فهرست کتاب


احکام نماز

محمد وحیدی‏

شرط سوم آب وضو و فضایی که در آن وضو می گیرد مباح باشد.

درباره آب وضو غصبی نبودن را حضرت امام شرط می دانند،ولی درباره مباح بودن مکان وضو و یا فضایی که در او وضو گرفته می شود،ایشان احتیاط مستحب دارند ولو در تصرفش در غصب کار حرامی کرده است و اما درباره آب وضو، بایستی انسان اگر آب وضو مال کس دیگری است علم به رضایت او داشته باشد و در صورت شک نمی شود وضو گرفته و تصرفات دیگر نمود،الا در نهرهای بزرگ و قناتها که تا مادامی که صاحبانشان نهی نکرده اند،می شود وضو گرفته ولو در میان آنها صغیر و دیوانه باشد.
تحریرالوسیله،ج 1،ص 52، 62 مساله 7 و عروةالوثقی، فی شرائط الوضوء، مساله 13
یادآوری:
1- کلمه مباح در اینجا در مقابل غصبی بودن استعمال شده، یعنی غصبی نبودن، و گاهی هم مباح گفته می شود و از آن اراده عدم حکم وجوب یا حرمت یا استحباب یا کراهت می شود؛مانند کلمه شیر در فارسی که استعمالاتش فرق می کند.
2- مکان غصبی با فضای غصبی فرق دارند؛ زیرا گاهی ممکن است هم مکان وهم فضا غصبی باشد و گاهی ممکن است فقط فضاغصبی باشد.
3- به توضیح المسائل مساله 268 و270 مراجعه شود.

شرط چهارم و پنجم ظرف آب وضو مباح باشد و همچنین از طلا و نقره نباشد.

اگر آب دیگری جز همان آبی که در ظرف غصبی و یا طلا و نقره است ندارد،وضو با آن آب باطل است،چون در اینجا مامور به وضو نیست و چون وضویش امر ندارد،لذا چه ارتماسی وضو بگیرد و یا ترتیبی،به وسیله آن ظرف آب بریزد یا با مشت آب بردارد، وضوباطل است؛چون در تمام صورت تصرف در ظرف غصبی است و در اینجا اصلا امر به وضو مطلقا ندارد؛مگر اینکه آب را در ظرف دیگری بریزد که آن ظرف مانع شرعی نداشته باشد که در اینجا ولو در این تصرفش کار حرام انجام داده، ولی حالا که آب بدون مانع پیدا کرد، امر به وضو می آید و اما در صورت دوم که غیر از این آب، آب دیگر بدون مانع دارد، در آنجا امر به وضو ساقط نشده ولذا در این مورد اگر بخواهد در این ظرف غصبی وضوی ارتماسی بگیرد،وضویش باطل است،چون وضو در چنین ظرفی نهی شده است. اما اگر بخواهد به وسیله مشت آب بردارد،ولو در وقتی که آب را بر می دارد به خاطر تصرف در غصب معصیت کرده، ولی وضویش صحیح است؛ چون با آوردن آب به بیرون از ظرف مانع از آب برداشته می شود و نهی به وضویش نمی خورد.
تحریرالوسیله، ج 1، ص 62 مساله 8
یادآوری به مسائل 247 و 275 توضیح المسائل مراجعه شود.

شرط ششم اعضای وضو موقع شستن و مسح کردن پاک باشد.

قبل از وضو لازم نیست تمام اعضای بدن پاک باشد، بلکه می شود هر عضو را قبل از وضو دادن پاک کرد،ولی یک شستن هم به قصد ازاله نجاست و هم به قصد پاک کردن کفایت نمی کند و لو به فرو بردن در آب کر و جاری باشد، ولی اگر در هنگام فرو بردن قصد طهارت آن عضو را داشته باشد و در هنگام بیرون آوردن نیت وضو نماید کافی است -البته این نوع وضو وضوی ارتماسی است و اما نجس شدن عضوی بعد از وضو گرفتن آن اشکال ندارد،اگر چه وضو تمام نشده باشد. عروة الوثقی، فی شرائط الوضوء (الثانی).
یادآوری 1- اگر یکی از اعضای وضو قبلا نجس بوده بعد از وضو شک می کند که آیا آنجا را آب کشیده و وضو گرفته یا نه؟ در اینجا سه صورت دارد: یا می داند که در حال وضو گرفتن ملتفت نبوده و توجه نداشته که آنجا نجس است که در این صورت وضو باطل است یامی داند که در حال وضو توجه داشته و یا شک دارد که توجه داشته یا نه، که در این دو صورت وضو صحیح است، ولی در عین حال در تمام سه صورت آن عضو به حال نجاست خود باقی است و بایستی آن عضو را آب بکشد و به هر جای بدن یا لباس هم که یقین دارد از آن رطوبت نجس رسیده است، بایستی آنجا را هم آب بکشد.
عروةالوثقی، فی شرائط الوضوء، مساله 52 و توضیح المسائل، مساله 278
2- به مساله 279 توضیح المسائل مراجعه شود.