فهرست کتاب


انسان شناسی

مرکز تحقیقات اسلامی

خلاصه

قرآن می گوید: خداوند هر موجودی را به گونه ای خلق نموده همچنین آن را هدایت کرد.
فطرت با غریزه و طبیعت متفاوت است، طبیعت در مورد اشیای بی جان و غریزه در جنبه حیوانی و فطرت در جنبه انسانی به کار می رود.
فطرت و غریزه هر دو، از امور تکوینی و غیر اکتسابی است، اما فطرت از غریزه آگاهانه تر بوده و معرّف ویژگی انسان می باشد.
در دوران مختلف زندگی بر حسب نیاز، غرایز متعددی آشکار می شود، مانند گرسنگی و تشنگی که در ابتدای تولد و غریزه جنسی که بعد از بلوغ در جهت تشکیل خانواده، بروز می کند.
دین، عاملی برای تعدیل و جهت دادن به غرایزی است که حد و مرز خویش را نمی داند و نیازمند مربی می باشد.
عواطف آن نیروی درونی است که در ارتباط با پدیده های خارجی در انسان به وجود می آیند.
بعضی از روان شناسان امور عاطفی را به دو امر میل و نفرت منحصر کرده اند.
ویژگیهای عواطف عبارتند از: 1 - شدت 2 - دوام 3 - تغییرات داخلی.
پرسش
1 - تفاوت فطرت با غریزه و طبیعت را بنویسید.
2 - سه ویژگی مهم غریزه را بیان کنید.
3 - عواطف را تعریف کرده و رابطه آن را با انسان شناسی شرح دهید.
4 - ویژگی های عواطف را توضیح دهید.
درس هشتم

گرایشهای درونی انسان (3)

احساسات

احساس، حالت و کیفیتی درونی درباره نگرش و دید روانی فرد نسبت به دیگران (یا اشیاء) بوده و عامل دوری یا نزدیکی وی با آنان است. بهترین راه شناخت احساس، مراجعه به نفس خویش است، زیرا هر شخصی می تواند در خود، تصوری از احساس داشته باشد. روح انسان به واسطه احساس، تمایل و رغبت و یانفرت به امور پیدا می کند. احساسات عوامل درونی هستند که فرد آنها را پذیرفته و در باطن، خود را با آنها وفق داده است و اعمال او متأثر از آنهاست به عنوان مثال، کودک نسبت به مادر یا هر فردی نسبت به دوست، پدر و مادر و همکاران خویش احساسی دارد. این احساس ممکن است بگونه های متفاوتی تجلّی کند؛ گاهی به شکل وطن دوستی، تجلیل و ستایش از دیگران و گاهی به شکل تعجب و ترحم.
با توجه به این ویژگی، هدف تعلیم و تربیت روانی، اخلاقی و مذهبی باید ایجاد احساسات صحیح و تمایلاتی باشد که آدمی را به مقاصد و منظور صحیح، رهبری و هدایت کند. با توجه به توضیحات یاد شده، ویژگیهای احساسات را می توان به صورت زیر بر شمرد:
1 - احساسات عواملی هستند که آنها را در خود می یابیم و جزء شخصیت ما هستند.
2 - هر فردی نسبت به اشیاء و اشخاص، دارای احساسی بد یا خوب است و آن در عمل و کیفیت رویارویی با آنها مؤثر است.