فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

شرط سیزدهم در اعضای وضو مانعی از رسیدن آب نباشد.

اگر در اعضای وضو مانعی از رسیدن آب باشد،وضو باطل است و قبل از وضو اگر احتمال می دهد در اعضایش مانعی باشد باید آن قدر وارسی کند که اطمینان پیدا کند که چیزی نیست، البته در صورتی که احتمال او در نظر مردم به جا باشد؛ مثل اینکه بعد از گل کاری یا رنگ کاری یا خمیر کردن شک کند چیزی از آنها به دستش چسبیده یا نه و همچنین اگر چیزی به اعضای وضو چسبیده، ولی نمی داند آیا این مانع است یا نه،بایستی برطرف نماید.
توضیح المسائل، مساله 239،290،293.
یادآوری 1- اگر پیش از وضو بداند که در بعضی از اعضای وضویش مانعی از رسیدن آب هست -مانند انگشتر و بعد از وضو شک کند که آیا در موقع وضو آب را به آنجا رسانده یا نه، سه صورت دارد:
الف) یا می داند که در حال وضو گرفتن متوجه آن مانع نبوده، که در این صورت باید دوباره وضو بگیرد؛
ب) و یا می داند ملتفت بوده؛
ج) و یا شک دارد،که در این دو صورت وضویش صحیح است.
توضیح المسائل، مساله 295
2- اگر بعد از وضو چیزی که مانع از رسیدن آب است در اعضای وضو ببیند و نداند که موقع وضو بوده یا بعد پیدا شده، در اینجاهم سه صورت دارد:
الف) اگر می داند در حال وضو توجه نداشته که مانعی نباشد، وضو باطل است؛
ب) و اگر می داند ملتفت بوده،
ج) یا شک دارد ملتفت بوده یا نه،
در دو صورت فوق وضو صحیح است.
تحریر الوسیله، ج 1، ص 27 مساله 21،توضیح المسائل، مساله 297
شرایط واقعی و شرایط توجهی از این سیزده شرطی که برای وضو گفته شده، بعضی از آنها شرایط واقعی و بعضی شرایط توجهی هستند و اما شرایط واقعی آن شرایطی است که حتما بایستی وضو آنها را داشته باشد که وضو گیرنده چه عمدا و چه از روی جهل یا فراموشی آنها را به جا نیاورد، وضو باطل است و اما شرایط توجهی آنهایی هستند که وضو گیرنده اگر از روی جهل یا فراموشی به جا نیاورد،اشکال ندارد.

شرایط واقعی

1- پاک بودن آب وضو (شرط اول)؛
توضیح المسائل، مساله 265.
2 مضاف نبودن آب وضو (شرط دوم)؛
توضیح المسائل، مساله 265
3- پاک بودن اعضای وضو هنگام شستن و مسح کردن (شرط ششم)؛
توضیح المسائل، مساله 278 عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، مساله 52
4- نیت و خلوص در نیت داشتن (شرط هشتم)؛
عروةالوثقی، شرط سیزدهم، تحریرالوسیله ج 1، ص 29 مساله 18
5- ترتیب (شرط نهم)؛
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، الشرط العاشر.
6- موالات (شرط دهم)؛
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، الشرط الحادی عشر.
7- استعمال آب برایش مانعی نداشته باشد (شرط دوازدهم)؛ اگر نداند که آب برای او ضرر دارد و وضو بگیرد و بعد بفهمد ضررداشته، احتیاط واجب آن است که تیمم کند و با آن وضو نماز نخواند و اگر با آن وضو نماز به جا آورده، دوباره آن را انجام دهد و اما کسی که می داند آب برایش ضرر ندارد،چنانچه غسل کند یا وضو بگیرد و بعد بفهمد که آب برای او ضرر داشته، وضو و غسل او صحیح است.
توضیح المسائل، مساله 288
8- در اعضای وضو مانعی از رسیدن آب نباشد (شرط سیزدهم).
توضیح المسائل، مساله 297

شرایط توجهی

1- غصبی نبودن آب وضو و مکان وضو، که ولو خودش غصب کرده و فراموش کرده باشد، صحیح است. و حضرت امام درباره جهل در غصبی بودن می فرماید: چه جهل، جهل به حکم باشد -که نمی دانسته وضو با آب غصبی حرام است یا جهل به موضوع باشد، بدین معنا که حکم را می دانسته، ولی نمی دانسته این آب غصبی است و جاهل هم چه قاصر باشد چه مقصر،(شرط سوم)؛
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء؛ مساله 4 و توضیح المسائل، مساله 272
2- غصبی نبودن ظرف آب وضو (شرط چهارم)؛
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، مساله 20
3- از طلا و نقره نبودن ظرف آب (شرط پنجم)؛
4- کافی بودن وقت برای وضو و نماز که حتی حضرت امام می فرمایند:کسی که باید در تنگی وقت تیمم کند، اگر به جای تیمم، وضو بگیرد، صحیح است، چه برای آن نماز وضو بگیرد یا برای کار دیگر (شرط هفتم).
توضیح المسائل، مساله 281