب مکروه است

1- خوردن و آشامیدن، ولی اگر وضو بگیرد مکروه نیست،و اما در صورت شستن دست یا مضمضه و یا استنشاق کردن،حضرت امام می فرمایند: کراهت برداشته نمی شود ، هر چند تخفیف داده می شود، ولی بعضی می فرمایند: کراهت برداشته می شود.
2- خواندن بیش از هفت آیه از سوره هایی که سجده واجب ندارد و از هفتاد آیه بیشتر، کراهتش بیشتر می شود (یعنی ثوابش کم می شود).
3- رساندن جایی از بدن به جلد و حاشیه و بین خطهای قرآن؛
4- همراه داشتن قرآن؛
5- خضاب کردن به حنا و مانند آن؛
6- مالیدن روغن به بدن؛
7- خوابیدن؛ ولی اگر وضو بگیرد یا اگر آب ندارد به جای وضو یا غسل تیمم کند،مکروه نیست.
8- جماع کردن بعد از آنکه محتلم شده، یعنی در خواب منی از او بیرون آمده.
عروةالوثقی، مایکره علی الجنب، و توضیح المسائل، مساله 356
تکالیفی که صحت آنها منوط به غسل کردن از جنابت است 1- نمازهای واجب - چه ادا و چه قضا و نمازهای مستحب و قضای اجزای فراموش شده و نماز احتیاط؛ ولی نماز میت و سجده شکر و سجده واجب در هنگام شنیدن آیه سجده بر غسل کردن از جنابت متوقف نیست.
2- طواف واجب، و بلکه بعید نیست که طواف مستحب هم چنین باشد.
3- روزه ماه مبارک رمضان و قضای آن، یعنی اگر با حالت جنابت صبح کند، عمدا باشد یا از روی فراموشی، روزه اش صحیح نیست و اما سایر روزه ها غیر از روزه ماه مبارک رمضان و قضای آن با صبح کردن در حال جنابت باطل نمی شود؛ ولی حضرت امام می فرمایند: بنابر احتیاط واجب در روزه های واجب -غیر از ماه مبارک رمضان و قضای آن عمدا با حالت جنابت وارد صبح نشوند. بلی جنابت عمدی در میان روزی که روزه است، همه نوع روزه را باطل می کند؛ حتی روزه های مستحبی را، ولی احتلام در روز (خروج منی در خواب) ضرری به روزه ندارد.
عروةالوثقی، غسل الجنابة، بعد از مساله 11 تحریرالوسیله، ج 1، ص 38

غسل میت

اگر کسی بمیرد، بر بقیه لازم است که آن مرده را غسل بدهند؛ البته با دارا بودن چند شرط که ذیلا به آنها اشاره می شود.
1- انسان مرده مسلمان باشد.
عروةالوثقی، فی تغسیل المیت.
2- اگر میت، بچه سقط شده است، باید چهار ماهش تمام شده باشد. بنابر این غسل بچه سقط شده ای که چهار ماهش تمام نشده، لازم نیست.
عروةالوثقی، فی تغسیل المیت.
3- شهید نباشد؛ البته شهیدی که در میدان جنگ زخمی شده و همان جا هم روحش به ملا اعلی پیوسته است. و اما بقیه شهدا ثواب شهید را دارند؛ ولی حکم شهید را ندارند.
عروةالوثقی، فی حکم الشهید.
4- کسی که کشتن او به خاطر رجم (سنگسار کردن) یا قصاص واجب نشده باشد، که در این صورت امام یا نایبش به او دستور می دهند که قبلا غسل نماید.
عروةالوثقی، احکام غسل میت.