نهج البلاغه موضوعی

نویسنده : عباس عزیزی

1528. بخش های شک

الشک علی أربع شعب: علی التماری و الهول و التردد و الاستسلام: فمن جعل المراء دیدنا لم یصبح لیله؛ و من هاله ما بین یدیه نکص علی عقبیه؛ و من تردد فی الریب وطئته سنابک الشیاطین، و من استسلم لهلکة الدنیا و الاخرة هلک فیهما .
شک بر چهار چیز است: جدال و ستیزگی، ترس، تردید و خودباختگی، کسی که جدال را شیوه خود ساخت، هرگز از تاریکی جهل به روشنایی یقین نرسد و هر کس از آینده بترسد به قهقرا برگردد و از پیشروی بازماند و کسی که در تردید باشد نتواند تصمیم بگیرد، زیر سم شیطان ها پایمال خواهد شد و کسی که در برابر وسائل هلاکت دنیا و آخرت خودباخته شود، در هر دو جهان هلاک خواهد شد. (1523)

1529. انتظار خصلت های پسندیده

اذا کان فی رجل خلة رائقة، فانتظروا أخواتها .
اگر در وجود کسی خصلتی پسندیده باشد، انتظار خصلت های پسندیده دیگری را نیز در او داشته باشید. (1524)

1530. شناخت حوادث و پندآموزی از آن

الیقین منها (من دعائم الایمان) علی أربع شعب: علی بصره الفطنة، و تأول الحکمة، و موعظة العبرة؛ و سنة الاولین: فمن تبصر فی القطنة تبینت له الحکمة؛ و من تبینت له الحکمة عرف العبرة؛ و من عرف العبره فکأنما کان فی الاولین .
یقین (که از پایه های ایمان است) بر چهار شعبه است: بر بینایی هوش، درک حقایق، پندآموزی از حوادث عبرت آور و توجه به روش پیشینیان. کسی که هوش بینا دارد، دقایق امور برایش روشن می شود که دقایق امور برایش روشن شد، حوادث پندآور را بشناسد و کسی که حوادث پندآور را شناخت، گویا تجربه آموخته است. (1525)