فهرست کتاب


انسان شناسی

مرکز تحقیقات اسلامی

خلاصه

از قرآن استفاده می شود که اولین انسان از خاک و گل و زمین و سپس نسل او از نطفه و علقه و پس از ان از مضغه آفریده شده است.
اختلاف ابتدایی در آیات مربوط به خلقت انسان ناظر به مراحل خلقت بشر است. آفرینش کنونی انسان به حضرت آدم (ع) و حوّا منتهی می شود و دلیل یقین و جزمی نداریم که بشر تکامل یافته از حیوانات باشد، بلکه ظاهر آیات قرآن خلاف آن را اثبات می کند.

پرسش

1 - آیا همه انسانها از خاک آفریده شده اند یا فقط حضرت آدم و حوا این گونه بوده اند؟
2 - مراحل آفرینش انسان را بیان نمایید.
3 - چه نظریه هایی درباره مبدأ پیدایش انسان وجود دارد؟
4 - قرآن مبدأ خلقت انسان را چه می داند؟
درس سوم

روح از دیدگاه قرآن

از دیر باز این مسأله مطرح بوده که آیا انسان غیر از بعد مادی و عناصر فیزیکی و فعل و انفعالات فیزیکی و شیمیایی، جنبه دیگری نیز دارد یا خیر؟ در صورت مثبت بودن، کدام جنبه مساوی با حقیقت انسان است؟
قرآن کریم آفرینش انسان را علاوه بر اینکه از خاک و گل یا نطفه و مراحل تکاملی آن می داند، برای او حقیقت دیگری نیز معتقد است که گاهی از آن به روح و گاهی به خلق دیگر تعبیر می کند.
...ثمّ أنشاناه خلقا آخر... (30)
سپس آن را به شکل دیگری ایجاد کردیم.
ثمّ سوّاه ونفخ فیه من روحه (31)
سپس در او بعد از آنکه وی را از گل آفرید و به نیکویی و تناسب آراست، روح دمید.
در دو مورد دیگر درباره نفخ روح به حضرت آدم (ع) سخنی به میان آورده است:
فاذا سوّیته ونفخت فیه من روحی... (32)
هنگامی که کار آن را به پایان رساندم و از روح خود در او دمیدم.
با تأمل در این آیات به دست می آید که وجود روح از نظر قرآن امری مسلم است. علاوه بر این آن را غیر از جنبه فیزیکی و مادی اشیاء دانسته است؛ هر چند که ایجادش همراه کامل شدن جنبه مادّی بدن می باشد، البته نه آنگونه که مادّیها معتقدند که آن محصول فعل و انفعالات مکانیکی مادی است.