فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

شرط هشتم در وضو نیت و در نیتش هم اخلاص داشته باشد؛

یعنی برای انجام دادن فرمان خداوند متعال و برای تقرب به او انجام دهد؛ البته درعروةالوثقی این را دو شرط حساب کرده اند؛ یکی نیت داشتن ودیگری خلوص.
نیت چیست؟ نیت، در تمام اعمالی که نیاز به نیت دارد، توجه به دو چیز است:
1- توجه به اینکه چه می کند؛
2- توجه به اینکه برای که انجام می دهد.
به طوری که اگر کسی از او سؤال کرد که چه می کنی و برای که انجام می دهی متحیر نمانده و بتواند جواب دهد، بنابراین در نیت، تلفظکردن و به زبان گفتن و یا در قلب خطور دادن آن لازم نیست و اماراجع به اخلاص (برای چه کسی انجام می دهد) باید اعمال را فقط برای انجام فرمان خداوند متعال و تقرب به او انجام داد، نه برای ریا وخوشایند دیگران و الا باطل است؛ چه ریا در اصل عمل باشد،مثل اینکه از ترس پدر یا بخاطر اینکه نگویند نماز نمی خواند نماز بخواند، و چه ریا در کیفیت عمل باشد؛ مثل اینکه نماز را در اول وقت یا در مسجدیا در صف جلو یا پشت سر آقای فلان و یا با تحت الحنک و عبا ویا با خشوع و گریه و... بخواند و چه ریا در اجزای نماز باشد و لو اجزای مستحبی -مثالهایی که زده شده برای نماز بود و می شود برای وضو هم مشابه اینها را در نظر گرفت اما اگر هدفش از عمل و محرک او تقرب به پروردگار متعال است،ولی در ضمن می خواهد به دیگری هم تعلیم بدهد اشکالی ندارد و همچنین ریا بعد از عمل موجب بطلان عمل نمی شود -ولو ممکن است از ثواب عمل کم نماید و اما درباره اخلاص و مراحل آن به کتاب اسرارالصلوة حضرت امام و دیگران مراجعه شود.
عروةالوثقی، فی شرائط الوضوء، مساله 12، 13 و مساله 29
یادآوری وضو گرفتن زن در جایی که نامحرم او را می بیند، باطل نیست،اگر چه معصیت کرده است.
عروةالوثقی، فی شرائط الوضوء، مساله 30

شرط دهم در وضو موالات داشته باشد، یعنی کارهای وضو را پشت سر هم انجام دهد.

معیار موالات داشتن یکی از دو چیز است:
1- اعضای قبلی هنوز خشک نشده باشند؛البته مراد اعضایی نیست که دارای مو هستند؛ مانند ریش، زیرا آنها چون خیلی دیرتر خشک می شوند معیار نیستند.
2- پشت سر هم بودن عرفی.
که هر کدام از این دو باشد کافی است.
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، مساله 27 و تحریرالوسیله، ج 1، ص 28 مساله 15، 17.

شرط یازدهم شستن صورت و دستها و مسح سر و پاها را در حال اختیار،خود انسان انجام دهد.

آنچه در این فرض وضو را باطل می کند این است که در اصل شستن، یعنی رساندن آب به صورت یا دستها یا مسحها، اگر کسی دیگری را کمک کند، وضو باطل است؛اما اگر در کمکهای دیگر که قبل از شستن و مسح کردن است،اگر کسی وضو گیرنده را کمک کند، وضو باطل نیست و اما کمکهای قبلی را آقایان سه دسته کرده اند:
1- کمکهای دور، مانند آب آوردن برای وضو گیرنده و یا گرم کردن برای وضوی او، که مسلما هیچ اشکالی ندارد.
2- کمکهای نزدیک تر مانند آب ریختن در کف دست کسی که خود او آب را به صورت و دستهایش بریزد که در این صورت ولو کراهت دارد؛ یعنی ثواب وضو را کم می کند ولی باز هم وضو باطل نیست.
3- کمکهای خیلی نزدیک مثل اینکه کسی آب را به صورت یا دستهای کسی بریزد، ولی خود او نیت وضو کرده و آب را به تمام عضووضو برساند،که در این صورت هم می فرمایند وضوی او صحیح است.
پس،وضو در جایی باطل است که در حال اختیار دیگری صورت یا دستهای او را شسته و یا سر و پاهای او را به وسیله دستهای خود یا دستهای وضو گیرنده مسح نماید و اما در حال اضطرار که خود نمی تواند صورت یا دستهای خود را شسته و یا مسح سر و یا پاها را بکشد، باید نایب بگیرد و لو به مزد دادن باشد - در حد توان و قدرت البته باید توجه داشت که هر مقدار از کارهای وضو را که خودش می تواند انجام دهد، نبایستی نایب انجام دهد و اگر نشود با دستهای خودش مسحش داد بایستی بنابر احتیاط واجب تیمم هم بنماید.
عروةالوثقی، فی شرائطالوضوء، (التاسع) و تحریر الوسیله،ج 1،ص 27 وتوضیح المسائل، مساله 287-285