جنگ های امام علی علیه السلام در پنج سال حکومت

نویسنده : ابن اعثم کوفی مترجم : احمد روحانی

مقدمه مترجم:

کتاب حاضر ترجمه بخشی از کتاب الفتوح؛ یکی از با ارزشمندترین و معتبرترین منابع تاریخی موجود می باشد؛ که در اوایل قرن چهاردهم هجری به همت ابو محمد احمد بن علی اعثم کوفی کندی معروف به اعثم کوفی متوفی سال 314 هجری قمری تدوین و تألیف گردیده است.
بنا به نقل اکثر محققان و مورخان دوره اسلامی، این کتاب یکی از معتبرترین متون تاریخ اسلام است که وقایع و حوادث تاریخی زمان خلافت ابوبکر تا حکومت هارون الرشید متوفی سال 193 هجری قمری را نگاشته است.
آقا بزرگ تهرانی در کتاب الذریعه درباره ابن اعثم کوفی می نویسد:
ابو محمد احمد ابن اعثم فردی اخباری و مورخ زبر دستی بوده است که حدود سال 314 هجری قمری در گذشت.
یاقوت در معجم الادبا آورده که او شیعی مذهب بوده است.
بعضی دیگر احمد بن علی اعثم کوفی کندی متوفی سال 314 هجری قمری را محدث، شاعر و مورخ بزرگ شیعی قرن سوم و چهارم هجری می دانند.
البته از زادگاه مؤلف اطلاعات دقیقی در دست نیست.
این حقیر در سالی که مزین به نام مبارک امیرالمؤمنین علی علیه السلام شد، تاریخ پنج سال حکومت امام علی علیه السلام را ترجمه روان، ملخص و مختصر انجام دادم تا مورد استفاده علاقمندان و ارادتمندان آن حضرت قرار گیرد.
ناگفته نماند که کتاب الفتوح یک بار در سال 596 هجری قمری ، در حدود هشت صد سال قبل بوسیله محمد بن احمد مستوفی در خراسان ترجمه شد، که با نثر ادبیات مخصوص زمان خود است و در ترجمه حاضر سعی شد از بعضی شیوه ها و عبارت ترجمه قبلی استفاده گردد.
ان شاءالله در آینده نزدیک بنا دارم با یاری خداوند بزرگ تاریخ امام حسین و امام حسن علیه السلام و قیام مختار از همین کتاب را ترجمه و در اختیار علاقمندان قرار دهم.
در پایان این مجموعه به امیرالمومنین علی علیه السلام و دو محب آرمیده در جوار او تقدیم می گردد.
احمد روحانی
1379 ش
فصل اول

مرگ عثمان و خلافت حضرت علی علیه السلام

علی علیه السلام و سکوت

امیرالمؤمنین علی علیه السلام بیست و پنج سال از حق قانونی و الهی خویش محروم ماند و در این مدت که دور از جنجال و حکومت داری به گوشه نشینی پرداخته و به کارهای علمی، پاسخ به شبهات دینی، مناظره با علمای مسیحی و یهودی، پاسخ به مسائل جدید علوم اسلامی، رسیدگی به محرومان، مشورت سیاسی در مسائل پیچیده حکومتی و تربیت مفسر و محدث و متکلم مشغول بود.
در سال 35هجری در مرکز حکومت؛ یعنی مدینه شورشی به پا خاست. ناراضیان حکومت عثمان، انقلابی را آغاز و بر ضد حکام و عمال او اعتراض کردند، در آن زمان عثمان به بنی امیه که از اقوام بودند در دخل و تصرف اختیار تام داده بود. مردم از مهاجر و انصار و مسلمانان ناراضی دارالحکومة را محاصره کرده بعد از چهل روز عثمان را که تغییری در روش خویش نداد به قتل رساندند. (1)