فهرست کتاب


انسان شناسی

مرکز تحقیقات اسلامی

مبدأ شکل گیری انسان و نظریه «تطوّر انواع»

در اینجا این سؤال مطرح است که آیا آفرینش آدم بدون واسطه از خاک و گل بوده یا آنکه انواع دیگری از موجودات واسطه بوده اند؟ در این مورد، نظریّه های گوناگونی ارائه شده و بعضی از آنها مربوط به افرادی است که به اسلام و قرآن عقیده ندارند و بیشتر آنها بطور فرضیّه و تخمین می باشد، مانند داروین که به وجود آمدن انسان از میمون معتقد شده است و بعضی از آنها گفته اند: نژادهای گوناگون بشر همچون سفید، سیاه، سرخ و زرد بر اثر گوناگون بودن خونها و نسلها می باشد و به یک پدر و مادر - آدم و حوا - ختم نمی شود.
متأسفانه بعضی از افرادی که به اسلام و قرآن اعتقاد دارند، این فرضیه ها را قبول و تا آنجا پیش رفته اند که آیات شریفه قرآن مجید را بر بعضی از این نظریه ها تطبیق کرده اند.

نقد نظریه تطور انواع

این گونه نظریه ها در حدّ فرضیّه بوده، گمان آور است و علم آور نیست و دلایل ارائه شده تنها امکان این گونه نظریّه ها را ثابت می کند، نه وقوع آن را و در عین حال به حکم عقل، مردود است. مرحوم علّامه طباطبایی می گوید: این دلیلها نمی تواند اثبات کند که نوع انسان از تطور دیگر موجودات تولد یافته است.(25)
به معتقدان اسلام و قرآن نیز می گوییم: ظواهر آیات قرآن که نزدیک به صراحت است، دلالت بر منتهی شدن نسل کنونی(26) انسان به یک مرد و زن دارد و می توان این مطلب را از ضروریات قرآن به شمار آورد.(27) از جمله قرآن می فرماید:
یا ایّها النّاس اتّقوا ربّکم الّذی خلقکم من نفس واحدة وخلق منها زوجها وبثّ منهما رجالا کثیرا ونساءا... (28)
ای مردم تقوای پروردگارتان را پیشه کنید، آن خدایی که شما را از یک نفس آفرید و از آن زوجش را آفرید و مردان زیاد و زنان را از آن دو تکثیر کرد.(29)

خلاصه

از قرآن استفاده می شود که اولین انسان از خاک و گل و زمین و سپس نسل او از نطفه و علقه و پس از ان از مضغه آفریده شده است.
اختلاف ابتدایی در آیات مربوط به خلقت انسان ناظر به مراحل خلقت بشر است. آفرینش کنونی انسان به حضرت آدم (ع) و حوّا منتهی می شود و دلیل یقین و جزمی نداریم که بشر تکامل یافته از حیوانات باشد، بلکه ظاهر آیات قرآن خلاف آن را اثبات می کند.