فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

شرط دهم در وضو موالات داشته باشد، یعنی کارهای وضو را پشت سر هم انجام دهد.

معیار موالات داشتن یکی از دو چیز است:
1- اعضای قبلی هنوز خشک نشده باشند؛البته مراد اعضایی نیست که دارای مو هستند؛ مانند ریش، زیرا آنها چون خیلی دیرتر خشک می شوند معیار نیستند.
2- پشت سر هم بودن عرفی.
که هر کدام از این دو باشد کافی است.
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، مساله 27 و تحریرالوسیله، ج 1، ص 28 مساله 15، 17.

شرط یازدهم شستن صورت و دستها و مسح سر و پاها را در حال اختیار،خود انسان انجام دهد.

آنچه در این فرض وضو را باطل می کند این است که در اصل شستن، یعنی رساندن آب به صورت یا دستها یا مسحها، اگر کسی دیگری را کمک کند، وضو باطل است؛اما اگر در کمکهای دیگر که قبل از شستن و مسح کردن است،اگر کسی وضو گیرنده را کمک کند، وضو باطل نیست و اما کمکهای قبلی را آقایان سه دسته کرده اند:
1- کمکهای دور، مانند آب آوردن برای وضو گیرنده و یا گرم کردن برای وضوی او، که مسلما هیچ اشکالی ندارد.
2- کمکهای نزدیک تر مانند آب ریختن در کف دست کسی که خود او آب را به صورت و دستهایش بریزد که در این صورت ولو کراهت دارد؛ یعنی ثواب وضو را کم می کند ولی باز هم وضو باطل نیست.
3- کمکهای خیلی نزدیک مثل اینکه کسی آب را به صورت یا دستهای کسی بریزد، ولی خود او نیت وضو کرده و آب را به تمام عضووضو برساند،که در این صورت هم می فرمایند وضوی او صحیح است.
پس،وضو در جایی باطل است که در حال اختیار دیگری صورت یا دستهای او را شسته و یا سر و پاهای او را به وسیله دستهای خود یا دستهای وضو گیرنده مسح نماید و اما در حال اضطرار که خود نمی تواند صورت یا دستهای خود را شسته و یا مسح سر و یا پاها را بکشد، باید نایب بگیرد و لو به مزد دادن باشد - در حد توان و قدرت البته باید توجه داشت که هر مقدار از کارهای وضو را که خودش می تواند انجام دهد، نبایستی نایب انجام دهد و اگر نشود با دستهای خودش مسحش داد بایستی بنابر احتیاط واجب تیمم هم بنماید.
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، (التاسع) و تحریر الوسیله،ج 1،ص 27 وتوضیح المسائل، مساله 287-285

شرط سیزدهم در اعضای وضو مانعی از رسیدن آب نباشد.

اگر در اعضای وضو مانعی از رسیدن آب باشد،وضو باطل است و قبل از وضو اگر احتمال می دهد در اعضایش مانعی باشد باید آن قدر وارسی کند که اطمینان پیدا کند که چیزی نیست، البته در صورتی که احتمال او در نظر مردم به جا باشد؛ مثل اینکه بعد از گل کاری یا رنگ کاری یا خمیر کردن شک کند چیزی از آنها به دستش چسبیده یا نه و همچنین اگر چیزی به اعضای وضو چسبیده، ولی نمی داند آیا این مانع است یا نه،بایستی برطرف نماید.
توضیح المسائل، مساله 239،290،293.
یادآوری 1- اگر پیش از وضو بداند که در بعضی از اعضای وضویش مانعی از رسیدن آب هست -مانند انگشتر و بعد از وضو شک کند که آیا در موقع وضو آب را به آنجا رسانده یا نه، سه صورت دارد:
الف) یا می داند که در حال وضو گرفتن متوجه آن مانع نبوده، که در این صورت باید دوباره وضو بگیرد؛
ب) و یا می داند ملتفت بوده؛
ج) و یا شک دارد،که در این دو صورت وضویش صحیح است.
توضیح المسائل، مساله 295
2- اگر بعد از وضو چیزی که مانع از رسیدن آب است در اعضای وضو ببیند و نداند که موقع وضو بوده یا بعد پیدا شده، در اینجاهم سه صورت دارد:
الف) اگر می داند در حال وضو توجه نداشته که مانعی نباشد، وضو باطل است؛
ب) و اگر می داند ملتفت بوده،
ج) یا شک دارد ملتفت بوده یا نه،
در دو صورت فوق وضو صحیح است.
تحریر الوسیله، ج 1، ص 27 مساله 21،توضیح المسائل، مساله 297
شرایط واقعی و شرایط توجهی از این سیزده شرطی که برای وضو گفته شده، بعضی از آنها شرایط واقعی و بعضی شرایط توجهی هستند و اما شرایط واقعی آن شرایطی است که حتما بایستی وضو آنها را داشته باشد که وضو گیرنده چه عمدا و چه از روی جهل یا فراموشی آنها را به جا نیاورد، وضو باطل است و اما شرایط توجهی آنهایی هستند که وضو گیرنده اگر از روی جهل یا فراموشی به جا نیاورد،اشکال ندارد.